افغانستونِ بدهی

افغانستونِ رسمی اعتبار سیستم بانک و مرکزی بانک مجوزدار خردمالی عرضه‌کننده‌ئون ره شامل کنه (Da Afghanistan Bank (DAB)). مصرف‌کننده اعتبار واسه همگانی حق نیه. محصول وابسته، عرضه‌کننده معمولاً هویت مدرک، کمینه سن، اعتبار هدف اطلاعات، درآمد یا تجاری فعالیت اثبات و اگر لازم بَوّه اعتبار تاریخچه، ضمانت یا وثیقه بخواهِه. خردمالی عرضه‌کننده عمدتاً کوچیک و متوسط کسب‌وکار، تجارت و خدمات، دستی‌کاری و تولید، کشاورزی و دامپروری ره تأمین مالی کننه. روستایی خونواده و کم‌درآمد گروهون دسترسی هم هدف هَسه، ولی عرضه‌کننده، ولایت و جنسیت سر فرق کنه. قرض یا بدهی واسه محلی واژه (qarza) افغانستونِ داخل استفاده بَوّه؛ بدهکار محلی واژه (مقروض (maqrooz)) بدهکار معنی دنه. معمولی اعتباری قراردادون پهلو، بهای‌افزوده اسلامی تأمین مالی (Murabaha) استفاده بَوّه: عرضه‌کننده دارایی ره بخره، افزوده قیمت سره دوباره فروش هاکنه و قسط پرداخت توافق هاکنه. آوریل 2025-یی DAB Murabaha ره همون وخت استفاده‌شده یگانه اسلامی اعتباری ابزار توصیف هاکرده. سودشریکی تأمین مالی (Mudaraba) MISFA شریکون واسه تأمین مالی کانالِ مسیر استفاده بَوّه. پژوهش‌شده منبع صفحه (FinTRACA) مطابق مجوزدار خردمالی عرضه‌کننده‌ئون 9-تا هَسنه. خونواده یا دوستون قرض، qarza، پس‌انداز گروه و نوبتی پس‌انداز و اعتباری انجمن (ROSCAs) رواج دارنه؛ شرط و اجرا اغلب یکسان‌سازی نَبَوّه. غیررسمی انتقال کانال (Hawala) و ارز مبادله کانال (Saraf) فقط کوچیک کسب‌وکار اعتبار کانال بَوّه ای موضوع واسه مربوط هَسنه. رسمی اعتبار واسه بازپرداخت، قسط عقب‌افتادن و ناتوانی پرداخت خطر اعتباری داده و عرضه‌کننده طبقه‌بندی مسیر پردازش بَوّه. DAB عمومی اعتبار ثبت سیستم تجاری بانک و خردمالی عرضه‌کننده‌ئونِ داده دریافت کنه. منقول وثیقه ثبت آنلاین، رایگان و شبانه‌روزی موجود هَسه؛ اولویت مستند هاکنه ولی مالکیت انتقال نده. وثیقه یا ضمانت مطالبه اجرا پشتیبانی هاکردن امکان دارنه. غیررسمی بدهی‌ئونِ واسه عرفی اجرا روش (customary enforcement)، مهلت و شکایت راه خیلی کم مستند هَسنه. افزوده قیمت، هزینه، مدت، قسط مبلغ و وثیقه شرط محصول و عرضه‌کننده وابسته هَسنه؛ ملی یکسان مصرف‌کننده تعرفه مدرک نیه. رسمی مجوزدار عرضه‌کننده مشتری اول عرضه‌کننده شکایت هاکردن امکان دارنه، بعد DAB مشتری حفاظت خدمتِ سر customer.protection@dab.gov.af یا 0202511726 تماس بگیره. اعتباری داده اختلاف روش تا 45 کاری روز اجازه دنه. حل‌نَبَوّه شکایت واسه DAB قصدش 20 کاری روزِ داخل تصمیم دانه؛ بعدی حقوقی راه دادگاه یا مالی اختلاف‌حل‌وفصل کمیسیون (Financial Disputes Resolution Commission) موجود بَوّه امکان دارنه. خصوصی خونواده‌ئون واسه عمومی جاری بدهی‌تنظیم دوباره یا بخشش برنامه مدرک نیه. 2021-یی آگوستِ پَس MISFA شریکون موقتاً سود لغو، بازپرداخت عقب‌انداختن و نوپرداخت متوقف هاکردنه؛ شرعی مطابق تأییدیه پَس 2022-یی سپتامبر Murabaha و Mudaraba تأمین مالی دوباره آغاز بَوّه. کسب‌وکار واسه عملی بدهی‌بخشی یا بازسازمان‌دهی دسترسی هم نامطمئن مونده: 2018-یی ورشکستگی قانون گزارش بَوّه، ولی 2025-یی بانک جهانی سند اصلاح‌شده ورشکستگی قانون هنوز تصویب منتظر فهرست هاکرده. عمومی بدهی کلان‌اقتصادی چارچوب فراهم کنه، ولی خصوصی بدهی حل ره جایگزین نَکَنه. بانک جهانی افغانستونِ 2024 خارجی بدهی موجودی 3,344.1 میلیون آمریکا دلار برآورد هاکرده؛ 1,794.7 میلیون آمریکا دلار درازمدت دولتی یا تضمین‌شده دولتی بدهی، 1,089.0 میلیون آمریکا دلار IMF قرض و SDR تخصیص، 442.6 میلیون آمریکا دلار کوتاه‌مدت خارجی بدهی هَسنه. عددون برآورد شناسایی بَوّه. بدهی خدمت 2025 واسه 146.849 میلیون آمریکا دلار و 2026 واسه 198.896 میلیون آمریکا دلار تعیین بَوّه. 2010-یی HIPC بدهی‌بخشی روند (HIPC) تکمیل هاکردنِ پَس افغانستون حدود 1.6 میلیارد آمریکا دلار وعده‌شده تخفیف گرفت و خارجی بدهی تقریباً 96% کم هاکرد؛ ای کار خونواده‌ئون واسه جاری بدهی‌بخشی پیشنهاد جور نَکَرد. بین‌المللی سرمایه بازار دسترسی موجود نیه، داخلی دولتی اعتبار بازار خیلی محدوده و بودجه شوکون تازه عمومی قرض‌گیری مسیر دشوار جبران بَوّه. خصوصی بدهی واسه موجود داده غیررسمی منبعِ سر شدید تکیه نشان دنه. 2021 Global Findex داخل 59% بزرگسال و 87% قرض‌گیرنده گفتنه فقط خونواده یا دوستونِ سر قرض گرفته. FAO Afghanistan DIEM-HS 2024-یی دور 8 پیمایشِ داخل ثبت‌شده 9,494 موردِ 7,645-تا، یعنی 80.5%، خوراک یا پول کمبودِ خاطر قرض‌گرفتن گزارش هاکرده. ای خام رقم پیمایش توصیف کنه، سراسر جمعیت برآورد نیه.