வங்காளதேசத்தில் அரசு

வங்காளதேச மக்கள் குடியரசின் அரசியலமைப்பே நாட்டின் உச்சச் சட்டமாகும். இது மற்றவற்றுடன் அரசின் அடிப்படைக் கொள்கைகள், அடிப்படை உரிமைகள் மற்றும் அரச அதிகாரத்தின் அமைப்பை வரையறுக்கிறது. அடிப்படை உரிமைகளில் சமத்துவம், பாகுபாட்டிலிருந்து பாதுகாப்பு, வாழ்வும் தனிநபர் சுதந்திரமும், கைது மற்றும் குற்றவியல் நடவடிக்கைகளில் பாதுகாப்புகள், மேலும் நடமாட்டம், கூடுகை, சங்கம், கருத்து வெளிப்பாடு, மதம், தொழில் தேர்வு, சொத்து மற்றும் தனியுரிமைச் சுதந்திரங்கள் அடங்கும். விதியைப் பொறுத்து, இவ்வுரிமைகள் குடிமக்களுக்கோ ஒவ்வொருவருக்கோ பொருந்தலாம்; சட்டத்தால் கட்டுப்படுத்தப்படவும் முடியும். அரசியலமைப்பையும் சட்டங்களையும் கடைப்பிடித்தல், பொது ஒழுங்கைப் பேணுதல், பொதுக் கடமைகளைச் செய்தல் மற்றும் பொதுச் சொத்துகளைப் பாதுகாத்தல் ஆகிய கடமைகளும் குடிமக்களுக்கு உண்டு. குடியரசுத் தலைவரை நாடாளுமன்றம் தேர்ந்தெடுக்கிறது; அவர் பொதுவாகப் பிரதமரின் ஆலோசனையின்படி செயல்படுகிறார். நாடாளுமன்றத்தில் பெரும்பான்மையின் ஆதரவைப் பெறக்கூடிய நாடாளுமன்ற உறுப்பினர்களில் ஒருவரைப் பிரதமராக நியமிக்கின்றனர். அமைச்சரவை கூட்டாக நாடாளுமன்றத்துக்குப் பொறுப்புடையது. தேசிய நாடாளுமன்றம் (Jatiya Sangsad), மக்கள் மன்றம் என்றும் அழைக்கப்படுகிறது; அதில் அதிகபட்சம் 350 உறுப்பினர்கள் உள்ளனர்: 300 பேர் நேரடியாகத் தேர்ந்தெடுக்கப்படுகின்றனர், 50 இடங்கள் பெண்களுக்கு ஒதுக்கப்பட்டுள்ளன. நாடாளுமன்றம் சட்டங்கள், வரிகள் மற்றும் ஒதுக்கீடுகளை ஏற்று, குழுக்கள் மூலம் அரசு மற்றும் பொது நிதிப் பயன்பாட்டை மேற்பார்வை செய்கிறது. வங்காளதேசத்தில் கூட்டாட்சி மாநிலங்களோ தனி மாகாண நிலைகளோ இல்லை. நாடு 8 பிரிவுகள், 64 மாவட்டங்கள் (Zila) மற்றும் துணை மாவட்டங்கள் அல்லது உபசிலாக்களாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. தானா அல்லது காவல் நிலையப் பகுதிகள் சட்ட அமலாக்கப் பிரிவுகள்; அவை கூடுதல் நிர்வாக நிலை அல்ல. உள்ளூர் நிலையில் யூனியன் கவுன்சில்கள் அல்லது Union Parishads, துணை மாவட்டக் கவுன்சில்கள், மாவட்டக் கவுன்சில்கள், நகராட்சிகள் அல்லது Pourashavas, City Corporations ஆகியவை செயல்படுகின்றன. வார்டுகள் இவற்றுக்குக் கீழ்நிலையில் உள்ளன. நிர்வாகம், பொது ஒழுங்கு மற்றும் பொதுச் சேவைகளுக்கான சட்டத்தால் வரையறுக்கப்பட்ட பொறுப்புகளுடன் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட உள்ளாட்சி அமைப்புகளை அரசியலமைப்பு ஏற்படுத்துகிறது. இவ்வமைப்புகள் சொந்த வருவாய் மற்றும் அரச மானியங்களால் நிதியளிக்கப்படுகின்றன; அணுகலும் பொறுப்பும் வசிப்பிடம், பகுதி