Тарих — Беларуста

Беларусь ерҙәрендәге тәүге сәйәси һәм мәҙәни үҙәктәргә Полоцк һәм башҡа көнсығыш славян кенәзлектәре ингән. Христианлыҡ, сауҙа юлдары, игенселек, һөнәрселек һәм яҙма мәҙәниәт был йәмғиәттәрҙең үҫешенә йоғонто яһаған. Һуңыраҡ хәҙерге Беларусьтың ҙур өлөшө Литваның Бөйөк кенәзлеге (Grand Duchy of Lithuania) составына ингән. Был төрлө дәүләт көнсығыш славян, литва, поляк, йәһүд һәм башҡа халыҡтарҙы һәм традицияларҙы бәйләгән. Һуңынан был ерҙәр Поляк-Литва Берләшмәһе (Polish–Lithuanian Commonwealth) составында булған. Дворяндар, ҡалалар, сиркәүҙәр, усадьбалар һәм ауыл йәмғиәттәре төрлө телдәр, ҡанундар, диндәр һәм социаль урындар шарттарында йәшәгән. Берләшмә бүленгәндән һуң Беларусь ерҙәре Рәсәй империяһы составына индерелгән. Ун туғыҙынсы быуатта иҡтисади һәм социаль үҙгәрештәр менән бергә заманса беларусь мәҙәниәте һәм милли идеялары үҫкән. Беренсе донъя һуғышы, революция һәм сиктәр өсөн көрәш етди емереклеккә килтергән. Ярышҡан дәүләт проекттары барлыҡҡа килгән, ә Беларусь ерҙәре бүленгән һәм яңынан ойошторолған. Беларусьтың ҙур өлөшө Советтар Союзы составындағы Белоруссия Совет Социалистик Республикаһына әүерелгән, ә көнбайыш төбәктәр һуғыштар араһындағы осорҙоң бер өлөшөндә башҡа юл менән барған. Совет власы мәғарифты, сәнәғәтте, ауыл хужалығын, ҡалаларҙы, тел ҡулланыуын һәм сәйәси тормошто үҙгәрткән, йыш ҡына көсләү сәйәсәте аша. Икенсе донъя һуғышы Беларусьта һәләкәтле булған. Оккупация, күпләп үлтереүҙәр, Холокост, емереклек, мәжбүри хеҙмәт, партизан һуғышы һәм бик күп тыныс халыҡтың һәләк булыуы йәмәғәт һәм ғаилә хәтеренең үҙәгендә ҡала. Һуғыштан һуңғы тергеҙеү урбанизацияға, сәнәғәт үҫешенә һәм демографик үҙгәрештәргә килтергән. Һуңыраҡ Чернобыль атом һәләкәте Беларусьтың зыян күргән өлөштәрендә кешеләргә һәм тәбиғәткә оҙаҡҡа һуҙылған эҙемтәләр ҡалдырған. Советтар Союзы тарҡалғандан һуң Беларусь бойондороҡһоҙ дәүләткә әүерелгән. Совет тәжрибәһе, милли мираҫ, бойондороҡһоҙлоҡ, сәйәси власть һәм күрше илдәр менән мөнәсәбәттәр тарихтың нисек иҫкә алыныуына йоғонто яһауын дауам итә.