La lìngua an Austria

Ël tedesch a l’é la lìngua central dl’amministrassion e dla vita quotidiana an Austria. Ël tedesch standard austriac a l’ha sò paròle, prononcie e abitudini linguìstiche e a l’é pa na forma difetosa dël tedesch. Le paròle tipiche austriache a se sento specialment an mes al magnè, a la scola, a l’amministrassion e a la vita ëd minca di. Paròle coma Jänner, Sackerl o Marille a peulo esse dovrà pì o meno sovens segond la region. Ij dialet, spesso ciamà parlade local, a vario motobin da na region a l’àutra. Tanti a aparteno a la zona linguìstica bavaresa, mentr-e ant l’estrem ovest a son difondùe le forme alemanniche. Le persòne a passo sovens dal dialet a la lìngua colloquial e a la lìngua standard. Ël passagi a dipend dai interlocutor, dal pòst, dal travaj, da la scola e dal livel ëd comprensibilità desiderà. An Austria a-i son lìngue minoritarie con na longa storia, coma ël slovèn, ël croat, l’ongherèis, ël cèch, ël slovach e ël romani. La lor presensa e l’uso a vario segond la region e la comunità. La Österreichische Gebärdensprache a l’é na lìngua indipendente con na grammatica pròpia. A l’é pa mach ël tedesch parlé rapresentà con le man. Con la migrazion a ven-o parlate tant’àutre lìngue. Esse multilingue a peul rinforzé ij ligam ëd fameja, l’aprendiment, ël travaj e lë scambi cultural. La lìngua a peul creé un sens ëd apartenença, ma a peul ëdcò esclude. Un dialet tròp veloc, le paròle d’aministrassion tròp complicà o le remarche ofensiv su j’accent a rendo pì difìcil la partession a parità. Parlasse bin a veul pa dì avèj sempre na grammatica perfeta. Parlè pian, fé fras ciàire, fé dle domande, traduide e d’ajut visiv a peulo esse pì important.