బంగ్లాదేశ్‌లో నిరుద్యోగం

బంగ్లాదేశ్‌లో నిరుద్యోగ రేటు ఆదాయం కోల్పోయే మొత్తం ప్రమాదాన్ని చూపదు. ఉపాధిలో సుమారు 84% అనధికారికం; తక్కువ ఉపాధి, ఉద్యోగం వెతకడం మానేసినవారు, ఉపాధి, విద్య లేదా శిక్షణలో లేనివారు నిరుద్యోగ రేటులో పూర్తిగా లెక్కించబడరు. 2024లో 15 ఏళ్లు పైబడినవారిలో నిరుద్యోగ రేటు 3.66%, పురుషుల్లో 3.75%, మహిళల్లో 3.48%. తృతీయ విద్య పొందినవారిలో అది 13.54%; 15–29 ఏళ్లవారిలో NEET రేటు 20.3%. ఈ గణాంకాలు వేర్వేరు పరిస్థితులను వివరిస్తాయి; వాటిని పరస్పరం సమానంగా చూడకూడదు. సాధారణ చందా రికార్డు, వేచి ఉండే కాలం, చెల్లింపు లెక్కింపు విధానం లేదా ఉద్యోగాన్వేషణపై ఆంక్షలతో కూడిన సాధారణ జాతీయ నిరుద్యోగ భృతి వ్యవస్థ లేదు. ఉద్యోగం కోల్పోయే ముందు కుటుంబాలు తరచుగా పొదుపు, కుటుంబ లేదా సమాజ మద్దతు, అనధికారిక పని, లక్ష్యిత జీవనోపాధి లేదా నగదు సహాయ కార్యక్రమాలపై ఆధారపడతాయి. అనధికారిక కార్మికులకు ఆదాయ నష్టం ప్రమాదం ముఖ్యంగా ఎక్కువ; వారి పనిలో అధికారిక తొలగింపు రక్షణ లేదా ఉద్యోగం కోల్పోయిన తర్వాత క్రమమైన మద్దతు ఉండకపోవచ్చు. Unemployed Workers Protection Programme (UWPP) సాధారణ నిరుద్యోగ భృతి కాకుండా, పరిమిత వర్గానికి లక్ష్యిత చెల్లింపును అందిస్తుంది. ఎగుమతి ఆధారిత కర్మాగారాల్లో పని చేసి ప్రస్తుతం నిరుద్యోగులైన, ఉద్యోగం కోల్పోయే ముందు కనీసం ఆరు నెలలు కర్మాగార వేతన పట్టికలో ఉన్న కార్మికుల కోసం ఈ కార్యక్రమం ఉద్దేశించబడింది. దరఖాస్తుదారులకు సాధారణంగా National ID, కర్మాగార గుర్తింపు కార్డు, ఆ గుర్తింపుతో అనుసంధానమైన వ్యక్తిగత బ్యాంకు లేదా మొబైల్ ఆర్థిక సేవల ఖాతా, ఉద్యోగం కోల్పోయినట్లు రుజువు అవసరం. ఆన్‌లైన్‌లో స్వయంగా నమోదు చేసుకోవచ్చు; ఫిర్యాదు పరిష్కార మార్గం కూడా ఉంది. తప్పుడు సమాచారం ఇస్తే చట్టపరమైన పరిణామాలు ఉండవచ్చు. అర్హులైనవారికి నెలకు Tk 5,000 చొప్పున గరిష్ఠంగా మూడు నెలల వరకు లభించవచ్చు. 2025–26లో ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యం 0.33 లక్షల మంది; బడ్జెట్ Tk 30.32 కోట్లు. Employment Generation Programme for the Poorest (EGPP) అనేది కాలానుగుణ ప్రజాపనుల కార్యక్రమం; వ్యక్తిగత నిరుద్యోగ భృతి కాదు. పని చేయగల వయస్సులోని పేదలకు ఇది లక్ష్యంగా ఉంటుంది; భూమిలేని, తక్కువ ఆదాయ కుటుంబాలకు, సంబంధిత పశుసంపద లేని కుటుంబాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది. స్థానిక Ward, Union, Upazila కమిటీలు పాల్గొనేవారిని ఎంపిక చేసి ఉద్యోగ కార్డులు ఇస్తాయి. సాధారణంగా 40 పని దినాల చొప్పున రెండు విడతలు, రోజుకు ఏడు గంటల పని, రోజుకు Tk 400 వేతనం, రోజుకు తప్పనిసరి Tk 25 పొదుపు ఉంటాయి. చెల్లింపులు వారానికొకసారి జరుగుతాయి; సాధారణంగా ఒక కుటుంబం నుంచి ఒకరే పాల్గొంటారు. 