Hukum Imigrasi ing Brunei

Landhesan hukum utama yaiku undang-undang imigrasi pokok (Immigration Act Cap. 17), edisi 2014 sing berlaku ing B.L.R.O. 2/2023, Immigration Regulations lan Residence Permit Regulations. Immigration Department (JIPK), sing ana ing sangisore kementerian urusan dalam negeri (Ministry of Home Affairs), lan pengendali imigrasi (Controller of Immigration) mutusake perkara visa, paspor lan ijin manggon; kantor cabang ana ing Kuala Belait, Tutong lan Temburong. Akeh keputusan adhedhasar kawicaksanan panguwasa lan bisa nduweni syarat individu. Kanggo mlebu, kementerian luar negeri (Ministry of Foreign Affairs) nggolongake visa adhedhasar paspor lan kewarganegaraan dadi kategori A nganti D. Gumantung kategori, bisa diwajibake visa, visa nalika teka, utawa ora perlu visa sing diterbitake sadurunge. Visa kunjungan sosial, bisnis lan profesional sah maksimal telung sasi. Proses standar biasane siji nganti telung dina kerja; visa mlebu siji regane BND 20, dene visa bola-bali regane BND 30 kanggo masa berlaku kurang saka telung sasi utawa BND 50 kanggo masa berlaku luwih dawa. Kabeh warga manca kudu ndhaptar mlebu lan metu liwat darat, udara utawa segara luwih dhisik liwat registrasi kedatangan elektronik (E-Arrival). Layanan iki gratis lan nyathet, antarane liyane, rincian paspor, perjalanan lan akomodasi; transit tanpa kontak karo pos kontrol imigrasi ora kalebu. Visit pass ora cukup kanggo kerja sing dibayar utawa ora dibayar. Perusahaan utawa sponsor luwih dhisik nglamar lisensi rekrutmen buruh manca (Foreign Worker Recruitment License), LPA, BUR500 utawa BUR555, surat pesenan kerja (Job Order) lan kertu perwakilan (Representative Card) agen tenaga kerja. Banjur ditindakake visa utawa visa kerja sadurunge mlebu, pemeriksaan medis lan ijin kerja (Employment Pass) utawa work permit. Sawisé kuwi diterbitake kertu identitas ijo (Green IC) kanggo sing duwe paspor manca. Paspor umume kudu isih sah paling ora nem sasi. Warga Malaysia lan Singapura bisa ora mbutuhake visa kanggo visa kerja, nanging tetep mbutuhake work permit sing sah. Kualifikasi kudu cocog karo pakaryan lan ora ana tenaga kerja lokal sing cukup kanggo bidang katrampilan kasebut. Status kerja biasane tetep kaiket marang perusahaan lan jabatan; pindhah perusahaan diatur liwat tata cara transfer kontrak Department of Labour. Sawisé kerja rampung, ijin dibatalake lan wong kasebut kudu lunga. Kerja tanpa persetujuan tinulis saka pengendali imigrasi ora kena dianggep diijini sanajan nduweni social visit pass. Kanggo sinau, wong sing melu mbutuhake formulir lamaran sinau (Form 10), ditampa ing lembaga pendidikan sing kasebut jenenge lan wewenang saka kementerian pendidikan (Ministry of Education) utawa direktur pendidikan (Director of Education). Suwene lan syarat ijin pelajar (Student's Pass) gumantung kasus individu. Panguwasa bisa mbatalake ijin yen sinau ora diwiwiti utawa diterusake, utawa syarat dilanggar; ijin pelajar ora menehi akses kerja umum. Anggota kulawarga sing nduweni Employment Pass nglamar ijin tanggungan (Dependant's Pass) nganggo formulir kulawarga (Form 25). Kulawarga manca warga Brunei utawa penduduk permanen bisa nglamar ijin kunjungan sosial jangka panjang (Long Term Social Visit Pass) sadurunge bisa layak dadi penduduk permanen. Gumantung kasus, dibutuhake bukti perkawinan, lair, paspor lan sponsor. Ijin kulawarga ora otomatis ndadekake wong nduweni status penduduk permanen. Ijin jangka panjang (Long Term Passes) mbedakake alasan sosial, bisnis lan profesional. Kategori sosial gegandhengan karo ikatan kulawarga, kategori bisnis karo pemilik usaha utawa investor manca sing menehi kontribusi sosial-ekonomi, lan kategori profesional karo keahlian manca sing dibutuhake. Informasi sing diterbitake ora menehi katrangan lengkap kabeh kriteria lan kuota. Ora ana ijin kasebut sing otomatis netepake penduduk permanen utawa kewarganegaraan Brunei. Panguwasa imigrasi nangani lamaran ijin mlebu (Permit Masuk), uga disebut Entry Permit, utawa ijin penduduk (Resident Permit). Miturut pandhuan saiki tanggal 31 Desember 2024, golongan