बांगलादेशातील पाळीव प्राणी

बांगलादेशात लोक सहचर प्राणी दत्तक घेऊन किंवा बचावातून, स्थानिक प्रजनक किंवा पाळीव प्राण्यांच्या दुकानांतून, नोंदणीकृत व्यावसायिक प्रजनन केंद्रांतून किंवा आयात करून घेतात. खासगी पाळीव प्राणी ठेवण्यासाठी पडताळलेली राष्ट्रीय नोंदणी किंवा सर्वसाधारण परवाना नाही. किमान पाच प्राणी असलेली व्यावसायिक पशुसुविधा संबंधित कायद्यानुसार फार्म मानली जाते आणि तिची नोंदणी आवश्यक असते; पशुधन सेवा विभाग (DLS) आपल्या e-Trade Portal द्वारे फार्म नोंदणी आणि ना-हरकत प्रक्रिया पुरवतो. प्राणी घेण्यापूर्वी त्याची जात, वय, आरोग्य, लसीकरण इतिहास, मालकीच्या नोंदी आणि विक्रेत्याच्या अटी तपासा; शक्य असल्यास पशुवैद्यकीय तपासणीची व्यवस्था करा. मालक आणि देखभालकर्त्यांवर मानवीय कल्याणाची कायदेशीर जबाबदारी आहे. यात पुरेसे अन्न-पाणी, योग्य निवारा, व्यायाम आणि मानवीय हाताळणी व वाहतूक यांचा समावेश होतो. निषिद्ध वर्तनात अन्न-पाणी न देणे, प्राण्याला नैसर्गिकरीत्या उभे राहता, बसता किंवा झोपता येणार नाही असे बांधणे, कुत्र्याला व्यायामाविना किमान २४ तास बांधून किंवा बंदिस्त ठेवणे, उपचार न करता पीडित प्राणी विकणे, अनावश्यक अनुपस्थितीत प्राण्याला देखरेखीविना घरी ठेवणे, प्रजननास अयोग्य घोषित केलेला प्राणी वापरणे आणि हानिकारक औषधे किंवा विष देणे यांचा समावेश होतो. आजारी प्राण्याला परिसरात सोडणे, बेवारस प्राणी मारणे किंवा आजारी अथवा जखमी पाळीव प्राणी टाकून देणे यामुळे कायदेशीर आणि कल्याणविषयक धोके निर्माण होतात. अवयवच्छेदनासाठी काळजी, आरोग्य किंवा सौंदर्यविषयक कारणाने नोंदणीकृत पशुवैद्यकीय शल्यविशारदाची लेखी परवानगी आवश्यक आहे. नोंदणीविना व्यावसायिक पाळीव प्राणी फार्म चालवल्यास कमाल सहा महिन्यांचा कारावास आणि/किंवा १०,००० BDT दंड होऊ शकतो; अवयवाला इजा किंवा विषप्रयोगाच्या गुन्ह्यांसाठी दोन वर्षांपर्यंत कारावास आणि/किंवा ५०,००० BDT दंड होऊ शकतो. सहचर प्राण्यांसाठी खास पडताळलेले राष्ट्रीय पालनमान बांगलादेशात नाही. प्रजातीला योग्य अन्न, स्वच्छ पाणी, निवारा, व्यायाम आणि मानवीय वाहतूक द्या; निदान, लसीकरण, शस्त्रक्रिया आणि प्रिस्क्रिप्शन औषधांसाठी नोंदणीकृत पशुवैद्यकीय शल्यविशारदाची सेवा घ्या. DLS क्षेत्रीय सेवा, जिल्हा पशुवैद्यकीय रुग्णालये, उपजिला पशुधन कार्यालये व पशुवैद्यकीय रुग्णालये, ढाक्यातील केंद्रीय पशुवैद्यकीय रुग्णालय आणि विद्यापीठांची अध्यापन रुग्णालये उपचार उपलब्ध करू शकतात; सेवा समान रीतीने उपलब्ध नाहीत. DLS च्या सार्वजनिक याद्यांमध्ये काही क्षेत्रीय सेवा विनामूल्य असल्याचे नमूद आहे; उपचार किंवा प्रिस्क्रिप्शनसाठी बहुधा एक ते दोन तास आणि प्रयोगशाळा सेवांसाठी तीन दिवसांपर्यंतचा कालावधी दिला आहे. विशिष्ट पाळीव प्राणी स्वीकारला जातो का आणि शुल्क किती आहे, हे स्थानिक पातळीवर तपासा. विशेष सुविधांच्या उदाहरणांत पुरबाचलमधील CVASU चालवत असलेले TTPHRC पाळीव प्राणी रुग्णालय आणि BAU पशुवैद्यकीय अध्यापन रुग्णालयातील नियमित, गुंतागुंतीचे व विशेष उपचार यांचा समावेश होतो. रेबीज हा स्थानिक पातळीवर आढळणारा आणि उच्च प्राधान्याचा प्राणिजन्य संसर्गधोका आहे. कुत्र्यांचे लसीकरण, चावा प्रतिबंध आणि कुत्र्यांच्या संख्येचे व्यवस्थापन या