மற்றும் குறிப்பிட்ட சேவையைப் பொறுத்தவை. சிட்டகோங் மலைப்பகுதிகளில் மூன்று மலை மாவட்டக் கவுன்சில்களும் CHT பிராந்தியக் கவுன்சிலும் உள்ளிட்ட கூடுதல் சட்டப்பூர்வ அமைப்புகள் பொருந்துகின்றன. பொது நிர்வாகம் மத்திய அமைச்சகங்களையும் உள்ளாட்சி அதிகாரிகளையும் இணைக்கிறது. பிரிவு நிலையில் Divisional Commissioner, மாவட்ட நிலையில் மாவட்ட ஆணையர் (Deputy Commissioner), துணை மாவட்ட நிலையில் துணை மாவட்ட நிர்வாக அதிகாரி (Upazila Nirbahi Officer) பணியாற்றுகின்றனர். அமைச்சகங்களும் துறைகளும் கொள்கைகளையும் விதிகளையும் வகுக்கின்றன; சிறப்பு அதிகாரிகள், இயக்குநரகங்கள் மற்றும் இணைக்கப்பட்ட அலுவலகங்கள் அவற்றைச் செயல்படுத்துகின்றன. பொதுச் சேவைக்கான முதல் தொடர்பு பொதுவாகப் பொறுப்பான சிறப்பு அதிகாரி, அதன் உள்ளூர் அலுவலகம், Deputy Commissioner அலுவலகம் அல்லது Upazila Nirbahi Officer அலுவலகமாக இருக்கும். குடிமக்கள் சேவை அலுவலகத்துக்கு இணையான நாடு தழுவிய பொது தொடர்பு மையம் இல்லை. சேவையைப் பொறுத்து, புகார்களைப் பொறுப்பான அதிகாரி, அரசு குறைதீர் அமைப்பு (Government Grievance Redress System), சட்டப்பூர்வ புகார் அல்லது மேல்முறையீட்டு அமைப்பு, அல்லது நீதிமன்றம் வழியாகத் தொடரலாம். பொது சேவை ஆணையம் (Bangladesh Public Service Commission) தேர்வுகளை நடத்தி, அரசுப் பணியாளர் நியமனங்கள் குறித்து ஆலோசனை வழங்குகிறது. பொது நிர்வாக அமைச்சகம், மற்றவற்றுடன், பணிவிதிகள், பணியாளர் கொள்கை, இடமாற்றங்கள் மற்றும் பயிற்சி, பணிவழிகள் தொடர்பான ஒருங்கிணைப்புக்குப் பொறுப்பாகும். நிபந்தனைகள், ஒதுக்கீடுகள், தேர்வுகள், நியமனம் மற்றும் பதவி உயர்வு ஆகியவை பணிப்பிரிவு மற்றும் குறிப்பிட்ட பதவியைப் பொறுத்தவை. நிதி அமைச்சகம் பொது நிதி, வரவுசெலவுத் திட்டம், ஒதுக்கீடுகள் மற்றும் மறுஒதுக்கீடுகளை ஒருங்கிணைக்கிறது. மத்திய வரவுசெலவுத் திட்டம் மற்றும் நிதி விவகாரங்களுக்கு நிதிப் பிரிவு பொறுப்பாகும். தேசிய வருவாய் வாரியம் அதன் சுங்கம், மதிப்புக்கூட்டல் வரி மற்றும் வருமானவரி பிரிவுகள் மூலம் வரிவிதிப்பின் பெரும்பகுதியை நிர்வகிக்கிறது. மத்திய வங்கி (Bangladesh Bank) பணக் கொள்கை, அந்நியச் செலாவணி கையிருப்பு, பணப்பரிவர்த்தனை அமைப்பு, வங்கிகள் மற்றும் நிதி நிறுவனங்களின் மேற்பார்வை உள்ளிட்டவற்றுக்குப் பொறுப்பாகும். கணக்குகள் தலைமைப் பொது கட்டுப்பாட்டாளர் அரசின் கணக்கு மற்றும் பணம் செலுத்தும் அமைப்பை நடத்துகிறார். பொது கொள்முதல், பொறுப்பான கொள்முதல் அதிகாரமான BPPA அல்லது CPTU-வின் கட்டமைப்பின்படி