Strafrecht in België

Het Belgische strafrecht omschrijft strafbare feiten en mogelijke straffen of beschermingsmaatregelen. Iemand kan alleen via een wettige strafprocedure worden gestraft. Strafbare feiten verschillen in ernst en aard. Voorbeelden zijn geweld, diefstal, fraude, beschadiging van eigendommen, verkeersovertredingen en bepaalde overtredingen van de openbare orde of regelgeving. Een zaak kan beginnen met een klacht, een waarneming door de politie, een proces-verbaal of informatie van een andere overheid. De politie verzamelt feiten onder leiding of toezicht van de bevoegde gerechtelijke instantie. Het openbaar ministerie, ook bekend als openbaar ministerie of ministère public, vertegenwoordigt het algemeen belang. Het kan een onderzoek voeren, verdere stappen vragen, een zaak aanhangig maken of een andere wettige reactie kiezen. Een onderzoeksrechter kan leiding geven aan bepaalde ingrijpendere of complexere onderzoeken. Deze rol is gescheiden van die van de rechtbank die uiteindelijk over de schuld beslist. Een verdachte heeft rechten, waaronder het recht de beschuldiging te begrijpen, in belangrijke situaties juridische bijstand te krijgen en als onschuldig te worden beschouwd totdat de schuld wettig is vastgesteld. De precieze procedure hangt af van de fase en de ernst van de zaak. Slachtoffers kunnen strafbare feiten melden, bewijs aanleveren, informatie vragen en soms binnen of naast de strafprocedure schadevergoeding eisen. Gespecialiseerde hulp kan ondersteuning bieden bij veiligheid en praktische behoeften. Rechtbanken beoordelen toelaatbaar bewijs en horen de partijen voordat zij over de zaak beslissen. Afhankelijk van de zaak kan het gerechtelijk systeem mogelijkheden bieden voor herziening of beroep. Een strafprocedure kan gevolgen hebben voor vrijheid, reputatie, werk, gezinsleven en verblijfsstatus. Wie rechtstreeks betrokken is, moet bewijs bewaren, officiële instructies opvolgen en passend advies inwinnen.