2025–26లో లక్ష్యం 4 లక్షల మంది; బడ్జెట్ Tk 1,650.63 కోట్లు. EGPP ప్రధానంగా గ్రామీణ ప్రాంతాలు, పనులు తక్కువగా ఉండే కాలాల్లో ఆదాయ సహాయం కోసం రూపొందించబడింది. అందువల్ల పట్టణ కార్మికులతో సహా నిరుద్యోగులందరికీ ఇది వర్తించదు. Cox's Bazarలో EGPP+ విపత్తు లేదా ఆకస్మిక సంక్షోభ పరిస్థితులకు ప్రత్యేక సహాయం అందిస్తుంది. వార్షిక కుటుంబ ఆదాయం Tk 48,000 కంటే తక్కువగా ఉన్న 18–65 ఏళ్లవారికి ఇది వర్తిస్తుంది; పని చేసిన రోజుకు Tk 400 చొప్పున వారానికి చెల్లిస్తుంది. 2025–26 లక్ష్యం 1.6 లక్షల మంది. Food for Work, గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాల మట్టి పనులు, VGF, VGD, VWB, OMS, FFP, Department of Social Services భత్యాలు వంటి ఇతర సామాజిక భద్రతా కార్యక్రమాలు పేదరికం, ఆహారం లేదా అత్యవసర అవసరాలకు తోడ్పడవచ్చు. వాటి అర్హత, పరిధి కార్యక్రమం, స్థానిక ఎంపిక, అందుబాటులోని బడ్జెట్‌పై ఆధారపడతాయి; కాబట్టి వాటిని సాధారణ నిరుద్యోగ భృతిగా వర్ణించకూడదు. ఉద్యోగాన్వేషణలో BMET, District Employment and Manpower Offices ద్వారా అభ్యర్థుల నమోదు, విదేశీ ఉపాధి మధ్యవర్తిత్వం, ఉద్యోగ సూచనలు, కొన్ని శిక్షణ సేవలు పొందవచ్చు. ప్రైవేటు నియామక ఏజెంట్లకు BMET యొక్క RAIMS వ్యవస్థ ద్వారా లైసెన్సు ఇస్తారు. దేశీయ ఉద్యోగార్థులందరికీ ఉపయోగపడే, స్పష్టంగా ఆధారాలు ఉన్న ఒకే జాతీయ ప్రభుత్వ ఉద్యోగ-సరిపోలిక సేవ బంగ్లాదేశ్‌లో లేదు; చాలామంది అనధికారిక పరిచయాలు, ప్రైవేటు మార్గాలు, కార్యక్రమాల ద్వారా వచ్చే సూచనలపై ఆధారపడతారు. తిరిగి వచ్చిన వలస కార్మికులకు RAISE, Wage Earners' Welfare Board‌తో అనుబంధమైన సంక్షేమ కేంద్రాల ద్వారా నమోదు, సలహా, ఒకేసారి నగదు సహాయం, ఉద్యోగ సూచనలు, జీవనోపాధి లేదా స్వయం ఉపాధి మద్దతు లభించవచ్చు. విదేశీ ఉపాధి తిరిగి ఆదాయం పొందే మార్గం కావచ్చు; అయితే నియామకం, ప్రయాణం, అప్పులకు సంబంధించిన గణనీయమైన ప్రమాదాలు కూడా ఉండవచ్చు. వలసకు ముందు ఒప్పందం, వీసా, వైద్య అవసరాలు, టికెట్, రసీదులు, BMET అనుమతిని తనిఖీ చేయండి; వర్తించే చోట లైసెన్సు పొందిన నియామక ఏజెంట్‌ను ఉపయోగించండి. అనధికారిక కార్మికులు, మహిళలు, యువత, వైకల్యం ఉన్నవారు, చదువుకున్న ఉద్యోగార్థులు, పట్టణ పేద కుటుంబాలు, తిరిగి వచ్చిన వలసదారులకు కార్యక్రమాల అందుబాటు సమానంగా లేదు. కార్యక్రమ నియమాలు, కోటాలు, ధృవీకరణ, చెల్లింపు మార్గాలు, బడ్జెట్లు మారవచ్చు; దరఖాస్తుకు ముందు బాధ్యతగల కార్యక్రమ కార్యాలయంలో ప్రస్తుత అర్హతను నిర్ధారించండి.