ბიზნესი სომხეთში

სომხეთში ბიზნესსაქმიანობას ხშირად მოიხსენიებენ როგორც ბიზნესი (biznes), ხოლო მეწარმეობას — როგორც მეწარმეობა (dzernarkatirut’yun). ეს მოიცავს საქონლის გაყიდვას, მომსახურების გაწევას, წარმოებას, სოფლის მეურნეობას, ტექნოლოგიებს, ვაჭრობასა და დამოუკიდებლად შემოსავლის მისაღებად განხორციელებულ მრავალ სხვა საქმიანობას. ერთმა დამფუძნებელმა შეიძლება იმოქმედოს როგორც ინდივიდუალურმა მეწარმემ, ხოლო ერთმა ან რამდენიმე დამფუძნებელმა შეიძლება შექმნას იურიდიული პირი, მაგალითად, შეზღუდული პასუხისმგებლობის კომპანია. სწორი ფორმა დამოკიდებულია პასუხისმგებლობაზე, საკუთრებაზე, ინვესტიციებზე, ადმინისტრირებასა და მოგების განაწილების წესზე. იურიდიული პირი, როგორც წესი, მისი მესაკუთრეებისგან განცალკევებულია, ხოლო ინდივიდუალური მეწარმე უფრო უშუალოდ უკავშირდება თავად ფიზიკურ პირს. შეზღუდულმა პასუხისმგებლობამ შეიძლება შეამციროს პირადი პასუხისმგებლობის გარკვეული რისკები, თუმცა ის არ იცავს ყველა გარანტიის, უკანონო ქმედების ან არასათანადოდ დოკუმენტირებული გარიგებისგან. ფორმალურად საქმიანობის დაწყება მოიცავს სტრუქტურის, საჭიროების შემთხვევაში სახელის, ოფიციალური მისამართის, მესაკუთრეებისა და მმართველობის, აგრეთვე რეგისტრირებული საქმიანობის სახეების არჩევას. შემდეგ ბიზნესს სჭირდება შესაბამისი საგადასახადო, საბუღალტრო, საბანკო, ინვოისებისა და ჩანაწერების წარმოების სისტემები. საგადასახადო რეჟიმი შეიძლება განსხვავდებოდეს საქმიანობის, სტრუქტურის, ზომისა და სხვა პირობების მიხედვით. დამფუძნებელმა სისტემა რეალური ბიზნესმოდელის საფუძველზე უნდა შეარჩიოს და არ უნდა ივარაუდოს, რომ ერთი შეხედვით ყველაზე მარტივი ვარიანტი ყოველთვის შესაფერისი დარჩება. ხელშეკრულებები აზუსტებს იმას, რა უნდა მიეწოდოს, რა არის ფასი, როგორ და როდის განხორციელდება გადახდა, როგორია ხარისხის მოლოდინი, ვის ეკუთვნის ინტელექტუალური საკუთრება, როგორია კონფიდენციალურობის პირობები და რა მოხდება პრობლემის წარმოშობის შემთხვევაში. წერილობითი პირობები განსაკუთრებით სასარგებლოა ახალ ან საერთაშორისო პარტნიორებთან მუშაობისას. თანამშრომლების აყვანის შემთხვევაში ბიზნესი დამსაქმებელი ხდება და უნდა მართოს შრომითი ხელშეკრულებები, სახელფასო ანგარიშსწორება, სამუშაო ადგილის წესები და უსაფრთხოება. ბიზნესმა შეიძლება გამოიყენოს ნამდვილი დამოუკიდებელი კონტრაქტორებიც, თუმცა მათი სტატუსი რეალურ სამუშაო ურთიერთობას უნდა შეესაბამებოდეს. ზოგიერთ საქმიანობას სჭირდება ლიცენზია, ნებართვა, პროფესიული კვალიფიკაცია, პროდუქტის მიმართ მოქმედი წესების დაცვა ან ინსპექტირება. დამფუძნებელმა ეს მოთხოვნები უნდა შეამოწმოს იჯარის ხელშეკრულების გაფორმებამდე, სპეციალიზებული აღჭურვილობის შეძენამდე ან რეგულირებადი მომსახურების რეკლამირებამდე. სომხეთს შეუძლია მხარი დაუჭიროს ადგილობრივ, რეგიონულ, ონლაინ და ექსპორტზე ორიენტირებულ ბიზნესებს. გავრცელებულ შეზღუდვებს შორისაა მცირე შიდა ბაზარი, დიდ ცენტრებს გარეთ მოთხოვნის არათანაბარი განაწილება, დაფინანსების სირთულეები, პარტნიორებზე დამოკიდებულება და ზრდასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული ტვირთი.