Buliwyapi willasqa huchakunaqa robo, suwa, agravado robo, fraude, ataque, ayllu/warmi maqanakuy, sexual maqanakuy, runa rantiy, auto suway, digital engaño ima. Policía 2023 enero-noviembre qillqasqanpi 17,402 propiedad hucha, 12,629 runa contra hucha, 7,418 economía/finanza hucha karqan; chay yupay ukhupi 7,829 robo, 4,678 suwa, 3,636 fraude karqan. Kayqa qillqasqa willaymi, tukuy chiqap prevalenciata mana tupanchu. Fiscalía 2025 yupaypi Ley 348 ukhupi 46,247 caso, chaymanta 34,502 ayllu/wasipi violencia, 3,299 sexual abuso, 3,013 violacion caso karqan. Ruraypi riesgoqa turista sitiopi, mercado, bus, terminal, huñusqa runapi billetera suway; taxiwan robo; falso policía; ATM/tarjeta qullqi chaskinapaq utqaylla secuestro; club, hostel utaq dating app tinkisqa runakunapi bebida hampiywan, sexual abuso; allpa wasi fraude; QR/WhatsApp dato suway; auto suway; mana yachaspa narcotrafico courier kay ima. Runa rantiy, chinkasqa runa casokunaqa utqaylla policía utaq Fiscalíawan tinkin. Willaykuna La Paz, El Alto, Santa Cruz, Cochabamba, Rurrenabaque, Chapare, Los Yungas, Uyuni, karu suyukuna, transporte huñuy, Brasil frontera qayllapi yapasqa riesgo ninku. Chaparepi Policía pisi, narcotrafico tinkisqa sinchi hucha kan; kayqa riqsisqa riesgo tantakuykunam, nación prevalencia ranking manachu. Urgenciapi 110man waqyay. FELCC general hucha queja, investigación ruran; FELCV warmi/ayllu violencia; DIPROVE auto suway; FELCN narcotrafico; División de Cibercrimen computadora/móvil/red hucha; División Trata y Tráfico de Personas runa rantiy, chinkasqa runakuna qhawan. Fiscalía utaq Ministerio Público hucha caso yuyay, queja qillqay, qhipa qhaway yanapan. Fiscalía VoIP, WebChat, WhatsApp, Telegram, virtual sugerencia buzón hina call-centre ñankunatapas willan; llaqtapi kunan kasqanta qhaway. Empresa sutiyuq, teléfono yupay rikuchiq radio taxi ñawpaq mañay; callepi hapiy utaq huñusqa taxi ama. Q’ipi, chaninniyuq imakunata kikinwan apay, qullqi rikuchiyta saqiy, quri/joya/precioyuq dispositivo rikuchiyta ama, tutata, aeropuerto, bus terminal, huñusqa mercado qayllata aswan qhaway; arma robo kaptin ama sayachiychu. Secuestropi kaptinqa runap kamachiyta qatiy. Q’ipita kikin qhaway, mana riqsisqa q’ipi ama apaychu, marka mana chariq policía autota saqiy. Autoridad runa identidad mañaspa, identificación qhaway, kamachiy hina imarayku mañakusqanta tapuy; pasaporte, yaykuy sello copiata apay. Copacabana-La Paz hina wakin ñanpaq tutamanta directu busmi nisqa. Digital pasay qhipaman evidencia waqaychay: relevante dato ama pichay, wañuchiy, tikraychu; acusador mensaje ama forward. Pantallazo utaq qillqa mensaje, pagay recibo, URL, sospechoso link waqaychay; chaymanta llaqta FELCC utaq Cibercrimenman utqaylla willay. La Paz lista 72040947 Cibercrimen yupayta qun, ichaqa kunan contactota chiqaqchana. Víctima yanapay achka servicionpi ch’iqisqa. Fiscalía Dirección de Protección a Víctimas, Testigos y Miembros del Ministerio Público hark’ay yanapayta qun; SIPPASE atención, consejo, contención, protección serviciokunata tariyta yanapan. Municipio SLIM warmi casokunata yanapan; DNA wawakuna sipas-waynakunata hark’an; SEPDAVI tarikuspa legal utaq huk yanapayta qun. Ley 348 willay ñankuna Policía, Ministerio Público, SLIM, DNA, Defensoría, SIJP, SEPDAVI, tupanman ayllu autoridad ima. Warmi kikin violencia willayta atin; yachaq huk runapas willayta atin. DNAqa wawakuna/sipas-wayna sexual violencia willayta chaskinan, Ministerio Público utqaylla willanan, identidad pakay, proceso ukhupi wawa hayñi representacionta ruranan. Wawa/sipas víctimaqa privado acusacion qillqayta mana munanchu, chaywanpas procesopi activo yaykuyta atin. Wawa justicia ñan adulto proseso manta chikanmi. Defensoría del Pueblo hayñi p’akiyta mana qullqipaq qillqa, simi, web quejawan chaskin. Identidad/contacto willayta munan, mana sutiyuq quejata mana chaskinchu, hucha qillqay utaq abogado representacionta mana rantinchu. Yupaykuna 800108004, WhatsApp 72006607. Defensoría queja hucha deadline p’unchawta mana sayachinchu. Naciónpi huk sapa víctima centro tiyan nishpa evidencia mana; municipio/departamento atiynin, contacto, kutichiy pacha chikanmi. Policía, Fiscalía, INE yupaykuna ch’iqisqa; qhipa FELCC nación tabla qhawasqa 2023 enero-noviembremanta, chayrayku trend rimayqa p’unchaw, fuente nisqa kanan.
Buliwyapi huchakuna
Buliwyapi huchakunaqa suwa, robo, engaño, maqanakuy, runa rantiy, digital hucha, transporte, tutapi puriy, achka runa huñusqa sitiokuna riesgokunata huñun. Emergenciata 110man willay; pasayman hina Policía Boliviana, FELCC, FELCV, Fiscalía utaq especial unidadta llamk’achiy. Riesgo, institucion atiynin suyu hina chikanmi, oficial yupaykuna chikan institucionpi qillqasqa.
VivAVia can make mistakes. Check important information.

