Komunikasi ing Brunei

Melayu baku utawa Inggris lumrahe digunakake ing komunikasi resmi. Melayu Brunei, dialek Tionghoa, lan basa pribumi uga kerep digunakake gumantung komunitas. Unggah-ungguh sapaan lan kawigaten marang monarki, agama, lan konteks MIB mengaruhi komunikasi; nanging sumber resmi sing ditliti ora nuduhake siji kode tata krama nasional. Otoritas Industri Teknologi Info-komunikasi (AITI) minangka regulator sing tanggung jawab marang teleponi lan internet. Jaringan seluler lan telpon tetep sarta infrastruktur pita amba lumaku ing konteks infrastruktur nasional (UNN). Layanan seluler, telpon tetep, lan internet diwenehake dening Datastream Digital Sdn Bhd (DST), imagine Sdn Bhd, lan Progresif Sdn Bhd. Rencana penomoran nasional wis berlaku wiwit 19 November 2025 lan mbedakake nomer geografis, seluler, cekak, lan layanan khusus. Nalika darurat, 991 kanggo ambulans, 993 kanggo polisi, 995 kanggo pemadam kebakaran lan nylametake, lan 998 kanggo telusur lan nylametake. Titik kontak nasional non-darurat (Talian Darussalam 123) nyedhiyakake informasi, umpan balik, keluhan, lan wangsulan pitakon. Layanan kasedhiya saben wektu kalebu dina preinan: liwat telpon 123, obrolan langsung WhatsApp ing 8333123, email info@123.com.bn, situs 123.gov.bn, aplikasi, lan akun media sosial @td123bn. Kantor kasebut nerusake prakara marang panguwasa sing tanggung jawab. Kanggo kertu SIM prabayar, kode registrasi SIM prabayar resmi (Mobile Prepaid SIM Cards Registration Code) mbutuhake rincian pelanggan sing bener: jeneng lengkap, nomer identifikasi, lan alamat. Warga negara Brunei lan penduduk permanen nggunakake kartu identitas kuning utawa ungu sing sah; buruh manca nggunakake kartu identitas ijo utawa paspor bebarengan karo Ijin Kerja; tamu nggunakake paspor. Perusahaan nyedhiyakake surat wewenang lan dokumen registrasi. Registrasi bisa wiwit umur rolas taun; kanggo bocah sing luwih enom, wong tuwa utawa wali sah sing ndhaptarake. Bisa ndhaptar ing cabang panyedhiya, bakul resmi, lan, gumantung panyedhiya, platform daring. Kertu SIM ora kena didol, disewakake, utawa diwenehake marang wong liya. Yen kepemilikan owah, panyedhiya kudu nganyari cathetane. Wong sing ora bisa teka dhewe bisa nggunakake wakil sing diwenehi wewenang manut syarat panyedhiya. Periode registrasi ulang taun 2025 wis rampung; aktivasi maneh lan status akun gumantung panyedhiya. Panyedhiya ora miwiti registrasi ulang liwat telpon, WhatsApp, utawa Telegram. Kanggo keluhan tagihan, ora ana sinyal, telpon pedhot, kualitas, kacepetan, utawa telat aktivasi lan pemulihan, pangguna luwih dhisik ngubungi panyedhiya. Yen panyedhiya ora mangsuli sajrone 48 jam utawa solusi ora nyukupi, keluhan bisa diterusake menyang AITI yen panyedhiya dilisensi AITI. Tarif, biaya, lan wektu layanan beda-beda miturut panyedhiya lan paket. Layanan pos kasedhiya ing saindenging negara liwat operator pos nasional (PosBru Sdn Bhd). Wiwit 1 Januari 2026, PosBru nindakake fungsi sing biyen ditindakake Departemen Layanan Pos Brunei minangka anak perusahaan Darussalam Assets sing diduweni sakabehe lan makarya minangka panyedhiya sing diawasi AITI. Layanan dhasar kalebu nampa lan ngirim layang, cabang, kothak pos, lan kothak alamat pos. Layanan kalebu layang biasa, bingkisan, EMS utawa SpeedPost, Pos Laju, lan layanan nelusuri pos (Bru-Track). Bru-Track uga mbantu nemokake kode pos miturut distrik, mukim, lan kampong. Pangirim kudu menehi alamat sing bener, mbungkus barang kanthi aman, netepi larangan, lan manut tenggat pengambilan utawa panriman. Rega, bobot, tujuan, lan wektu pangiriman gumantung layanan sing dipilih. Yen barang ilang, dicolong, rusak, utawa ana barang curiga, klarifikasi diwiwiti marang panyedhiya; PosBru bisa dikontak ing feedback@posbru.com.bn. Kanggo layanan pamaréntah digital, gov.bn utawa e-Darussalam nglumpukake formulir, informasi, lan layanan elektronik. Layanan mlebu bebarengan (e-Darussalam) nyedhiyakake login umum kanggo sawetara layanan; akses gumantung kategori lan bisa uga mbutuhake, antara liya, Smart IC sing diterbitake ing Brunei utawa Ijin Kerja sing sah. Identitas digital nasional (BruneiID) dikenalake kanggo platform pilihan ing Januari 2026; transisi lan jangkauane beda-beda miturut platform. Layanan digital sing bisa diakses kudu nyakup wong cacat lan nyukupi syarat Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.0) tingkat A lan AA. Situs web kudu trep digunakake ing piranti seluler; katrangan lan label, uga wara-wara ing layar, ditujokake kanggo konten audio lan video. Layanan Kamentrian Pendidikan kalebu dhukungan komunikasi, terapi wicara, basa isyarat, Braille, lan teknologi pambiyantu. Sumber resmi sing ditliti ora nuduhake hotline komunikasi utawa juru basa nasional umum. Pilihan praktis kalebu maneka saluran layanan 123, kontak sing bisa diakses karo panyedhiya utawa panguwasa, lan, yen diidini, wakil wali. Prinsip hukum sing padha ditrapake kanggo komunikasi daring lan luring. Informasi palsu, fitnah, konten saru utawa nyerang, akses tanpa wewenang, nyalahgunakake identitas, lan penghinaan marang Islam utawa Nabi bisa, gumantung kasus, nglibatake lembaga kayata Pasukan Polisi Kerajaan Brunei, Kantor Perdana Menteri, Kamentrian Transportasi lan Infokomunikasi, utawa Kamentrian Agama. Kanggo kegiatan curiga ing jejaring sosial, pangguna kudu ngandhani operator platform lan tim tanggap darurat komputer nasional (BruCERT) utawa Cyber Security Brunei; nomer 2458001 lan WhatsApp 7170766 kasedhiya kanggo tujuan iki. Aja ngirim rincian identitas utawa bank marang pihak katelu kanggo nanggapi pesen sing ora dijaluk. Prentah pangayoman data pribadi 2025 (Personal Data Protection Order 2025) ditrapake kanggo organisasi pribadi; wiwitan berlakune gumantung marang wara-wara Menteri lan tanggal sing cocog kudu dipriksa. Salah paham nalika sesambungan pribadi lumrahe bisa luwih dhisik dijlentrehake nganggo saluran sing trep, basa cetha, lan mriksa konteks; ora ana bukti tata cara mediasi formal nasional umum.