Darayiya kesane bi pereyên ku têne hundir û derdikevin dest pê dike. Dahat dikare mûçe, dahata xwebixwe-karî, teqaût, alîkarî, kirê an hatina veberhênanê dihewîne; lê xerckirin xanî, xwarin, veguhastin, karûbar, bac û dayînên deynê dihewîne. Yekeya pereyî ya Bulgarî (lev), ku kurtkirina wê BGN e û bi gelemperî wek “lev” tê gotin, yekeya naskirî ya bihayên Bulgarî û planên malbatî ye. Her lev ji 100 beşên pereya Bulgarî (stotinki) pêk tê; mirov dikare pereya diravî, kart, veguheztinên bankê an karûbarên dayîna dîjîtal bikar bîne. Bank hesabên rojane, kartên dayînê, veguheztin, spartin û deyn pêşkêş dikin. Di peymanan de dikare xercên hesab, kart, veguheztin, faîz û ceza ji hev cuda bin, ji ber vê yekê lêçûna giştî ji yek hejmareke reklamkirî girîngtir e. Budceya malê ji bo her lev armancekê diyar dike. Fatûreyên bingehîn û dayînên deynê bi gelemperî pêşîn tên, piştî wan teserûf û xerckirina nerm tên; lê lêçûnên neherî dikarin bibin mîqdarên biçûktir ên mehane. Teserûf ji bo tamîr, hewcedariyên tenduristiyê, guhertinên kar û surprîzên din tamponekê peyda dike. Pereyên ku zû dê bêne bikaranîn bi gelemperî li cihê gihîştbar têne hiştin; pereyên demdirêj carinan dikarin rîskeke zêdetir qebûl bikin da ku li hember mezinbûna gengaz sûdê bibînin. Bac û tevkariyên civakî yên mecbûrî bandorê li karker û karsaziyan li Bulgarîstanê dikin. Erkên pratîkî bi awayê qezenckirina dahatê ve girêdayî ne; ji ber vê yekê karmend, freelancer, xwediyê pargîdaniyê, xwediyê xanî yê kirêkirî û veberhêner dikarin pêvajoyên cuda bişopînin. Sîgorte di bin peymanê de hin rîskên mezin dibarê dide sîgortekerê. Ew her windahiyê ranake, ji ber ku parastina rastîn bi sînor, derxistin, asta parastinê, qaîdeyên bendewariyê û beşa xwediyê polîçeyê ve tê diyar kirin. Birêvebirina baş a darayî van qadeyan bi hev ve girêdide, li şûna ku wan cuda bibîne. Kesekî xwedî tomarên zelal, teserûfa acîl, parastina guncav, deynê dikare were kontrolkirin û armancên demdirêj ên rastîn, ji bo derfet û astengiyên pêşerojê amadetir e.
Darayî li Bulgarîstanê
Darayî li Bulgarîstanê pergalên rojane yên qezenckirin, parastin, xerckirin, deynkirin, parastin û veberhênana pereyan dihewîne. Piraniya biryarên darayî yên rojane li ser dahat, lêçûnên malê, karûbarên bankê, bac, sîgorte û teserûfê ne. Famkirina têkiliya van beşan planandina pêşerojê hêsantir dike û ji xeletiyên biha diparêze.
Pêşî pereyên xwe xuya bike: dahat, erkên sabît, xerckirina asayî, teserûf û deynan li cihêkî tomar bike. Berî ku pereyên ku ji bo jiyana rojane pêwîst in bixe rîskê, rezervaya ewlehiyê ya piçûk ava bike. Dema kar, xanî an rewşa malbatê diguhere, peyman û tomarên fermî nûve binêre.
Bank
Bankên li Bulgaristanê hesab, kart, veguheztinên dravê, depoyên dravê, deyn û karûbarên din ji malbatan û karsaziyan re peyda dikin. Hesabekî bankê dikare rêvebirina mûçeyan, fatûreyan, kirînên serhêl û dravdanên fermî hêsantir bike. Xerîdar divê berî hilbijartina karûbarekê gihîştin, tevahiya xercan, ewlehî û rêgezên peymanê berhev bikin.
Veberhênan
Veberhênan li Bulgaristanê tê wê wateyê ku pereyan dixe sermayeyên ku dibe ku dahatê çêbikin an bi demê re nirx bibin. Rêyên gelemperî depo, bond, hîse, fonên veberhênanê, milk û xwedîkirina karsaziyê ne. Her veberhênan dikare hêviyan bişkîne; ji ber vê yekê armanc, dem, belavkirina xetereyê, lêçûn, bac û gihîştina pereyan hemû girîng in.
Lêçûn
Lêçûnên li Bulgaristanê bi cih, mezinahiya malbatê, xanî, veguhastin û adetên kesane ve pir diguherin. Plana lêçûnê ya bikêr fatûreyên rêkûpêk, xercên rojane, lêçûnên demsalî û kirînên mezin ên carinan ji hev cuda dike. Nêrîna tevahiya salê ji nirxandina hêjayiya tiştekî li gorî bihayekî erzan ewletir e.
Deyn
Deyn li Bulgaristanê pereyên ku bi krediyan, îpotekeyan, kartên krediyê, hesabên li ser hesaba bankê, fatûreyên nehatine dayîn û berpirsiyariyên din tên deyndarkirin dihewîne. Deyngirtin dikare kirîna tiştekî girîng fînanse bike an valahiya demkî ya pereyan bigire, lê ew hatina pêşerojê jî girê dide. Biryareke ewle lêçûna tevahî ya vegerê, temînat, encamên derengmayînê û şiyana malbatê ya domandina dayînê li ber çavan digire.
Bac
Bacên li Bulgaristanê alîkariya fînansekirina karûbarên giştî dikin û dikarin ji hatin, çalakiya karsaziyê, xerckirin, milk, wesayît û bûyerên din ên bacê derkevin. Pêvajoya rast girêdayî ye ku kê pere qezenc dike, celeba hatinê çi ye û aliyekî din berê bacê jê digire an na. Tomarkirinên baş û dabeşkirina zû bingeha rêvebirina pêbawer a bacê ne.
Sîgorte
Sîgorte li Bulgaristanê kes û rêxistinan li hemberî rîskên darayî yên diyarkirî diparêze û li şûna wê pereyê sîgorteyê werdigire. Warên girîng tenduristî, wesayît, xanî, rêwîtî, jiyan, qezayê, berpirsiyariyê û parastina karsaziyê ne. Polîçeyek tenê dema bikêr e ku bûyerên ku digire, îstîsna, sînor, erk û pêvajoya daxwazê bi rîska rastîn re li hev bên.
VivAVia can make mistakes. Check important information.

