افغانستان اوسنی باوري مذهبي سرشمېرنه نه لري. اټکلونه مسلمان نفوس تر ۹۹ سلنې زیات بولي. ډېری مسلمانان سني او د حنفي دود پیروان دي؛ د شیعه نفوس اټکل له نږدې ۱۱ تر ۲۹ سلنې پورې توپیر لري. ډېر هزاره شیعه دي، خو ځینې سني دي. اسماعیلیان په ځانګړي ډول بدخشان او د مرکزي او شمالي افغانستان په ځینو برخو کې اوسېږي. سکهـ او هندو ټولنې ډېرې کوچنۍ دي؛ د ۲۰۲۳ لپاره شپږ هندوان او د ۲۰۲۵ لپاره نږدې ۱۰۰ سکهـ راپور شوي، خو شمېرې ناڅرګندې دي. د مسیحیانو، بهاییانو یا احمدیانو باوري نفوس شمېر نشته؛ د دې ډلو ډېر غړي پټ ژوند کوي یا کډوال شوي دي. جوماتونه، خصوصي دیني عالمان، د علماوو شوراګانې او قرآني ښوونځي مذهبي ژوند جوړوي. عام عملونه ورځني لمونځونه، د جمعې لمونځ، د رمضان روژه، کوچنی اختر، لوی اختر او د قرآن زدهکړه ده. د نارینهوو جماعت لمونځونه څارل کېږي او مذهبي ډول لازم ګڼل کېږي. د ځای له مخې، ښځې د حجاب، محرم ملګري او جنسیتي جلاوالي شرطونو سره مخ کېږي؛ جوماتونو ته د ښځو لاسرسی محلي محدودېدای شي. شیعه عبادت تر ډېره په شیعه جوماتونو یا خصوصي ډول کېږي، حال دا چې په څو ولایتونو کې عامه مراسم او د عاشورا غونډې خنډ شوې یا منع شوې دي. په ۲۰۲۶ کې لږ تر لږه په اتو ولایتونو کې شیعه عالمان ځکه ونیول شول چې د طالبانو ټاکلې حنفي اختر نېټه یې ونه منله. طالبان د اسلامي امارت دعوه کوي او سني حنفي فقهي تفسیر د نظم بنسټ ګڼي. خو یو شان او پرلهپسې تطبیقېدونکی حقوقي چوکاټ نشته؛ زاړه قوانین یوازې تر هغه حده پلي کېږي چې د دې تفسیر له مخې له شریعت سره په ټکر کې نه وي. د فضیلت ترویج او رذیلت مخنیوي وزارت د نورو ترڅنګ کالي، د ښځو عامه غږ، جنسیتي جلاوالی، رسنیز محتوا او د نارینهوو په جماعت لمونځ کې ګډون کنټرولوي. په ګڼو ولایتونو کې نارینه مفتشین لري او د توقیف، مال زیان یا محکمې ته د راجع کولو امر کولای شي. له اسلامه وتل، اسلام بدلول، د دین پرانیستی نقد او عامه مسیحي، بهایی یا احمدي بیان د تعقیب او سزا خورا لوړ خطر لري. بېلابېل شیعه عملونه هم د پام وړ خطر لري؛ اسلامي دولت خراسان په ځانګړي ډول شیعه او هزاره خلک په نښه کوي. مذهبي لږکي د عبادت پرانیستي او خوندي لاسرسی نه لري. شیعه او اسماعیلي ټولنې فشار، نیونې او بېځایه کېدل راپوروي. د ملګرو ملتونو د ځانګړي راپور ورکوونکي له مخې، په ۲۰۲۵ کې په بدخشان کې لږ تر لږه ۵۰ اسماعیلي نارینه په زور سني مذهب ته اړول شوي وو. د شیعه محتوا ځینې برخې له فقې، ښوونځیو، پوهنتونونو او درسي موادو لېرې شوې. په ۲۰۲۴ کې د پوهنې وزارت ټولټال ۲۱٬۲۵۷ اسلامي زدهکړې مرکزونه راپور کړل. د ښوونځیو او قرآني ښوونځیو ګډ نصاب پلان شوی و، چې اسلامي مضمونونه به نږدې د تدریس نیمایي وخت ونیسي. له شپږم ټولګي پورته نجونې او په لوړو زدهکړو کې ښځې له منظمې زدهکړې محرومې دي؛ د قرآني ښوونځیو ته د نجونو لاسرسی هم مخ په محدودېدو دی. په لوړو زدهکړو کې د دیني تاریخ په ګډون مضمونونه په ۲۰۲۵ کې لېرې شول او د ۶۷۹ کتابونو او موادو د لېرې کولو پلان جوړ شو. مذهبي رخصتۍ او د ژوند پېښې هم تر کنټرول لاندې دي. رمضان، لمونځونه او د کاروبار ساعتونه څارل کېږي. په ودونو او جنازو کې د ډېر لګښت په توګه ګڼل شوو لګښتونو مذهبي شرطونه او محدودیتونه شته. اسلامي نکاح معمولاً د دولت له خوا مجاز ملا ترسره کوي؛ قضایي تأیید او شین یا سپین نکاحکتاب ممکن دی. لګښت او موده د ملا یا محکمې له مخې توپیر لري. په پکتیا، نیمروز او بدخشان، د نورو ځایونو تر څنګ، د سني او شیعه ترمنځ د واده محلي منع راپور شوې ده. د حج نوملیکنه هر کال په کابل او ولایتونو کې د حج او اوقافو وزارت اړوندو ادارو له لارې کېږي. لاسرسی، سهمیه، تادیه او د واکسین او روغتیا سندونه د اړوند فصل او سعودي قواعدو پورې اړه لري؛ د هر کس لګښت په ۲۰۲۵ کې ۲۸۲٬۰۹۰ AFN او په ۲۰۲۶ کې ۲۶۶٬۴۰۰ AFN و، او د ۲۰۲۵ سهمیه ۳۰٬۰۰۰ کسان وه. له شیعه، هندو او سکهـ شوراګانو سره غونډې او د مذهبي ځایونو او جشنونو په اړه انفرادي همکاري شته. خو د بینالمذهبي خبرو اترو خپلواکه، برابره او اغېزمنه ساتنیزه کړنلاره نه ده مستنده شوې. نو واقعي مذهبي ازادي تر ډېره مذهبي تړاو، سیمه، ښکاره عمل او امنیتي حالت پورې اړه لري.
مذهبی ژوند د افغانستان
موجود اټکلونه له مخې د افغانستان له ۹۹ سلنې زیات نفوس مسلمان دی او سني حنفي عمل پکې غالب دی. شیعه، اسماعیلي، هندو، سکهـ، مسیحي، بهایی، احمدي او غیرمذهبي خلک کوچنۍ یا سیمهییزې ډلې جوړوي. مذهبي عمل، ښوونې ته لاسرسی او عامه بیان د بالفعل اسلامي نظم او محلي امنیت شرایطو له مخې سخت شکل اخلي.
VivAVia can make mistakes. Check important information.