நடைபெறுகிறது. நடைமுறையைப் பொறுத்து, பயனர்கள் வரிகள், கட்டணங்கள், உரிமச் செலவுகள், சான்றளிக்கப்பட்ட நகல் கட்டணங்கள் அல்லது நீதிமன்ற மற்றும் கொள்முதல் கட்டணங்களைச் செலுத்துவர். தொகையும் காலக்கெடுவும் பொருந்தும் சட்டம், கட்டண அட்டவணை அல்லது சேவை முடிவின் அடிப்படையில் அமையும். நீதித்துறைக்கு உச்ச நீதிமன்றம் தலைமை வகிக்கிறது; அதில் மேல்முறையீட்டுப் பிரிவும் உயர் நீதிமன்றப் பிரிவும் உள்ளன. அரசு நடவடிக்கையின் சட்டப்பூர்வத்தை மறுஆய்வு செய்தல், நீதிப் பேராணைகளைப் பிறப்பித்தல், அடிப்படை உரிமைகள் அமலாக்கத்தைப் பாதுகாத்தல் ஆகியவற்றை உயர் நீதிமன்றப் பிரிவு செய்யலாம். சட்டப்பூர்வ அதிகார வரம்புக்கும் நீதித்துறை நிர்வாகத்துக்கும் ஏற்ப கீழமை நீதிமன்றங்கள் செயல்படுகின்றன. சிவில் தகராறுகள் இந்த அரசு மேலோட்டத்தின் மையப்பொருள் அல்ல; ஆனால் தகுதியான நீதிமன்றத்தைத் தேர்ந்தெடுக்கும்போது அவை முக்கியமாகலாம். அரசு அதிகாரத்தையும் பொது நிதியையும் பல நிறுவனங்கள் மேற்பார்வை செய்கின்றன. அரசியலமைப்புச் சுதந்திரம் கொண்ட கணக்காய்வாளர் மற்றும் தலைமை கணக்குக் கட்டுப்பாட்டாளர் பொது கணக்குகள், அதிகாரிகள், நீதிமன்றங்கள் மற்றும் அரசுச் செலவுகளைத் தணிக்கை செய்கிறார். அவரது அறிக்கைகள் நாடாளுமன்றத்துக்கு அனுப்பப்பட்டு, மற்றவற்றுடன் பொது கணக்குக் குழுவால் பரிசீலிக்கப்படுகின்றன. ஊழல் தடுப்பு ஆணையம் (Anti-Corruption Commission) ஊழலை விசாரிக்கவும் நடவடிக்கைகளைத் தொடங்கவும் தடுப்புப் பணிகளைச் செய்யவும் முடியும். தேசிய மனித உரிமைகள் ஆணையம் (National Human Rights Commission) புகார்களைப் பெறுகிறது; தானாக விசாரணை நடத்தவும், தடுப்புக் காவல் இடங்களைப் பார்வையிடவும், பரிந்துரை, மத்தியஸ்தம் அல்லது சட்ட உதவி வழங்கவும் முடியும். பொதுவாகச் செயல்படும் ஒம்புட்ஸ்மன் அமைப்பு அதிகாரப்பூர்வ ஆதாரங்களில் உறுதிசெய்யப்படவில்லை; எனவே அத்தகைய அலுவலகம் இருப்பதாகக் கருத வேண்டாம். தகவல் அணுகும் உரிமை 2009 தகவல் அறியும் உரிமைச் சட்டத்தின் (Right to Information Act 2009) அடிப்படையில் உள்ளது. வங்காளதேசக் குடிமக்கள் நிர்ணயிக்கப்பட்ட படிவத்தில் நேரடியாகவோ மின்னஞ்சல் மூலமாகவோ பொறுப்பான தகவல் அலுவலரிடம் (Designated Officer) விண்ணப்பிக்கின்றனர். வழக்கமாக 20 வேலைநாட்களுக்குள் பதில் அளிக்க வேண்டும்; பல அதிகாரிகள் தொடர்புடையிருந்தால் 30 வேலைநாட்களுக்குள் பதிலளிக்க வேண்டும். தகவலை வழங்க முடியாவிட்டால் பொதுவாக 10 நாட்களுக்குள் விண்ணப்பதாரருக்குத் தெரிவிக்க வேண்டும். நிர்ணயிக்கப்பட்ட நடைமுறையில் முடிவுக்கு எதிராக மேல்முறையீடு