Veberhênan ji teserûfa asayî cuda ye. Teserûf ji bo hewcedariyên nêzîk pere diparêze, lê veberhênan di rêya vegereke paşerojê de nezelaliyê qebûl dike. Li Azerbaycanê gelek kes yekem car bi spartina bankê ya faîzdar (əmanət) nas dibin. Spartin bi gelemperî ji ewraqeke bazarê hêsantir tê fêmkirin, lê hîn jî şert, xetera enflasyonê, xetera bankê û dibe ku xetera diravî heye. Bon (istiqraz) bi gelemperî tê kirîn. Kirîna wê bi gelemperî tê wateya deyndayîna pereyan ji dewlet, bank an şirketekê re li hember dayînên sozdayî; lê emitent dikare nekeve dayînê û nirx dikare berî roja dawî biguhere. Pişk (səhm) mafê xwedîtiyê di şirketekê de nîşan dide. Xwediyê wê dikare ji dabeşkirina qezencê an bilindbûna nirxê bazarê sûd bibîne, lê tu encam garantî nîne û firotina zû di bazarekî kêmbazirganî de dibe ku dijwar be. Milk û karsaziyên taybet jî li Azerbaycanê formên girîng ên veberhênanê ne. Dikarin dahata kirêkirinê an karsaziyê peyda bikin, lê kontrolên qanûnî, lênêrîn, rêveberî û plana rastîn a firotina dawî ya sermayê hewce dikin. Gihîştina ewraqên darayî bi gelemperî navbeynkarê lîsansdar û hesabek ji bo ragirtina veberhênanan dixwaze. Veberhêner divê bizane bi qanûnî kê xwediyê malê ye, ew li ku tê tomar kirin, ferman çawa tê dayîn û kîjan xerc hene. Dirav girîng e, ji ber ku vegereke bi diravekê dikare dema bi diraveke din tê pîvandin bibite windahî. Kesekî ku mesrefên paşerojê bi manat e, ji kesekî ku dixwaze euro an dolar xerc bike hewcedariyên cuda hene. Belavkirina xetereyê tê wateya belavkirina pereyan di navbera milkên cuda, emitentan, sektor, diravan an demên kirînê de. Ew hemû windahiyan rake nake, lê girêdayîbûna bi serkeftina veberhênaneke tenê kêm dike. Sozên qezenca zû, bêguman an veşartî nîşanên hişyariyê ne. Veberhênaneke saxlem dikare bi zimanê sade were ravekirin, belgekirin, serbixwe were verastkirin û bi pereyên ku ji bo jiyana rojane an acîl ne lazim in re li hev were.
Veberhênan li Azerbaycanê
Veberhênan li Azerbaycanê tê wateya bikaranîna pereyan îro bi hêviya bidestxistina dahat an mezinbûnê di demek paşerojê de. Bijartinên asayî spartinên bankê, bon, pişk, karsazî, milk û carinan hilberên bazarên derveyî ne. Her vebijark dikare nirxê xwe winda bike; ji ber vê yekê divê veberhênan li gorî armanc, dema wê, hewcedariya diravî û şiyana qebûlkirina xetereyê ya kesê be.
VivAVia can make mistakes. Check important information.