बांग्लादेशमे चाउर मुख्य भोजन अछि, जखन कि गेहूँ आ आटा सेहो बेसी महत्वपूर्ण भऽ रहल अछि। खेत, मत्स्यपालन, हाट-बाजार, दुकान, रेस्टोरेंट आ सड़क विक्रेता भोजन उपलब्ध करबैत अछि। माछ विशेष रूपसँ महत्वपूर्ण अछि: 2023–24 मे उत्पादन 50.18 लाख मीट्रिक टन भेल, जाहिमे 59.34% अंतर्देशीय जलकृषि, 28.13% अंतर्देशीय पकड़ आ 12.53% समुद्री स्रोतसँ छल। राष्ट्रीय स्तर पर माछ पशु-प्रोटीन खपतमे लगभग 60% दैत अछि। सामान्य भोजनमे भात संग दाल, भाजी वा तरकारी, भर्ता आ माछ, मांस वा अंडा रहि सकैत अछि। आम पकाबयक तरीकामे उबालब, भाप देब, तलनाइ, धीमी आँच पर भुना कऽ पकायब, सेंकब, सुखायब आ किण्वन शामिल अछि। सरसोंक तेल, हल्दी, मरिच, प्याज, लहसुन, अदरक आ धनियाँ खूब उपयोग होइत अछि। दहिना हाथसँ भात आ तरकारी मिला कऽ खेनाइ सामान्य अछि। आतिथ्य प्रायः साझा भोजन पर आधारित होइत अछि, जखन कि पिठा, मिष्टी दोई, झालमुड़ी, फुचका, कच्ची बिरयानी आ क्षेत्रीय माछ व्यंजन स्थानीय भोजन संस्कृतिक विविधता देखबैत अछि। देशक अलग-अलग भागमे भोजन बदलैत अछि। नदी आ बाढ़ि-मैदान क्षेत्र चाउर आ मीठपानी माछ पर बेसी निर्भर करैत अछि। तटीय क्षेत्र, Sundarbans आ Cox’s Bazar मे समुद्री वा खारा-पानीक माछ, झींगा आ नारियलक प्रभाववला व्यंजन भेटैत अछि। Sylhet शतकोरा आ हाओर क्षेत्रक माछ लेल प्रसिद्ध अछि, जखन कि Chattogram Hill Tracts मे आदिवासी भोजन-परंपरा आ बाँस चिकन जेकाँ व्यंजन अछि। Dhaka मे रेस्टोरेंट आ सड़क-खाद्य विक्रेताक सबसँ बेसी जमाव अछि। ई उदाहरण पूरा सूची नहि; विधि समुदाय आ परिवार अनुसार बदलैत अछि। बांग्लादेशी आहार दिशानिर्देश अनाज आ चाउर, सब्जी आ फल पर्याप्त मात्रा मे; माछ, मांस, अंडा, दाल आ दुग्ध पदार्थ मध्यम मात्रा मे; आ तेल, वसा आ चीनी सीमित मात्रा मे लेबाक सलाह दैत अछि। आयोडीनयुक्त नमक आ सुरक्षित पानी सेहो महत्वपूर्ण अछि। पहिल छह महीना केवल स्तनपान, तकर बाद पूरक भोजनक सिफारिश अछि। HIES 2022 अनुसार प्रति व्यक्ति औसत दैनिक खपत 328.9 ग्राम चाउर आ 72.5 ग्राम प्रोटीन छल, जखन कि आहार-विविधता आ किफायत चुनौती बनल अछि। खाद्य सुरक्षा उत्पाद, विक्रेता आ संभालक स्थिति पर निर्भर अछि। Bangladesh Food Safety Authority (BFSA) खाद्य सुरक्षा विनियमित आ निगरानी करैत अछि, जखन कि Bangladesh Standards and Testing Institution (BSTI) अनिवार्य उत्पादक अनुरूपता शर्त देखैत अछि। पैकेजिंग, तारीख आ उत्पादक स्थिति जाँचू; पीबाक योग्य पानी उपयोग करू; कच्चा आ पकायल भोजन अलग