બાંગ્લાદેશમાં નવરાશ

બાંગ્લાદેશમાં નવરાશનો કોઈ એકીકૃત રાષ્ટ્રીય હક કે એક જ પ્રવેશ પ્રણાલી નથી. રમત, સંસ્કૃતિ, પ્રકૃતિ મનોરંજન અને પ્રવાસન માટે ઔપચારિક સંસ્થાઓ છે, જ્યારે રોજિંદી સામાજિક મુલાકાત, રમત, કુટુંબ પ્રવૃત્તિ અને મોબાઇલ મનોરંજન ઘણી વાર અનૌપચારિક હોય છે. ક્રિકેટનું રાષ્ટ્રીય મહત્વ ખાસ છે; સાથે ફૂટબોલ, કબડ્ડી, બેડમિન્ટન, ઍથ્લેટિક્સ, તરવું, બાસ્કેટબૉલ, વૉલીબૉલ, માર્શલ આર્ટ અને જિમ પ્રવૃત્તિઓ છે. શાળા, કૉલેજ અને યુનિવર્સિટીમાંથી સ્થાનિક ક્લબ કે જિલ્લા સંગઠન અને પછી ફેડરેશનની સ્પર્ધાઓ સુધી પહોંચ થઈ શકે છે. Bangladesh Krira Shikkha Protishtan, જેને BKSP કહે છે, પસંદગી, સઘન તાલીમ અને સામાન્ય શિક્ષણ સાથે પ્રતિભા વિકાસનો માર્ગ આપે છે. National Sports Council સુવિધા, તાલીમ, માન્યતા, અનુદાન અને સંકલનને ટેકો આપે છે; રમતનો પ્રવેશ સભ્યપદ, નોંધણી, કોચિંગ ફી, પસંદગી કે ઇવેન્ટ ટિકિટ પર આધારિત હોઈ શકે છે. સ્થળના નિયમો, સુરક્ષા અને નિષ્પક્ષ રમતની જરૂરિયાતો લાગુ પડે છે; ગરમી, ચોમાસું, ટ્રાફિક અને અસમાન સલામતી ભાગીદારીને અસર કરી શકે છે. સાંસ્કૃતિક નવરાશમાં નાટક, ફિલ્મ, સંગીત, નૃત્ય, કવિતા-પઠન, લોકસંસ્કૃતિ, વર્કશોપ, સ્પર્ધા, ઉત્સવ, પ્રેક્ષાગૃહ અને ગૅલેરી છે. Bangladesh Shilpakala Academy રાષ્ટ્રીય સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો અને તાલીમ આપે છે; તેને 64 જિલ્લાની અકાદમીઓનો ટેકો છે. Bangladesh National Museum અને તેની શાખા સંગ્રહાલયો પ્રદર્શનો આપે છે; Department of Archaeology સંરક્ષિત સ્મારકો અને સંગ્રહાલયો કે પુરાતત્ત્વ સ્થળો સંભાળે છે. દસ્તાવેજિત જાળામાં 536 સંરક્ષિત સ્મારકો અને ટિકિટવાળા 31 સંગ્રહાલય કે સ્થળ છે. એક સત્તાવાર સંગ્રહાલયના દરના ઉદાહરણમાં બાંગ્લાદેશી પુખ્તો માટે 40 BDT અને 3થી 12 વર્ષનાં બાળકો માટે 20 BDT છે; દર્શાવેલો સમય શનિવારથી બુધવાર 10:30થી 16:30 અને શુક્રવાર 15:00થી 18:30 છે; ગુરુવારે બંધ છે. દર અને સમય દરેક સ્થળ માટે અલગ છે; જતાં પહેલાં તપાસો. સ્થાનિક શબ્દોમાં રમત માટે krira, કલા અને સાંસ્કૃતિક અકાદમી માટે Shilpakala, મેળા માટે mela, ઉત્સવ માટે utsab, નાટક માટે natok, સંગીત માટે gaan અને પ્રવાસ માટે bhromon આવે છે. Pohela Boishakh અને Ekushey સંબંધિત કાર્યક્રમો સાંસ્કૃતિક મહત્વ ધરાવતા પ્રસંગોનાં ઉદાહરણ છે. પ્રકૃતિ આધારિત નવરાશમાં જ્યાં સત્તા મંજૂરી આપે ત્યાં ચાલવું, વન્યજીવ નિરીક્ષણ, પિકનિક, નૌકાવિહાર અને નદી કે દરિયાકિનારાનો ઉપયોગ આવે છે. Forest Department રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન, વન્યજીવ અભયારણ્ય, ઇકો-પાર્ક, વનસ્પતિ ઉદ્યાન, સફારી પાર્ક, વિશેષ જૈવવિવિધતા વિસ્તાર અને દરિયાઈ સંરક્ષિત વિસ્તાર સંભાળે છે. દર્શાવેલા સંરક્ષિત ક્ષેત્રમાં 58 જમીની અને દરિયાઈ વિસ્તાર તથા આશરે 818,323.206 હેક્ટર જમીન છે. ઉદાહરણોમાં