sing bisa layak kalebu, antara liya, anak warga Brunei utawa penduduk permanen, anak angkat lan anak tiri, pasangan lan wong sing bisa mbuktekake leluhur Brunei. Sawetara golongan mbutuhake wektu minimal dawa, kalebu kira-kira limang taun manggon terus-terusan kanggo anak angkat, biasane 15 utawa 20 taun kanggo anak tiri, kira-kira 15 taun perkawinan kanggo garwa manca warga Brunei lan kira-kira 10 taun kanggo garwa tanpa kewarganegaraan. Bojo lanang manca warga Brunei umume kudu nuduhake perkawinan 15 taun; pasangan wong tanpa kewarganegaraan sing nduweni penduduk permanen umume kudu nuduhake kira-kira 20 taun. Kanggo leluhur sing kabukten, wektu manggon kira-kira sepuluh taun ditrapake yen wong lair ing Brunei lan 15 taun yen lair ing njaba negara. Ijin kerja sementara ora menehi hak otomatis dadi penduduk permanen miturut hukum sing kacathet. Biaya gumantung paspor lan ijin; tabel nyathet, antarane liyane, kira-kira BND 3 utawa BND 10 kanggo ijin mlebu utawa penduduk, ing sawetara kasus BND 50 kanggo visa, lan BND 5 utawa BND 50 kanggo kertu ijin. Wektu proses penduduk permanen durung diterbitake. Kewarganegaraan Brunei diatur Nationality statute (Brunei Nationality Act Cap. 15). Lair ing Brunei wae ora otomatis menehi kewarganegaraan. Gumantung dhasar hukum, registrasi utawa naturalisasi bisa mbutuhake penduduk permanen utawa ijin mlebu, paling ora 12 taun manggon sajrone 15 taun pungkasan, rong taun pungkasan tanpa pedhot, tindak-tanduk becik, pemeriksaan keamanan lan, wiwit umur 18 taun, tes basa Melayu. Kanggo lair ing njaba Brunei, naturalisasi umum biasane mbutuhake paling ora 20 taun manggon sajrone 25 taun pungkasan, rong taun pungkasan tanpa pedhot, tes basa Melayu lan kawruh babagan urip lan adat Brunei. Aturan khusus ditrapake, antarane liyane, kanggo anak ibu utawa bapak warga Brunei, anak angkat lan garwa warga Brunei. Kanggo garwa, kriteria sing diterbitake panguwasa imigrasi, gumantung kasus, nyebut kira-kira limang utawa telung, pitung utawa pitung, utawa sepuluh utawa pitung taun perkawinan lan manggon. Miturut Section 13, keputusan kewarganegaraan ora nduweni hak banding utawa tinjauan miturut undang-undang; wektu proses lan biaya durung diterbitake. Miturut posisi hukum sing ditliti, Brunei ora nduweni tata cara resmi kapisah kanggo suaka utawa status pengungsi. Negara kasebut dudu pihak ing Refugee Convention 1951 utawa Protocol 1967. Special Pass bisa ngidini manggon sementara nanging dudu status perlindungan. Pitakon individu ngenani perlindungan saka pemulangan paksa kudu dirembug karo penasihat profesional lan panguwasa imigrasi. Panguwasa bisa nolak mlebu amarga alasan kaya kurang sarana kanggo urip, penyakit mental, penyakit nular, paukuman pidana manca tartamtu tanpa pangapura, prostitusi utawa masalah keamanan lan ora pantes sing wis dikukuhake. Menteri bisa matesi kategori mlebu amarga alasan keamanan, ekonomi, sosial utawa pendidikan. Yen ijin mlebu ditolak amarga keamanan umum, petisi tinulis bisa diajukake marang menteri sajrone 30 dina saka kabar; keputusan menteri final. Section 31 nyakup, antarane liyane, penolakan mlebu, tahanan lan pengusiran; Section 32 nyakup pengusiran sawisé pelanggaran tartamtu; Section 33 nyakup pengusiran amarga manggon kanthi ora sah. Tahanan bisa ditindakake ing depot imigrasi utawa papan liya sing ditemtokake. Pemerintah bisa njaluk pambayaran biaya pengusiran, tahanan utawa perawatan medis. Ora katon ana upaya hukum umum marang kabeh tumindak; Article 84C Konstitusi uga ngilangi tinjauan yudisial. Nalika manggon, wong kudu nduweni paspor sah lan manut syarat visa utawa ijin sing cocog, registrasi kedatangan elektronik lan kabeh masa berlaku. Dokumen palsu utawa ora lengkap nambah risiko penolakan utawa pembatalan. Panguwasa sing tanggung jawab gumantung prakara: panguwasa imigrasi kanggo visa, work permit, ijin mlebu utawa penduduk lan kewarganegaraan; Department of Labour kanggo buruh manca; Ministry of Health kanggo kelayakan medis; panguwasa pendidikan kanggo ijin sinau; lan misi diplomatik Brunei kanggo nerbitake utawa ngonfirmasi visa.