Hilbijartin li Azerbaycanê

Azerbaycanê gelek cureyên dengdanê yên neteweyî û herêmî pêk tîne. Cureyên sereke hilbijartinên serokatiyê, hilbijartinên parlamentoyê, hilbijartinên şaredariyan û referandum in. Di hilbijartina serokatiyê de, dengderên mafdar serokê Azerbaycanê hilbijêrin. Ji bo vê armancê welat wek herêmeke hilbijartinê ya neteweyî ya yekane tê hesibandin û encam li gorî rêzikên dengdana serokatiyê tê diyarkirin. Di hilbijartina parlamentoyê de, dengder endamên Milli Məclis hilbijêrin. Azerbaycan navçeyên hilbijartinê yên herêmî yên yek-endamî bikar tîne; ev tê wê wateyê ku her navçe nûnerêkî hilbijêre, ne ku tenê lîsteyeke partiyê ya neteweyî tê dengdanê. Hilbijartinên şaredariyan endamên bələdiyyələr hilbijêrin. Ev dezgehên hilbijartî bi hin karûbarên herêmî yên sînordar mijûl dibin û divê tevlihevî bi desthilatdarên rêveberiyê yên herêmî re neyê kirin; serokên wan beşek ji avahiya dewleta rêveber in, ne şaredarên şaredariyê yên ku bi pergala şêwaza biyanî tên hilbijartin. Referandum ji dengderan dixwaze ku pirsê ku ji dengdanê re hatiye pêşkêşkirin qebûl bikin an red bikin. Ew awayekî dengdana rasterast e û ji hilbijartina berbijarekî ji bo posteke giştî cuda ye. Komîsyona Navendî ya Hilbijartinan, ku wek Mərkəzi Seçki Komissiyası an MSK tê naskirin, rêveberiya hilbijartinê dike. Komîsyonên jêrîn karên navçeyên hilbijartinê û stasyonên dengdanê rêxistin dikin, di nav de lîsteyên dengderan, dengan, rêgezên dengdanê, hejmartin û tomarên fermî. Berbijar bi pêvajoya qanûnî ya destnîşankirin û qeydkirinê beşdarî hilbijartinê dibin. Li gorî hilbijartinê, destnîşankirin dikare ji aliyê partiyên siyasî, komên dengderan an xweber ve were kirin û dû re kontrola belgeyan û şertên fermî yên din têne. Di roja dengdanê de, dengder bi gelemperî diçe stasyona dengdanê ya ku ji wî re hatiye tayînkirin, nasnameya xwe nîşan dide, denganê guncaw distîne, bi veşartî dengê xwe nîşan dide û wê di sindoqê de datîne. Piştre berpirsiyarên hilbijartinê dengên dengderan dihejmirin, protokolên fermî amade dikin û encaman di pergala komîsyonan de dişînin. Beşdarbûn rêyek aştiyane ye ji bo îfadekirina bijartineke siyasî, lê dengname bi tena xwe her pirsgirêka giştî çareser nake. Dengder dikarin bijartineke bi agahdarî çêtir bikin bi berawirdkirina berpirsiyariyên berbijaran, bername, tomarên giştî û cudahiya navbera soz û desthilata postê.