Йолалар — Беларусь

Беларусь йолалары ҡыш, яҙ, йәй, ураҡ һәм иҫкә алыуҙан торған йыллыҡ циклға эйәрә. Иҫке ауыл йолалары йыш ҡына христиан байрамдары һәм хәҙерге йәмәғәт байрамдары менән бергә йәшәй. Ҡышҡы байрам осоро (Kalyady) Раштыуа йолалары, ҡунаҡҡа йөрөү, йырҙар, костюмдар, уйындар һәм бергәләп аш-һыу әҙерләү менән бәйле. Уның аныҡ формаһы һәм дини мәғәнәһе ғаиләләр менән йәмғиәттәр араһында айырылырға мөмкин. Ҡышты оҙатыу байрамы (Maslenitsa) яҙҙың яҡынлашыуын һәм Көнсығыш христиан календарындағы Бөйөк ураҙа алдындағы осорҙо билдәләй. Ҡоймаҡтар, саф һауалағы осрашыуҙар, уйындар һәм ҡыш менән символик хушлашыу уның ғәҙәти өлөштәре булып тора. Пасха йолалары сиркәү хеҙмәттәрен, биҙәлгән йомортҡаларҙы, махсус аҙыҡтарҙы, ғаилә табынын һәм ҡотлауҙарҙы үҙ эсенә алырға мөмкин. Дини ғәмәлдәр һәм ғаилә практикаһы бик әүҙемдән алып башлыса мәҙәни характерҙағыға тиклем үҙгәрә. Йәй уртаһы йолаһы (Kupalle) һыу, ут, үҫемлектәр, йырҙар, таждар һәм йәштәр уйындары менән бәйле. Йәмәғәт өсөн үткәрелгән варианттар сәхнәлә фольклор күрһәтергә мөмкин, ә урындағы йәки ғаилә йолалары бәләкәйерәк булыуы ихтимал. Ата-бабаларҙы иҫкә алыу йолалары (Dziady) мәрхүмдәрҙе иҫкә төшөрөү йолаларын аңлата. Ғаиләләр ҡәберҙәргә барырға, ерләү урындарын ҡарарға, доға ҡылырға, хәтирәләр менән уртаҡлашырға йәки быуындан быуынға килгән йолаларҙы үтәргә мөмкин. Туйҙарҙа ғәҙәттә йырҙар, символик ғәмәлдәр, ғаилә ролдәре, аҙыҡ-түлек һәм теләктәр була. Хәҙерге парҙар ҡайһы бер халыҡ йолаларын гражданлыҡ, дини йәки шәхси тантаналар менән берләштерә ала. Ураҡ байрамы (Dozhinki) ауыл хужалығы хеҙмәтен һәм йәмғиәтте данлай. Хәҙерге фестивалдәрҙә йырҙар, костюмдар, икмәк, иген көлтәләре, һөнәрҙәр һәм эшселәрҙе таныу йолалары һаҡланып ҡалырға мөмкин. Сигеү, туҡыу, һаламдан әйберҙәр яһау, аҙыҡ һаҡлау, бәшмәк йыйыу, мунса йолалары һәм ҡәберҙәрҙе ҡарау ҙа традицион белемде һаҡларға мөмкин. Йолаларҙы ҡатып ҡалған тамаша тип ҡарауға ҡарағанда, уларҙа ҡатнашыу һәм мәғәнәһе мөһимерәк.