Azərbaycanda ümummilli və yerli səviyyədə bir neçə növ səsvermə keçirilir. Əsas formalar prezident seçkiləri, parlament seçkiləri, bələdiyyə seçkiləri və referendumlardır. Prezident seçkilərində seçki hüququ olan seçicilər Azərbaycan prezidentini seçirlər. Bu məqsədlə ölkə vahid ümummilli seçki ərazisi hesab olunur və nəticə prezident seçkiləri qaydalarına əsasən müəyyən edilir. Milli parlament (Milli Məclis) seçkilərində seçicilər Milli Məclisin üzvlərini seçirlər. Azərbaycanda ərazi üzrə birmandatlı seçki dairələrindən istifadə olunur. Bu o deməkdir ki, hər seçki dairəsi yalnız bir nümayəndə seçir və səsvermə yalnız ümummilli partiya siyahısına əsaslanmır. Bələdiyyə seçkilərində yerli özünüidarə orqanları (bələdiyyələr) üçün üzvlər seçilir. Bu seçilmiş orqanlar məhdud sayda yerli məsələləri həll edir və yerli icra hakimiyyəti orqanları ilə qarışdırılmamalıdır. Yerli icra hakimiyyəti rəhbərləri seçilmiş bələdiyyə sədrləri kimi deyil, icra dövlət strukturunun bir hissəsi kimi fəaliyyət göstərirlər. Referendum seçicilərdən qarşılarına qoyulmuş məsələyə razılıq vermələrini və ya onu rədd etmələrini istəyir. Bu, birbaşa səsvermə formasıdır və dövlət vəzifəsinə namizəd seçməkdən fərqlənir. Bu sistemi seçkilərin mərkəzi idarəetmə qurumu (Mərkəzi Seçki Komissiyası), yəni MSK idarə edir. Aşağı səviyyəli komissiyalar seçki dairələrində və seçki məntəqələrində seçici siyahıları, bülletenlər, səsvermə prosedurları, səslərin hesablanması və rəsmi protokollar da daxil olmaqla işləri təşkil edir. Namizədlər qanunla müəyyən edilmiş namizəd irəli sürmə və qeydiyyat prosesindən keçərək seçkiyə daxil olurlar. Seçkinin növündən asılı olaraq namizəd irəli sürülməsi siyasi partiyalar, seçici qrupları və ya öz namizədliyini irəli sürmə yolu ilə baş verə bilər; bundan sonra sənədlərin yoxlanılması və digər formal tələblər tətbiq olunur. Səsvermə günü seçici adətən təyin edilmiş seçki məntəqəsinə gedir, şəxsiyyətini təsdiq edir, uyğun bülleteni alır, onu gizli şəkildə doldurur və seçki qutusuna salır. Daha sonra seçki rəsmiləri səsləri hesablayır, rəsmi protokollar hazırlayır və nəticələri komissiyalar sistemi vasitəsilə göndərirlər. İştirak siyasi seçimi dinc şəkildə ifadə etmək imkanı yaradır, lakin tək bir bülleten hər ictimai problemi həll etmir. Seçicilər namizədlərin məsuliyyətlərini, proqramlarını, ictimai fəaliyyət tarixçəsini və vədlərlə vəzifənin real səlahiyyətləri arasındakı fərqi müqayisə etməklə daha məlumatlı seçim edə bilərlər.
Seçkilər Azərbaycanda
Azərbaycanda prezident, parlament üzvləri və bələdiyyə nümayəndələri seçkilər vasitəsilə müəyyən edilir. Referendumlar seçki hüququ olan şəxslərə müəyyən ictimai məsələlər barədə birbaşa qərar verməyə imkan yaradır. Proses milli seçki qaydalarına əsaslanır və seçki komissiyaları iyerarxiyası vasitəsilə idarə olunur.
VivAVia can make mistakes. Check important information.