Аз хатарҳои маъмултарини Афғонистон обхезӣ ва обхезии ногаҳонӣ, заминларза, хушксолӣ, ярч, тарма, гармӣ ва сармои шадид, барфу борони зиёд, раъду барқ, ғубор ва шамоли сахт мебошанд. Сӯхтор дар шаҳрҳо ё ҷойи кор низ метавонад бисёр одамон ва муассисаҳои муҳимро зери хатар гузорад. Хатари заминларза махсусан дар Ҳиндукуш ва шарқу шимолу шарқ зиёд аст. Дарёҳо, ҳавзаҳои нишеб ва гузаргоҳҳои дурдасти кӯҳӣ хатари обхезӣ, ярч ва тармаро дар он минтақаҳо меафзоянд. Хушксолӣ махсусан ба кишоварзӣ, чарогоҳ ва захираи об фишор меорад. Мақомоти миллии идораи офатҳои табиӣ (Afghanistan National Disaster Management Authority), ё ANDMA, идораи офатҳоро дар сатҳи миллӣ ва вилоятӣ ҳамоҳанг мекунанд. Вазифаҳои он харитаҳои хатар, огоҳсозии мардум, сохтмони пешгирикунанда ва тақвияти ҷомеаҳои маҳаллиро дар бар мегиранд. Дар ҳамаи 34 вилоят 4 970 макони осебпазир сабт шудааст. Дар соли молиявии 1403, ки ба давраи солҳои 2024–2025 рост меояд, 18 лоиҳаи пешгирикунанда ба нақша гирифта шуда буд; шаштоаш анҷом ёфта буд. Ба онҳо деворҳои нигоҳдоранда, габионҳо, ҳавзҳои нигоҳдории об, ҷӯйборҳои обгузар, қубурҳои гузаргоҳ ва тадбирҳо дар пулу роҳҳо дохил мешаванд. Раёсати метеорологии Афғонистон (Afghanistan Meteorological Department), ё AMD, дар бораи борон, раъду барқ, обхезии ногаҳонӣ, шамол ва ғубор огоҳӣ медиҳад. Маълумот тавассути интернет, радио, телевизион ва шабакаҳои иҷтимоӣ паҳн мешавад, аммо на ҳамеша ба тамоми деҳоти дурдаст боэътимод мерасад. Барномаи муштараке, ки то декабри соли 2026 идома мекунад, пешгӯии обхезӣ, назорати хушксолӣ, маълумоти рақамии обу ҳаво ва хатарҳо ва огоҳии бар асоси таъсирро беҳтар мекунад. Хонаводаҳо бояд огоҳиҳои маҳаллиро пайгирӣ кунанд, аз соҳили дарё ва маҷрои обхезӣ дур монанд ва пешакӣ қарор диҳанд, ки агар роҳҳои нақлиёт ё иртибот қатъ шаванд, чӣ гуна тамос мегиранд. Ҳангоми рӯйдод сокинон ё мақомоти маҳаллӣ хабар медиҳанд. ANDMA ва идораҳои вилоятӣ корҳои ҷустуҷӯ ва наҷот, интиқоли маҷрӯҳон, арзёбии фаврии зарар ва ниёзҳо, бақайдгирии зарардидагон ва сафарбар кардани кӯмакро ҳамоҳанг мекунанд. Ҳилоли Аҳмари Афғонистон, Кумитаи байналмилалии Салиби Сурх ва созмонҳои дигари кӯмакрасон дар наҷот, роҳхат ба ёрии тиббӣ, обрасонӣ ва кушодани роҳҳои баста нақши амалӣ доранд. Кумитаҳои вилоятӣ ва мақомоти маҳаллӣ метавонанд барои ҳодисаи мушаххас эвакуатсия фармоиш диҳанд. Маълумоти дастрас рақами ягонаи умумимиллии таъҷилии шаҳрвандӣ ба монанди 112, низоми стандартии харитаи эвакуатсия ё шабакаи саросарии паноҳгоҳҳои стандартии таъҷилиро тасдиқ намекунад. Ҷойҳои дурдаст аксар вақт бо роҳҳои баста, ёрии тиббии маҳдуд, мушкилоти обу ҳаво ва иртиботи маҳдуд рӯ ба рӯ мешаванд; нақлиёти ҳавоӣ танҳо ҳангоми дастрасӣ ва иҷозаи вазъи амниятӣ имконпазир аст. Кӯмак тавассути аризаи расмӣ ба ANDMA ё волии вилоят, ё тавассути созмонҳои башардӯстона