Аш-һыу Әзербайжанда

Әзербайжан аш-һыуы Кавказ, Каспий буйы һәм күрше халыҡтарҙың аш-һыу мәҙәниәттәре араһында үҫешкән. Аҙыҡ-түлек һәм әҙерләү ысулдары Баҡы, тау райондары, уйһыулыҡтар һәм Шәки, Ленкоран, Нахчыван кеүек төбәктәр араһында айырыла. Дөгө ризығы (plov) ғәҙәттә ит, киптерелгән емеш, каштан йәки үләндәр кеүек айырым өҫтәмәләр менән әҙерләнә. Плов — мөһим байрам ризығы, ләкин уның төрө ғаиләгә һәм төбәккә ҡарап үҙгәрә. Япраҡлы һәм йәшелсәле тултырма (dolma) тәмләтелгән ит, дөгө, үләндәр йәки башҡа ҡатнашмалар менән әҙерләнә. Көмөрҙә ҡыҙҙырылған ит йәки йәшелсә ризығы (kabab) грилдә әҙерләнә, ә аштар һәм ҡуйы ризыҡтар көндәлек аш өсөн күп варианттар бирә. Икмәк (çörək) көнкүрештә лә, мәҙәниәттә лә мөһим. Тандыр икмәге (Təndir bread), йоҡа икмәктәр һәм башҡа төбәк төрҙәре сыр, үләндәр, аш, ит йәки иртәнге аш ризыҡтары менән бирелергә мөмкин. Сәй (çay) ҡунаҡсыллыҡ һәм аралашыуҙың үҙәгендә тора. Ул ғәҙәттә груша һымаҡ стакан (armudu) формаһындағы һауыттарҙа бирелә; уға шәкәр, ҡайнатма, лимон, тәм-том йәки сәтләүек ҡушылырға мөмкин. Баҙарҙарҙа күп үләндәр, помидорҙар, ҡыярҙар, баклажандар, анарҙар, йөҙөм һәм миҙгел емештәре һатыла. Һөт ризыҡтары, тоҙланған йәшелсәләр, ҡайнатмалар, кипкән емештәр һәм сәтләүектәр ҙә өй аштарында даими ҡулланыла. Күптәр сусҡа итенән баш тарта һәм хәләл ризыҡты өҫтөн күрә, ләкин шәхси ғәмәлдәр төрлөсә. Дини, медицина, вегетариан йәки аллергияға бәйле ихтыяждары булған ҡунаҡтар ингредиенттар тураһында һорашырға, ризыҡтың тышҡы күренешенә генә таянмаҫҡа тейеш. Ресторандар ябай ашханаларҙан алып ғаилә ресторандарына һәм рәсми аш бүлмәләренә тиклем төрлө була. Менюҙар, өҫтәлгә хеҙмәтләндереү, порция күләме һәм түләү ысулдары айырыла, шуға күрә заказды һәм хаҡты алдан аныҡлау аңлашылмаусанлыҡты булдырмай.