बंगलादेशमा कर

Income Tax Act 2023 अन्तर्गत आयकरमा आयका सात शीर्षक पर्छन्: रोजगारी, भाडा, कृषि, व्यवसाय, पूँजीगत लाभ, वित्तीय सम्पत्ति र अन्य स्रोत। कर प्रयोजनका लागि बासिन्दा व्यक्तिमाथि सामान्यतः विश्वव्यापी आयमा कर लाग्छ। कुनै व्यक्ति कर वर्षमा कम्तीमा 182 दिन बसेमा, वा कर वर्षमा कम्तीमा 60 दिन र अघिल्ला चार वर्षमा जम्मा कम्तीमा 365 दिन बसेमा सामान्यतः बासिन्दा मानिन्छ। गैरबासिन्दामाथि बंगलादेशमा उत्पन्न, आर्जित वा प्राप्त आयमा कर लाग्छ; उदाहरणका लागि स्थायी प्रतिष्ठान, बंगलादेशी सम्पत्ति, अधिकार वा बंगलादेशका खरिदकर्तालाई बिक्रीबाट भएको आय। निर्धारण वर्ष 2026–27 र 2027–28 मा 375,000 बंगलादेशी टाका (BDT) सम्मको आय करमुक्त रहन्छ। महिला र 65 वर्ष वा सोभन्दा माथिका व्यक्तिका लागि सीमा 425,000 BDT, अपाङ्गता भएका करदाता वा तेस्रो लिङ्गी व्यक्तिका लागि 500,000 BDT, र राजपत्रमा सूचीकृत घाइते स्वतन्त्रता सेनानी वा आधिकारिक रूपमा तोकिएको घाइते योद्धा वर्गका सदस्यका लागि 525,000 BDT छ। त्यसपछि प्रगतिशील दर लागू हुन्छ: अर्को 300,000 BDT मा 10 प्रतिशत, अर्को 400,000 मा 15 प्रतिशत, अर्को 500,000 मा 20 प्रतिशत, अर्को 2,000,000 मा 25 प्रतिशत र बाँकीमा 30 प्रतिशत। बंगलादेशी गैरबासिन्दा नभएका गैरबासिन्दा व्यक्तिमाथि सामान्यतः 30 प्रतिशत दर लाग्छ। बसोबासको स्थानका आधारमा न्यूनतम कर पनि लाग्न सक्छ: DNCC, DSCC र Chattogram City Corporation मा 5,000 BDT, अन्य City Corporation मा 4,000 BDT र City Corporation बाहिर 3,000 BDT। कम्पनीको आयकर दर कानुनी स्वरूप, सूचीकृत अवस्थिति र उद्योगमा निर्भर हुन्छ। निर्धारण वर्ष 2026–27 देखि 2030–31 सम्मका उल्लिखित दर उदाहरणका लागि केवल बैंकमार्फत कारोबार गर्ने निश्चित सूचीकृत कम्पनीका लागि 20 वा 22.5 प्रतिशतदेखि मोबाइल नेटवर्क सञ्चालक तथा सुर्ती उत्पादकका लागि 45 प्रतिशतसम्म छन्। बैंक, बीमा कम्पनी र वित्तीय संस्थад सूचीकृत अवस्थिति अनुसार 37.5 वा 40 प्रतिशत दर लाग्छ। ट्रस्ट, фир्म र AOP मा सामान्यतः 27.5 хувь लाग्छ। केही संस्थад нийт प्राप्तिमा आधारित न्यूनतम कर लाग्न सक्छ; उदाहरणका लागि कम्पनी, ट्रस्ट, फर्म र AOP का लागि 5,000,000 BDT र व्यक्तिका लागि 30,000,000 BDT बाट। मूल्य अभिवृद्धि कर (VAT/Mushak), स्थानीय रूपमा Mushak पनि भनिन्छ, सामान्यतः करयोग्य आयात र घरेलु आपूर्तिमा लाग्छ। मानक दर 15 प्रतिशत हो, निर्यातमा 0 प्रतिशत लाग्छ र कानुनी छुटहरू प्रथम अनुसूचीमा छन्। बाह्र महिनामा करयोग्य कारोबार 8,000,000 BDT नाघेमा VAT दर्ता आवश्यक हुन्छ। 