ва шарикони онҳо пешниҳод мешавад. Пас аз санҷиш мумкин аст кӯмаки мустақими моддӣ, тақсимот ё лоиҳаҳои пешгирикунанда дода шаванд. Созмонҳои башардӯстона вобаста ба ниёзҳои арзёбишуда ва захираҳои дастрас пули нақд, ғизо, паноҳгоҳ ва об медиҳанд. Барои кӯмаки паноҳгоҳии UNHCR ниёзҳои фаврӣ ва далели моликияти замин, макони шаҳрӣ ё ҷамъиятӣ бо тасдиқи маҳаллӣ, ҳуқуқи истифода ё зарари намоёни сохтмон метавонанд муҳим бошанд. UNHCR барои кӯмаки ғизоӣ масъул нест; вобаста ба вазъ он масъулияти Барномаи ҷаҳонии озуқаворӣ аст. Ҳуқуқи умумии худкори гирифтани пул ё кӯмак тасдиқ нашудааст. Зарардидагон метавонанд арзёбиро талаб кунанд, аммо дастрасӣ ва ҳаҷми кӯмак аз арзёбӣ, захираҳо, маблағгузории донор ва қарорҳои мақомоти масъул вобастаанд. Кӯмаки таъҷилӣ ҳарчи зудтар оғоз мешавад, аммо амният, обу ҳаво, роҳҳо ва камбуди захираҳо метавонанд онро ба таъхир андозанд. Хизматрасонии кӯмакрасонӣ аксар вақт рӯзҳо ё ҳафтаҳо давом мекунад, дар ҳоле ки бозсозӣ моҳҳо ё солҳоро мегирад. Пас аз кӯмаки аввалия арзёбии зарару талафот анҷом шуда, чораҳо барои манзил, обу беҳдошт, кишоварзӣ, чорводорӣ, обёрӣ, воситаҳои зиндагӣ, нақлиёт, энергетика ва муассисаҳои ҷамъиятӣ андешида мешаванд. Деворҳои нигоҳдоранда ва паноҳгоҳҳои устувортар метавонанд таъсири ҳодисаҳои ояндаро кам кунанд. Маблағгузорӣ маҳдудияти ҷиддӣ мемонад: барои нақшаи пас аз заминларзаи соли 2025 дар шарқи кишвар аз сентябр то декабри соли 2025 139,6 миллион доллар буҷа пешбинӣ шуда буд; 498 800 нафар ниёзманд ҳисобида шуданд. Нақшаи вокуниши башардӯстонаи соли 2025 2,42 миллиард доллар талаб мекард, аммо ҳангоми гузориш танҳо 912,9 миллион доллар гирифта буд. Миқёси хатарро маълумоти дастрас дар бораи зарар нишон медиҳад. Ба гуфтаи Бонки ҷаҳонӣ, аз соли 1980 офатҳои табиӣ ба нӯҳ миллион нафар таъсир расонда, беш аз 20 000 нафарро куштаанд. Обхезии соли 2024 ба беш аз 119 160 нафар дар 32 вилоят таъсир расонда, беш аз 6 800 хонаро хароб ё осебдор кард ва ҳадди ақал 225 нафарро кушт. Дар заминларзаи дараҷаи 6,0 дар шарқи кишвар, ки 31 августи соли 2025 рух дод, беш аз 2 200 нафар ҷон бохтанд, 3 600 нафар маҷрӯҳ шуданд ва тақрибан 6 800 хона хароб гардид. Барои маълумоти ҷорӣ саҳифаи огоҳии ҷамъиятии AMD, мақомоти маҳаллӣ ва идораи вилоятии ANDMA-ро санҷед. ANDMA рақами марказии +93 (0) 0202527375 ва info@andma.gov.af-ро ҳамчун маълумоти тамос номбар мекунад.
Офатҳо дар Афғонистон
Афғонистон пайваста ба заминларза, обхезӣ, обхезии ногаҳонӣ, хушксолӣ, ярч, тарма ва ҳавои шадид дучор мешавад. Кӯҳҳо, иқлими хушк, таназзули замин ва зерсохтори заиф, махсусан дар минтақаҳои дурдаст, таъсирро зиёд мекунанд. Огоҳӣ, дастури эвакуатсияи маҳаллӣ, роҳҳои омодашудаи иртибот ва кӯмаки мувофиқ ба ниёзҳо муайян мекунанд, ки мардум чӣ гуна ҳифз ва дастгирӣ мешаванд.
VivAVia can make mistakes. Check important information.