Bencana di Brunei

Brunei mempunyai sistem pengurusan bencana yang ditetapkan secara rasmi. Pusat Pengurusan Bencana Kebangsaan (NDMC), di bawah Kementerian Hal Ehwal Dalam Negeri, menyelaraskan tindak balas negara; Majlis Bencana Kebangsaan (NDC) melaksanakan tugas strategik, manakala Pegawai Daerah dan Pusat Pengurusan Bencana Daerah (DDMC) mengatur kerja di peringkat daerah. Jabatan Bomba dan Penyelamat (JBP), Pasukan Polis Diraja Brunei (PPDB), Perkhidmatan Ambulans Perubatan Kecemasan (EMAS), Angkatan Bersenjata Diraja Brunei (RBAF), Jabatan Kerja Raya (JKR), Jabatan Kajicuaca Brunei Darussalam (BDMD), Jabatan Elektrik, pihak berkuasa perbandaran dan organisasi bantuan memikul tanggungjawab berbeza mengikut keadaan. Bahaya yang paling lazim termasuk banjir sungai dan pantai, banjir kilat, lonjakan ribut, hujan lebat, ribut petir, tanah runtuh, pokok tumbang dan bumbung rosak. Kebakaran hutan dan belukar boleh menyebabkan jerebu; keadaan kering berpanjangan dan gelombang haba, gangguan bekalan elektrik atau air, kebakaran bangunan dan industri, serta kemalangan kimia atau minyak turut berkaitan. Gempa bumi dan tsunami berlaku lebih jarang tetapi perlu diambil kira dalam prosedur keselamatan. Risiko meningkat di penempatan pantai rendah dan Teluk Brunei; Tutong dan Belait khususnya terjejas oleh banjir. Monsun timur laut membawa lebih banyak hujan kira-kira dari Oktober hingga Januari, dengan Disember biasanya bulan paling basah. Tempoh lebih kering sering berlaku pada Februari dan Mac; El Niño boleh meningkatkan kekeringan, manakala La Niña boleh menambah hujan. Perintah Pengurusan Bencana 2006, Cap. 293, menyediakan asas undang-undang utama. Menteri yang bertanggungjawab boleh mengisytiharkan bencana; pengisytiharan itu biasanya berkuat kuasa sehingga tujuh hari dan boleh dilanjutkan atau ditamatkan lebih awal. Semasa bencana yang diisytiharkan, Pegawai Penyelamat boleh memasuki harta secara munasabah, mencari, menyelamatkan, mengalihkan bahaya dan mengarahkan orang menjauhi zon bahaya. Pihak berkuasa juga boleh mengarahkan penggunaan harta; syarat berkanun tentang tujuan dan kemungkinan pampasan terpakai. Pelan Pengurusan Bencana menetapkan strategi, tanggungjawab, penyelarasan, kejadian yang dijangka dan keutamaan. Persediaan merangkumi Rangka Kerja Kesediaan Strategik Pengurusan Bencana 2025, Pelan Tindak Balas dan Kesiapsiagaan Bencana Kebangsaan yang sedang dikemas kini, serta Pelan Tindak Balas Insiden dan Bencana Kebangsaan sebagai rujukan bagi bekalan dan keupayaan. Negara mengadakan latihan dan simulasi, termasuk Localised Basic Knowledge (LBK-26) bersama NDMC dan JBP, Pengurusan Risiko Bencana Berasaskan Komuniti dengan 454 peserta antara April 2025 dan Februari 2026, serta Pengurusan Risiko Bencana Berasaskan Sekolah dengan 2,131 pelajar. Pasukan mencari dan menyelamat yang dirancang untuk kerosakan struktur teruk, SATREA, tidak boleh dianggap sebagai keupayaan negara yang sudah tersedia; pembangunannya dirancang untuk 2028 hingga 2030. Bagi isi rumah, beg kecemasan, pelan keluarga dan kejiranan, memastikan longkang tidak tersumbat serta menyimpan barang berharga dan kenderaan di atas aras banjir yang mungkin berlaku ialah langkah yang