સુંદરવન, લાવાછરા, ભવાલ, રાતારગુલ, મધબકુંડા, સીતાકુંડા અને કૉક્સ બજારનો સમાવેશ થાય છે. મુલાકાત માટે ટિકિટ, માર્ગદર્શક, હોડી કે સંચાલક જરૂરી હોઈ શકે છે અને સ્થળના માર્ગ તથા સંરક્ષણ નિયમો પાળવા પડે છે. ભરતી-ઓટ, ચક્રવાત, ચોમાસું, વન્યજીવ, પાણી અને હોડીના જોખમ, ગરમી તથા દૂરના સ્થાનથી વ્યવહારુ પરિસ્થિતિ બદલાય છે. બહાર જવામાં સિનેમા, નાટ્યગૃહ, કૅફે, રેસ્ટોરાં, ખરીદી અને મિશ્ર-ઉપયોગ સ્થળો, ઉદ્યાનો, નદીકાંઠા અને દરિયાકિનારા તથા રમત જોવાનો સમાવેશ થાય છે. ટેલિવિઝન, સ્ટ્રીમિંગ, મોબાઇલ સેવાઓ અને સામાજિક માધ્યમ પણ વ્યાપક મનોરંજન આપે છે. ખર્ચ અને સમય શહેર, સ્થળ તથા સંચાલક પ્રમાણે બદલાય છે; આ પ્રવૃત્તિઓ માટે બાંગ્લાદેશમાં એક રાષ્ટ્રીય દર કે સમય પ્રણાલી નથી. કાર્યક્રમો સાંસ્કૃતિક અને રમતગમત સંસ્થાઓ, પ્રવાસન સંસ્થાઓ, નગરપાલિકા, યુનિવર્સિટી, ક્લબ અને ખાનગી આયોજકો ગોઠવે છે. મેચ, મેળા, સંગીત કાર્યક્રમ, નાટક, પુસ્તક કાર્યક્રમ, Pohela Boishakhના પ્રસંગો અને રાષ્ટ્રીય કે સાંસ્કૃતિક ઉજવણી માટે અલગ ટિકિટ કે નોંધણી તથા સુરક્ષા, ભીડ નિયંત્રણ કે રદ કરવાની શરતો હોઈ શકે છે. સર્જનાત્મક નવરાશમાં સંગીત, નૃત્ય, નાટક, ફોટોગ્રાફી, હસ્તકલા, લેખન, પઠન અને ડિજિટલ સામગ્રી આવે છે. લોકો Bangladesh Shilpakala Academyની તાલીમ, જિલ્લા અકાદમી, ખાનગી વર્ગ, ક્લબ, શાળા, યુનિવર્સિટી કે ઑનલાઇન અભ્યાસ વાપરી શકે છે. સામાન્ય રીતે ઔપચારિક લાયકાત જરૂરી નથી, પણ વર્ગ, સાધન અને સ્થળનો ખર્ચ થઈ શકે છે. ક્લબ, યુવા જૂથો, શાળા, યુનિવર્સિટી, પડોશ જૂથો, સાંસ્કૃતિક જૂથો અને સ્વયંસેવક જૂથો મુખ્યત્વે બિનઔપચારિક તકો આપે છે; ઘણી વાર સ્થાનિક સંપર્ક, સભ્યપદ કે આમંત્રણ જરૂરી હોય છે. કુટુંબ મેળાવડા, ઘરેલું પ્રવૃત્તિ, ટેલિવિઝન, મોબાઇલ વપરાશ, ઉદ્યાન, ચાની દુકાન, કૅફે, દરિયાકિનારો, નદી અને ખુલ્લી કે હરિયાળી જગ્યાઓ આરામ અને મનોરંજનના સામાન્ય સ્વરૂપો છે. ગરમી, વાયુ પ્રદૂષણ, પૂર, ભીડ, ગોપનીયતા, અવરજવર અને લિંગ કે સલામતીના ધોરણો પ્રવેશને અસર કરી શકે છે. દેશની અંદરના પ્રવાસ વારસાસ્થળ, દરિયાકિનારો, જંગલ, જળપ્લાવિત ભૂમિ, નદી અને પહાડ પર કેન્દ્રિત હોઈ શકે છે. Bangladesh Tourism Board જિલ્લા સ્થળોની માહિતી અને ટૂર પૅકેજ આપે છે; Bangladesh Parjatan Corporation સરકારી પ્રવાસન પ્રદાતા છે. કુલ ખર્ચમાં પરિવહન, રહેવું, ખોરાક, ટિકિટ, પરમિટ, માર્ગદર્શક અને હોડીનો સમાવેશ થાય છે. ચોમાસું, ચક્રવાત, ગરમી અને રજાઓ કે ઉત્સવની માંગ સમય તથા ઉપલબ્ધતાને અસર કરે છે. ઔપચારિક તકો ઢાકા, ચટગાંવ, કૉક્સ બજાર, સિલહટ, ખુલના અને સુંદરવન, રાજશાહી તથા વારસા કેન્દ્રોમાં વધુ છે; અન્યત્ર સ્થાનિક મેદાન, ક્લબ, નદી, ખુલ્લી જગ્યા અને કુટુંબ કે સમુદાયની પ્રવૃત્તિ મુખ્ય પ્રવેશ આપે છે. દૃશ્યકલા, પ્રકૃતિ સંરક્ષણ અને સામાજિક એકતા નવરાશ સાથે જોડાઈ શકે છે, પરંતુ મુખ્ય વિષય નક્કી કરે છે કે પ્રશ્ન કલા, પ્રકૃતિ, સહજીવન કે નવરાશનો છે.