राखू; भोजन पूरा पकाउ; आ जरूरी समय तक सुरक्षित गरम, ठंडा वा ढँकल राखू। जोखिममे असुरक्षित पानी, अधपकायल भोजन, गलत तापमान, मिलावट, कीटनाशक वा पशु-औषधि अवशेष, भारी धातु आ माइकोटॉक्सिन शामिल अछि। सलाह आ शिकायत लेल BFSA हॉटलाइन 16155, 08:00 सँ 24:00 धरि, उपलब्ध अछि; BSTI हेल्पलाइन 16119 अछि। व्यावसायिक भोजन व्यापक रूपसँ उपलब्ध अछि, मुदा पहुँच पैसा, जगह आ मौजूदा आपूर्ति पर निर्भर करैत अछि। Directorate General of Food (DG Food) चाउर आ गेहूँक सार्वजनिक खरीद, भंडारण, वितरण आ बाजार स्थिरीकरण संभालैत अछि। Open Market Sale कार्यक्रम आ Food Friendly Programme वर्तमान सूचना, बिक्री-केंद्र, कोटा आ पात्रता शर्त लागू हो तँ लक्षित सब्सिडीवला चाउर वा आटा दैत अछि; ई सार्वभौमिक अधिकार नहि अछि। पंजीकृत किसान Farmer’s App माध्यमसँ आवेदन, चयन निर्णय, स्थानीय भंडारण केंद्रमे अनाज जमा, गोदाम गुणवत्ता प्रमाणपत्र आ बैंक भुगतान प्राप्त कऽ सकैत छथि। खाद्य मूल्य क्षेत्र, मौसम, आपूर्ति बाधा आ बिक्री इकाई अनुसार बदलैत अछि। Department of Agricultural Marketing केर 5 September 2026 तारीखक खुदरा मूल्य नमूनामे सूचीबद्ध इकाई अनुसार चाउर 47–75 टका, मूँग दाल 122–128 टका, सोयाबीन तेल 163–165 टका, प्याज 60–64 टका, मुर्गी 162–167 टका आ गोमांस 729–750 टका छल। HIES 2022 मे घरेलू खपत खर्चक 45.8% भोजन पर दर्ज भेल; औसत मासिक आय 32,422 टका आ औसत कुल मासिक खर्च 31,500 टका छल। बाढ़ि, चक्रवात, सूखा, लवणता आ मूल्य-अस्थिरता आपूर्ति बाधित कऽ सकैत अछि। बांग्लादेशक National Food and Nutrition Security Policy 2020 आ ओकर 2021–2030 कार्ययोजना लचीला आ टिकाउ खाद्य प्रणाली समर्थन करैत अछि। व्यावहारिक उपायमे चाउर-माछ एकीकृत खेती, जलवायु-सहिष्णु फसल किस्म, फसल-विविधता, छोट माछ उत्पादन, मौसमी स्थानीय आपूर्ति, बेहतर भंडारण आ मजबूत शीत-श्रृंखला शामिल अछि। सुरक्षित संरक्षण, खाय योग्य भोजनक पूरा उपयोग आ खराब होयब कम करब बर्बादी घटा सकैत अछि; एहि लेल देशव्यापी खाद्य-बर्बादी प्रतिशत मानबाक जरूरत नहि।
बांग्लादेशमे भोजन
चाउर, माछ, दाल, सब्जी, अंडा, मुर्गी, मांस, दूध आ फल बांग्लादेशक मुख्य खाद्य आपूर्ति बनबैत अछि। रोजमर्राक भोजनमे प्रायः भात अर्थात चाउर, दाल, भाजी वा तरकारी, भर्ता आ माछ, मांस वा अंडाक पकवान शामिल रहैत अछि। पहुँच, दाम आ भोजन-विकल्प क्षेत्र, मौसम, आमदनी आ जलवायु जोखिम अनुसार बदलैत अछि।
VivAVia can make mistakes. Check important information.

