دولت ایران دله

آذربایجانِ رسمی نام، آذربایجان جمهوری‌یه، یا آذربایجانی زوونِ آذربایجان جمهوری‌سی. این کشور واحد دولته، یعنی کشور یه مرکزی قانون اساسی و حقوقی سامانه دارنه، نه جدا خودمختاری‌دار کشورون. قانون اساسی دولتی سامانه ره بنیادی چارچوبه. عمومی نهادون، اختیار تقسیم، بنیادی حق و وظیفه و دولتی قدرت چطور اجرا بووه ره کلی قاعده توصیف کنده. رئیس‌جمهور کشور ره سرکرده‌یه و سیاسی سامانه دله مرکزی جایگاه دارنه. ریاست‌جمهوری کشور ره نمایندگی کنده، اجرایی سیاست اصلی زمینه‌ها ره هدایت کنده، قانون اساسی چارچوب دله ارشد مسئولون ره منصوب کنده و ریاستی اداره و دگه دولتی نهادون راه کار کنده. وزیران کابینه، رئیس‌جمهور زیرِ دولتیِ عالی اجرایی نهاده. نخست‌وزیر، وزیرون و دگه مسئولون توش بونن که دولتی کار ره سامون دِنن و وزارتخانه، کمیته، سازمان و عمومی خدمت راه سیاست اجرا کنن. ملی مجلس، آذربایجان تک‌مجلسی ملی پارلمانه. عضواش قانونون ره گفتگو و تصویب کنن، قانون اساسی ره پارلمانِسه تعیین‌کرده موضوعون ره تأیید کنن و ملی سیاسی نمایندگیِسه رسمی جا فراهم کنن. دادگاهون عدالت ره اجرا کنن و قانون اساسی و قانونون ره کار ببرن. جدا دادگاه‌ها قانون اساسی، مدنی، کیفری، اداری، تجاری و دگه اختلاف‌ها ره رسیدگی کنن؛ دادستانی اداره اما قضایی سامانه دله جدا مسئولیت دارنه. آذربایجان اداری ناحیه‌ها ره دارنه؛ مثل ناحیه، یا رایونلار، و شهرون. محلی اجرایی نهادون او ناحیه‌ها دله مرکزی اجرایی سامانه ره نمایندگی کنن، ولی انتخابی شهرداریون که بَلَدیه‌یه‌لَر گِنن، محدودتر محلی کارها ره اداره کنن و ناحیه‌ای دولتونِ هم‌نوع نی‌ین. نَخجوان خودمختار جمهوری، یا نَخچیوان موختار جمهوری، آذربایجان دولتی سامانه دله خودمختاری نهادون دارنه. خودمختاری‌اش اوی کشور مستقل نَکنده و آذربایجان جمهوری ره بخشی مونه. روزمره زندگی دله مردم معمولاً هویت‌ثبت، آموزش، بهداشت‌خدمت، مالیات، اجتماعی حمایت، پلیس، دادگاه و محلی اداره راه دولت ره ملاقات کنن. درست اداره مسئله ره وابسته‌یه؛ وقتی تصمیم خوادن، کتبی درخواست، رسمی سابقه و تجدیدنظر روال اغلب اهمیت دارن.