3,000,000 देखि 8,000,000 BDT सम्म समानान्तर VAT दर्ताको सट्टा सामान्यतः 3 प्रतिशत कारोबार कर लागू हुन्छ। दर्ता वा सूचीकृत हुन 15 दिनभित्र आवेदन दिनुपर्छ; NBR ले प्रमाणपत्र र Business Identification Number (BIN), सामान्यतः नौ अङ्कको नम्बर, निर्धारित नियमअनुसार तीन कार्यदिवसभित्र जारी गर्छ। VAT दर्ता भएका व्यवसायले सामान्यतः VAT-6.3 बीजक जारी गरी अर्को महिनाको 15 तारिखभित्र VAT-9.1 बुझाउँछन्; कारोबार कर व्यवसायले VAT-6.9 र VAT-9.2 प्रयोग गर्छन्। सार्वजनिक बिदा परेमा म्याद अघिल्लो कार्यदिवसमा सर्छ। अभिलेख कम्तीमा पाँच वर्ष राख्नुपर्छ। आयातमा HS code, वस्तुको प्रकार, भन्सार मूल्य, हालका Tariff Values र SRO ले कर भार निर्धारण गर्छन्। लागू महसुलमा Customs Duty, Supplementary Duty, VAT, Advance Income Tax, Regulatory Duty र Advance Tax समावेश हुन सक्छन्; एउटै समान दर हुँदैन। बंगलादेश भन्सार र NBR ले घोषणा तथा निकासीका लागि ASYCUDA र Bangladesh Single Window लगायत प्रणाली प्रयोग गर्छन्। आयात VAT सामान्यतः कानुनी कर आधारमा 15 प्रतिशत हुन्छ, करयोग्य आयातको Advance Tax सामान्यतः 3 प्रतिशत र लागू नियमअनुसार Advance Income Tax प्रायः 5 प्रतिशत हुन्छ। प्रशासनमा e-TIN पोर्टल, etaxnbr.gov.bd मार्फत e-Return, etds.gov.bd मार्फत e-TDS र vat.gov.bd मार्फत VAT Online प्रयोग हुन्छ। व्यक्तिले सामान्यतः आय वर्ष सकिएपछि 30 नोभेम्बरसम्म आयकर विवरण बुझाउँछन्; पहिलोपटक बुझाउनेका लागि सामान्यतः आय वर्षपछि 30 जुनसम्म म्याद हुन्छ। विदेशमा बस्ने केही बंगलादेशीका लागि फर्किएको 90औँ दिनसम्म म्याद हुन्छ। भुक्तानी विवरण बुझाउँदा वा लागू अग्रिम कर तथा स्रोतमा करकट्टी नियमअनुसार A-Chalan वा eTaxPayment मार्फत हुन्छ। ढिलो आयकर विवरण बुझाउँदा पछिल्लो निर्धारण गरिएको करको सामान्यतः 10 प्रतिशत, कम्तीमा 1,000 BDT, र प्रत्येक थप दिनका लागि 50 BDT जरिवाना लाग्न सक्छ। विद्युतीय संशोधित विवरण सामान्यतः 180 दिनभित्र एकपटक बुझाउन सकिन्छ। कानुनअनुसार बढी तिरिएको आयकर फिर्ता वा समायोजन हुन सक्छ। मामलाअनुसार कर निर्धारण, घाटा, जरिवाना, ब्याज, अधिभार, फिर्ता वा कर क्रेडिटविरुद्ध Commissioner वा Additional Commissioner (Appeals), Appellate Tribunal र त्यसपछि High Court Division मा पुनरावेदन गर्न सकिन्छ। Tribunal मा पुनरावेदन गर्दा सामान्यतः निर्णय र स्वीकार गरिएको कर दायित्वबीचको अन्तरको 10 प्रतिशत तिर्नुपर्छ; दर्ता शुल्क 1,000 BDT र पुनरावलोकन शुल्क 200 BDT हुन्छ। High Court मा सन्दर्भ सामान्यतः 90 दिनभित्र दर्ता गर्नुपर्छ। करयोग्य गैरबासिन्दालाई भुक्तानी गर्दा भुक्तानीकर्ताले बढीमा 30 प्रतिशतसम्म करकट्टी वा दाखिला गर्नुपर्ने हुन सक्छ। NBR प्रमाणपत्रले लागू दोहोरो कर सम्झौताअन्तर्गत कम वा शून्य करकट्टीको अनुमति दिन सक्छ; NBR ले प्रशासन गर्ने बंगलादेशका 43 दोहोरो कर सम्झौता छन्। करबासिन्दा अवस्था, स्थायी प्रतिष्ठान, विद्युतीय वाणिज्य सम्बन्ध, स्रोतमा करकट्टी, रकम पठाउने कार्य र विदेशी मुद्रा नियम पनि निर्णायक हुन सक्छन्। अन्तर्राष्ट्रिय कारोबार सामान्यतः स्वतन्त्र बजार मूल्यको आधारमा अभिलेख गर्नुपर्छ; 30,000,000 BDT नाघ्ने अन्तर्राष्ट्रिय कारोबारमा माग भए CA वा CMA को प्रतिवेदन चाहिन सक्छ। विदेशी कर क्रेडिटको दाबी सामान्यतः दुई वर्षभित्र गर्नुपर्छ।