राष्ट्रीय प्राधान्यक्रमांमध्ये आहेत. DLS च्या सार्वजनिक वेळापत्रकानुसार कुत्र्यांना तीन महिन्यांनी प्रारंभिक लस आणि दरवर्षी बूस्टर दिला जातो; मात्र लसीचे उत्पादन आणि चालू वेळापत्रक पशुवैद्यकाकडून तपासा. चावा किंवा ओरखडा लागल्यास जखम साबण आणि वाहत्या पाण्याने किमान १५ मिनिटे धुवा आणि आरोग्य सेवा महासंचालनालयाच्या मार्गदर्शनानुसार संसर्गोत्तर प्रतिबंधक उपचारांसाठी तातडीने मानवी वैद्यकीय सेवा घ्या; लक्षणे येण्याची वाट पाहू नका. औषध प्रशासन महासंचालनालयाच्या डेटाबेसमध्ये नोंदवलेल्या रेबीज उत्पादनांच्या किंमती उत्पादनापुरत्या साधारण २०० ते ७९० BDT आहेत; सल्लामसलत आणि देण्याचे शुल्क यात समाविष्ट नाही आणि किंमती व उपलब्धता बदलू शकतात. कुत्रा किंवा मांजर आयात अथवा निर्यात करण्यासाठी DLS ची परवानगी किंवा ना-हरकत प्रमाणपत्र, मूळ देशातील पशुवैद्यकीय आरोग्य प्रमाणपत्र, लसीकरण कार्ड आणि प्राण्याची छायाचित्रे आवश्यक असतात. कागदपत्रांचा संच लिव्हस्टॉक क्वारंटाइन स्टेशन किंवा हजरत शाहजलाल आंतरराष्ट्रीय विमानतळाला (HSIA) द्यावा. HSIA च्या कार्यसूचनांनुसार आगमन किंवा प्रस्थानापूर्वी किमान सात दिवस आधी कागदपत्रे पाठवावीत; Animal Quarantine Act आणि सीमाशुल्क सूचनांनुसार किमान १५ दिवस आधी घोषणा आवश्यक आहे. या मुदती परस्परविरोधी असल्याने किमान १५ दिवस आधी तयारी करा आणि DLS व HSIA कडून संबंधित प्रकरणाची अट निश्चित करा. सीमाशुल्कात बिल ऑफ एंट्री, DLS कागदपत्रे, शुल्क, कर आणि बंदर शुल्क मागितले जाऊ शकतात; जोखमीवर आधारित प्रत्यक्ष तपासणीही होऊ शकते. सीमाशुल्क प्रक्रिया शुल्क प्रत्येक बिल ऑफ एंट्रीसाठी ३० BDT आहे; क्वारंटाइन शुल्क बदलते आणि अधिकृत पावती किंवा कोषागार चलनाद्वारे भरले जाते. विमान कंपन्यांचे स्वतंत्र वाहक आणि पिंजरा नियम असतात; गंतव्य देशाचे प्रवेश नियमही लागू होतात. पाळीव पक्षी आणि जंगली किंवा विदेशी प्रजातींसाठी वन विभागाचा परवाना किंवा ना-हरकत प्रमाणपत्र आणि लागू असल्यास CITES कागदपत्रेही लागू होऊ शकतात. प्राणी सोपवण्यासाठी पडताळलेली राष्ट्रीय नोंदणी किंवा एकसमान नगरपालिका निवारा प्रक्रिया नाही. व्यवहार्य पुनर्वसन पर्यायांत दत्तक घेणाऱ्याकडे थेट हस्तांतरण, तात्पुरता सांभाळ, नोंदणीकृत पशुवैद्य, स्थानिक प्रशासन किंवा विशेष प्राणी-कल्याण संस्था यांचा समावेश होतो. बांगलादेश अॅनिमल वेल्फेअर असोसिएशन (BAWA) ढाका महानगर क्षेत्रात बचावकार्य, विनामूल्य क्लिनिक आणि रुग्णवाहिका सेवा तसेच दत्तक व तात्पुरत्या सांभाळाच्या नोंदी देते. नगरपालिकेचे कायदे पशुवैद्यकीय रुग्णालये किंवा दवाखाने, प्राणीगृहे आणि भटक्या प्राण्यांना ताब्यात घेण्यास आधार देऊ शकतात; उपलब्धता आणि शुल्क नगरपालिकेनुसार बदलते. प्राणी त्रस्त, जखमी किंवा बेवारस असल्यास DLS, स्थानिक प्रशासन, पोलीस किंवा अग्निशमन सेवा आणि प्राणी-कल्याण संस्थेशी संपर्क साधा; ओळख पटलेल्या मालकावर पशुवैद्यकीय उपचार, अन्न आणि पाण्याचा खर्च देण्याची जबाबदारी राहू शकते. अन्न, लिटर, खासगी पशुवैद्यकीय सेवा, शस्त्रक्रिया, वाहतूक, आयात शुल्क, क्वारंटाइन आणि विमान कंपनीचे शुल्क यांसारखे सामान्य खर्च प्रजाती, ठिकाण आणि सेवा पुरवठादारानुसार बदलतात; स्वयंचलित सार्वजनिक अनुदान पडताळलेले नाही.