செய்யலாம்; மேல்முறையீட்டு முடிவு பொதுவாக 15 நாட்களுக்குள் வழங்கப்படும். பின்னர் 30 நாட்களுக்குள் தகவல் ஆணையத்திடம் (Information Commission) புகார் செய்ய வாய்ப்பிருக்கலாம். கட்டணங்கள், நகல் வடிவங்கள் மற்றும் தனிப்பட்ட விலக்குகள் சட்டத்தையும் சேவை விதிகளையும் சார்ந்தவை. அரசு குறைதீர் அமைப்பு உறுதியளிக்கப்பட்ட அரசு சேவை, அதன் நடைமுறை அல்லது தரத்தைப் பற்றியது; நீதிமன்ற நடவடிக்கைகள், தகவல் விண்ணப்பங்கள், ஒழுங்கு விவகாரங்கள் மற்றும் சட்டப்பூர்வ மேல்முறையீடுகள் அந்தப் புகார் வழிக்குள் வராது. பொது ஒழுங்கு, குற்றத் தடுப்பு, விசாரணை, போக்குவரத்து மற்றும் உள்நாட்டுப் பாதுகாப்புக்கு காவல்துறை பொறுப்பாகும். எல்லைப் படை (Border Guard Bangladesh) எல்லைகளைப் பாதுகாக்கிறது; கடலோரக் காவல்படை கடற்கரை மற்றும் கடலில் பணியாற்றுகிறது; Ansar மற்றும் Village Defence Party சில பொதுப் பாதுகாப்புப் பணிகளுக்கு ஆதரவளிக்கின்றன. ஆயுதப்படைப் பிரிவு பிரதமரின் கீழ் தரைப்படை, கடற்படை மற்றும் விமானப்படையை ஒருங்கிணைக்கிறது; பாதுகாப்பு அமைச்சகம் குடிமைத் தொடர்பை வழங்குகிறது. ஆயுதப்படைகளின் தலைமைத் தளபதி குடியரசுத் தலைவர். அவற்றை நிறுவுதல், பராமரித்தல் மற்றும் ஒழுங்குபடுத்துதல் ஆகியவற்றை நாடாளுமன்றம் ஒழுங்குபடுத்துகிறது. போர் அறிவிப்பதற்கோ போரில் பங்கேற்பதற்கோ பொதுவாக நாடாளுமன்ற ஒப்புதல் தேவை. அவசரநிலைக்கு சிறப்பு அரசியலமைப்பு விதிகள் பொருந்தும்: குடியரசுத் தலைவரின் பிரகடனத்துக்கு பிரதமரின் எதிரொப்பம் தேவை; நாடாளுமன்ற ஒப்புதலின்றி அது அதிகபட்சம் 120 நாட்கள் மட்டுமே செல்லுபடியாகும். சில உரிமைகளைக் கட்டுப்படுத்தவோ இடைநிறுத்தவோ அரசியலமைப்பு நடைமுறையைப் பின்பற்றினால் மட்டுமே முடியும். அரசுச் சேவைகளுக்கு குடியுரிமை, வசிப்பிடம் அல்லது உள்ளூர் அதிகார வரம்பு, சட்ட நிபந்தனைகள், தேவையான ஆவணங்கள், காலக்கெடுக்கள் மற்றும் பொருந்துமானால் பாதுகாப்புச் சோதனைகள் முக்கியம். குறிப்பிட்ட விவகாரத்தைப் பொறுத்தே அதிகாரியும் நடைமுறையும் அமையும். தகவலுக்கான வழி Designated Officer-இலிருந்து பொறுப்பான மேல்முறையீட்டு அதிகாரி வழியாக தகவல் ஆணையம் வரை செல்கிறது; நிர்வாகப் புகார்களுக்கு பொறுப்பான அலுவலகமும் அரசு குறைதீர் அமைப்பும் பொருத்தமாகலாம்; சந்தேகத்துக்குரிய ஊழலுக்கு ஊழல் தடுப்பு ஆணையம்; அடிப்படை உரிமை மீறலுக்கு தேசிய மனித உரிமைகள் ஆணையம் அல்லது உயர் நீதிமன்றப் பிரிவு பொருத்தமாகலாம். பிற நிர்வாக, வரி, உரிமம், நீதிமன்றம், கொள்முதல் மற்றும் பாதுகாப்பு நடைமுறைகளுக்கு அவற்றுக்கே உரிய காலக்கெடுக்களும் சேவை விதிகளும் உள்ளன.