Мәшғүллек эшсе менән эш биреүсе эш, уның бурыстары, түләүе, эш ваҡыты һәм эш урыны тураһында килешкәндә башлана. Рәсми мәшғүллектә был шарттар хеҙмәт килешеүендә теркәлә. Килешеүҙә ике яҡ та күрһәтелергә һәм эштең төп шарттары тасуирланырға тейеш. Эшсе үҙенә инеү мөмкин булған күсермәне алырға йәки һаҡларға һәм рәсми яҙманың ғәмәлдәге килешеүгә тап килеүен тикшерергә тейеш. Ғәҙәти формаларға срогы күрһәтелмәгән эш, нигеҙле осорға йәки эшкә срогы билдәләнгән эш, тулы эш ваҡыты һәм өлөшләтә эш ваҡыты инә. Ваҡытлыса, миҙгелле, дистанцион һәм сменалы эш тә, эшкә тап килгәндә, ҡулланылырға мөмкин. Хеҙмәткәр эш биреүсенең ойоштороуы эсендә эш башҡара һәм бының өсөн эш хаҡы ала. Был ысын үҙ аллы эш менән айырылып тора: унда кеше клиенттарҙы, ысулдарҙы, хәүефтәрҙе һәм эшҡыуарлыҡ бурыстарын үҙ аллы идара итә. Түләүгә төп эш хаҡы һәм премиялар йәки өҫтәмәләр кеүек килешелгән өҫтәмә суммалар инергә мөмкин. Эшсе брутто сумманы, тотоп ҡалынған аҡсаны, түләү ысулын һәм эш ваҡытының йәки һөҙөмтәләрҙең һуңғы суммаға нисек йоғонто яһауын аңларға тейеш. Рәсми хеҙмәткәрҙәр хеҙмәтте һаҡлау, ял, отпуск, социаль страховкалау һәм хеҙмәт мөнәсәбәттәрен тамамлау ҡағиҙәләре системаһына инә. Төп хоҡуҡ йәки процедура килешеүгә, эшсенең хәленә һәм үҙгәреш сәбәбенә бәйле. Ғәҙәти эшкә урынлашыу процесына ғариза биреү, әңгәмә, шарттар тураһында килешеү, шәхес һәм квалификация тикшереүҙәрен үтеү, килешеүҙе рәсмиләштереү һәм эш башлау инә. Эш биреүсе шулай уҡ бурыстарҙы, хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен, кемгә иҫәп тоторға кәрәклеген һәм эш урынындағы процедураларҙы аңлатырға тейеш. Мәшғүллек үҙгәргәндә йәки тамамланғанда, мөһим аҙымдар документтарҙа теркәлергә тейеш. Эшсе тейешле хәбәрнамәне, һуңғы түләү тураһындағы мәғлүмәтте һәм эш тарихын раҫлау йәки башҡа эш эҙләү өсөн кәрәкле яҙмаларҙы йыйырға тейеш.
Мәшғүллек Әзербайжанда
Әзербайжанда мәшғүллек, ғәҙәттә, эш биреүсе менән хеҙмәт килешеүе (əmək müqaviləsi), йәғни хеҙмәт контракты буйынса эшләүҙе аңлата. Рәсми мәшғүллек килешелгән эште һәм түләүҙе рәсми яҙмалар, эш урынындағы хоҡуҡтар һәм социаль яҡлау менән бәйләй. Рәсми булмаған эш тә бар, әммә ул эшсегә аҙыраҡ хәүефһеҙлек һәм мәшғүллекте раҫлау өсөн көсһөҙөрәк дәлилдәр бирә.
VivAVia can make mistakes. Check important information.