munasabah. BDMD menerbitkan amaran cuaca dan bahaya rasmi melalui met.gov.bn, perkhidmatan amaran cuaca Brunei (Brunei WX), saluran sosial rasmi dan Weather Line 114. Kod warna bermaksud kuning untuk meningkatkan kewaspadaan, jingga untuk bersedia dan merah untuk tindakan segera. Amaran mungkin melibatkan hujan lebat, ribut petir, banjir kilat, angin kencang, laut bergelora, jerebu atau haba. JBP memantau paras air dan bahaya secara berterusan; gempa bumi boleh berlaku tanpa amaran. Apabila tanda semula jadi tsunami muncul, segera pindah ke kawasan tinggi atau bangunan tinggi. Jangan pergi ke pantai untuk memerhatikan kejadian itu dan tunggu kemungkinan ombak kedua. Untuk bantuan segera, hubungi 995 bagi JBP Bomba dan Penyelamat, 991 bagi ambulans dan EMAS, 993 bagi PPDB dan 998 bagi Mencari dan Menyelamat. Talian hubungan kerajaan Talian Darussalam di 123 menghubungkan orang ramai dengan saluran kerajaan umum; banjir dan kerosakan jalan boleh dilaporkan melalui 123 atau JKR di 140, manakala masalah elektrik melalui 123 atau Jabatan Elektrik di 144. Panggilan kecemasan patut menyatakan lokasi tepat, jenis bahaya, orang yang terjejas dan laluan masuk yang selamat. Jangan memandu melalui air banjir yang tidak diketahui kedalaman atau arusnya; elakkan kabel dan tiang pembekal elektrik yang tenggelam, serta jauhkan kanak-kanak daripada longkang dan sungai. NDMC menyelaraskan tindak balas seluruh kerajaan dan masyarakat. DDMC dan Pos Kawalan Insiden tempatan mengetuai kerja di lapangan, sementara JBP mengendalikan penyelamatan dan pemadaman kebakaran, dan RBAF mungkin membantu dalam tugas kemanusiaan serta berkaitan bencana. Semasa banjir, contohnya, kapasiti pengangkutan bagi mangsa pemindahan dan bekalan makanan disediakan di Tutong; di Belait, guni pasir dan kanvas digunakan untuk Hospital Suri Seri Begawan. Pemindahan berlaku atas arahan rasmi atau, jika terdapat bahaya serta-merta, melalui penyelamatan diri. Penginapan sementara mungkin disediakan di pusat pemindahan sementara (PPSe), dewan komuniti atau Dewan Kemasyarakatan tempatan. Senarai lengkap awam semua pusat dan kapasiti tidak tersedia bagi Brunei, dan maklumat yang disemak tidak menetapkan prosedur permohonan umum untuk bantuan pemindahan. Selepas banjir atau bencana lain, pulang hanya selepas kawasan disahkan selamat. Bangunan, cerun, jalan, kabel dan pemasangan elektrik perlu diperiksa; perkakas elektrik yang rosak tidak boleh digunakan sehingga pendawaian diperiksa oleh profesional bertauliah. Kerosakan saluran air, jalan atau bangunan boleh dilaporkan melalui 123 atau 140, dan kerosakan elektrik melalui 123 atau 144. Pengangkutan, makanan, guni pasir, kanvas dan bantuan komuniti diagihkan mengikut kes. Maklumat yang disemak tidak menetapkan bayaran pampasan pukal kerajaan umum atau tempoh tindak balas tetap. Namun, pampasan berkanun mungkin terpakai apabila pihak berkuasa menggunakan atau merosakkan harta di bawah Cap. 293. JKR sedang meningkatkan daya tahan banjir, termasuk dengan mengorek dan melebarkan sungai, anak sungai serta kolam takungan sepanjang kira-kira 30.4 kilometer antara 21 Februari 2026 dan 20 Februari 2029. Kira-kira 700 pili bomba turut diganti antara 2024 dan awal 2026.