Болх Беларусехь

Беларусехь болх предприятияшкахь, пачхьалкхан органшкахь, учрежденишкахь а, приватни бизнесашкахь а кхолламе дIабахьа беза. Оьрсийн моттехь болх (работа), беларусийн моттехь болх (праца) боху шина дошо а цхьана маьна дIакхочу. Йозанан белхан договорца лаьца йолу белхалой дукхахбараш иштта кепехь болх бо. Документахь работодателин цIе, белхан гIуллакх, белхан меттиг, ахчан хьолаш а, кхин коьрта шартIаш а яздина хуьлу. Цхьана стага граждански договорца а гIуллакх дина ахча эца мегар ду. Иза леррина хиллачу гIуллакха йа хиларан хьалхайоьллина барама лаьца ду, ца хуьлу работодателин къуллахь йолчу даиман белхалойн штатехь хилар санна. Цхьаболчу наха индивидуальни предпринимателаш санна, кустарьш санна йа шаьш болх беш болу кхечу билгалвина белхалой санна ахча кхолла. Хьайн гIуллакхна а, иза хIокху тайпана дукха яха дIахьоьжуш хиларна а догIуш йолу кеп талла деза. Работодателаша кхин дIа а болхбан хан лелайо, декъашхошна гIуллакхаш дало, хьалха ваьлла хилар тергалдо а, белхан мах тIедо а. Белхалоша законаца догIуш йолу тIаьхьалонаш а, белхан меттигера нийсам а леладо, работодателаша тIехь лаьцна болх а, кхераме хьал а лело деза. Йозанца лелош йолу болх налогашца а, пачхьалкхан социалан гIоран системица а доьзна ду. Дика регистраци хиларо кхин ханна пенсин хьукма, бемор хилча йолу гIо а, кхечу гIоран кепаш а тIехь дIахьажа таро йина хила мегар ду. Оьрсийн мотт белхан меттигашкахь, документашкахь а, белхалой лоьхуш а дукха леладо, амма беларусийн мотт а официален бу. Мотт нисдалар белхан тайпана а, организацин хьолана а тIехь доьжна ду. Болх эца хьалха, стага законахь йолу кеп, дечу гIуллакхан дукха, ахча лоран некъ, белхан хан а, хIокху белхан диках лаьца къамел дечу стаган а кхета деза. Йозанца лаьцна документашна а, ахча эцаран къепашна а копеш хьайна дIайазйина хиларо тIаьхьалонехь хьалхе йолу хаттараш кхин дика довзийта таро хуьлийта йиш ю.