Дар дарӣ истилоҳҳои дӯстӣ — дӯстӣ (دوستی (dosti)) ва дӯст — дӯст (دوست (dost)) мебошанд; дар пашту дӯстӣ — دوستي (dosti) ва ҳамнишинӣ — رفاقت (refāqat) маъмуланд. Робитаи хешутаборӣ ё ҷомеавӣ худ аз худ дӯстӣ ҳисоб намешавад, агар муносибати ихтиёрӣ, шахсӣ ва мунтазами дуҷониба вуҷуд надошта бошад. Тамосҳо аксаран тавассути хешовандон, маҳалла, таҳсил, кор, тиҷорат ва ҷамъомадҳои динӣ ё ҷомеавӣ ба вуҷуд меоянд. Телефон, паёмҳои мобилӣ ва шабакаҳои иҷтимоӣ вохӯриҳои шахсиро пурра мекунанд, вақте интернет, дастгоҳ, маблағ ва дастрасии бехатар мавҷуд бошанд. Соли 2025 тақрибан 16 фоизи аҳолӣ аз интернет истифода мекард; қатъшавии шабакаҳо, хароҷот ва набудани дастгоҳҳо тамосро боз ҳам маҳдуд мекунанд. Занон ва духтарон аз сабаби маҳдудиятҳо дар таҳсилоти минбаъда, кор, озодии ҳаракат ва иштироки ҷамъиятӣ ба бисёр роҳҳои тамос камтар дастрасӣ доранд. Боздидҳои хонагӣ, тамос тавассути гурӯҳҳои занон ва муоширати фосилавӣ метавонанд имконпазир бошанд, вале аз маҳал, ҳамроҳӣ, назорат ва иҷрои қоидаҳои маҳрам вобастаанд. Кӯдакон ва наврасон ба тамоси мувофиқи синну сол, парастори калонсоли боэътимод ва ҳифз аз истисмор ниёз доранд; аз вохӯриҳои пинҳонии хатарнок бояд дурӣ ҷӯяд. Кӯчбандӣ, бозгашт, ҷудоии оила, набудани ҳуҷҷат ва камбизоатӣ метавонанд дӯстӣ ва шабакаҳои дастгирии мавҷударо халалдор кунанд. Ҳифзи ҷомеавӣ, муошират бо ҷомеа ва миёнаравии башардӯстона метавонанд дастгирии амалӣ пешниҳод кунанд, вале муассисаи дӯстӣ нестанд ва дар ҳар вилоят дастрас нестанд. Мақомоти амалкунанда, сохторҳои амнияти маҳаллӣ, хонаводаҳо ва роҳбарони ҷомеа ба имконпазирӣ ва бехатарии тамос таъсир мерасонанд; мақоми махсуси масъули дӯстӣ вуҷуд надорад. Дӯстӣ ҳуқуқ ё ӯҳдадории махсуси ҳуқуқӣ эҷод намекунад. Розигӣ, ҳудуди шахсӣ, махфият ва дурӣ аз маҷбуркунӣ ё истисмор қоидаҳои асосӣ боқӣ мемонанд. Дӯстии ҳамҷинсона ҳувияти ҷинсии муайянеро исбот намекунад; бо вуҷуди ин одамони LGBTQI+ махсусан дар хатар мебошанд ва набояд ҳувияти худро тавассути тамоси ҷамъиятӣ ё паёмҳои бехатарнабуда ошкор кунанд. Барои тамоси рақамӣ бояд то ҳадди имкон ҷузъиёти муайянкунандаи шахсият кам мубодила шаванд ва дастгоҳу ҳисобҳо муҳофизат гарданд. Ҳувиятҳо бояд санҷида шаванд; тасвир ё ҷойгиршавӣ танҳо бо розигӣ мубодила шавад, зеро ошкоршавӣ, мусодира, шантаж ва қатъи шабака имконпазиранд. Афғонистон муҳити дорои хатари баланд бо эҳтимоли одамрабоӣ, зӯроварӣ, гузаргоҳҳо, лавозимоти нотаркида ва маҳдудиятҳои маҳаллӣ боқӣ мемонад. Аз ин рӯ макони вохӯрӣ, ҳамроҳӣ, масир ва вақти тамос бояд ба вазъи амниятии кунунии вилояти дахлдор мутобиқ карда шаванд. Ҳангоми фишор, таҳдид, шантаж ё таъқиб, ба таври бехатар маҳдуд ё бастани тамос метавонад мувофиқ бошад. Далелҳоро бехатар нигоҳ доред ва агар лозим бошад ба созмони боэътимоди ҳифз, ҳуқуқӣ ё башардӯстона супоред. Дӯстӣ хароҷот ё муҳлати ягона надорад, аммо нақлиёт, телефон, бастаи интернет, дастгоҳ ва тадбирҳои ҳифз метавонанд бори амалӣ эҷод кунанд.
Дӯстӣ дар Афғонистон
Дӯстӣ дар Афғонистон муносибати шахсии ғайриошиқонаи озодона интихобшуда аст, ки муоширати такрории дуҷонибаро дар бар мегирад. Он бақайдгирӣ, иҷозат ё идораи махсуси давлатиро талаб намекунад. Тамосҳо одатан тавассути оила, маҳалла, мактаб, кор ва ҷамъомадҳои динӣ ё ҷомеавӣ ба вуҷуд меоянд. Дастрасӣ ва амният сахт аз ҷинс, синну сол, вилоят ва шароити зиндагӣ вобастаанд.
VivAVia can make mistakes. Check important information.