อาหารในกัมพูชา

กัมพูชามีระบบอาหารครบวงจร ครอบคลุมเกษตรกรรม การประมง ปศุสัตว์ การแปรรูป การค้า การเตรียมอาหาร และการบริโภค ข้าวเป็นอาหารหลัก และกัมพูชาผลิตข้าวได้เพียงพอต่อความต้องการในประเทศ พร้อมส่งออกด้วย ปลาเป็นแหล่งโปรตีนสำคัญ โดยเฉพาะจากโตนเลสาบ แม่น้ำโขง และการประมงทะเล หมู เป็ด ไก่ ข้าวโพด ถั่วเหลือง ถั่วเขียว มันสำปะหลัง มะม่วง สับปะรด ขนุน ทุเรียน และกล้วยก็เป็นส่วนหนึ่งของอุปทานอาหาร เกษตรกรรมคิดเป็นประมาณ 35% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศและจ้างงานประชากรวัยทำงานส่วนใหญ่ การผลิตได้รับผลกระทบจากเทคโนโลยีและระบบชลประทานที่จำกัด ช่องว่างด้านการขนส่ง การเชื่อมโยงตลาดที่อ่อนแอ การสูญเสียหลังการเก็บเกี่ยว และภัยพิบัติที่เกี่ยวข้องกับสภาพภูมิอากาศ อาหารเขมรมักรับประทานข้าวกับปลาหรือเนื้อสัตว์ ผักสด และสมุนไพร วิธีปรุงทั่วไป ได้แก่ ผัดกระทะ ซุป แกง นึ่งในใบตอง ย่าง และหมัก Prahok เป็นกะปิปลาหมักที่ใช้ปรุงรส อาหารทั่วไป ได้แก่ Fish Amok, Nom Banh Chok, Lok Lak, Khmer Red Curry, Samlor Kako, Khmer Sour Soup หรือ Samlor Machu, Samlor Prorhal และ Bay Srop พริกไทยกำปอตมีความเกี่ยวข้องกับกำปอตและใช้ในอาหารที่ปรุงด้วยพริกไทย พระตะบองมีชื่อด้านการผลิตข้าว พื้นที่โตนเลสาบและแม่น้ำโขงมีอาหารปลาน้ำจืด ส่วนแกบมีปูและอาหารทะเล พนมเปญมีอาหารเขมร อาหารนานาชาติ อาหารตลาด และอาหารริมทางหลากหลาย ส่วนเสียมราฐมีภาคธุรกิจร้านอาหารท้องถิ่นและสำหรับนักท่องเที่ยวที่เข้มแข็ง อาหารในหมู่บ้านและจังหวัดมักขึ้นอยู่กับฤดูกาลและทรัพยากรท้องถิ่น ผู้คนจัดหาอาหารในแต่ละวันผ่านตลาด ผู้ค้าท้องถิ่น ห่วงโซ่อุปทานจากฟาร์มและประมง แผงตลาด ผู้ขายริมทาง ร้านอาหารท้องถิ่น โฮมสเตย์ และเกสต์เฮาส์ โดยทั่วไปเข้าถึงผู้ให้บริการเหล่านี้ได้ หากครัวเรือนปรุงอาหารรับประทานเองตามปกติ ไม่จำเป็นต้องจดทะเบียนเป็นธุรกิจอาหาร ธุรกิจอาหารเชิงพาณิชย์อาจต้องจดทะเบียน ขอใบอนุญาต และผ่านการตรวจสอบตามประเภทกิจกรรมและระดับความเสี่ยง ควรถามราคาอาหารทะเล ขนาดเสิร์ฟ และค่าปรุงให้ชัดเจนก่อนนำไปปรุง ตลาดและอาหารริมทางมักถูกกว่าร้านอาหาร ผู้ให้บริการที่มุ่งเน้นนักท่องเที่ยว และสินค้านำเข้า แต่กัมพูชาไม่มีราคาค่าอาหารระดับชาติแบบเดียว ราคาเปลี่ยนไปตามสถานที่ ฤดูกาล อุปทาน และผู้ให้บริการ ความปลอดภัยอาหารครอบคลุมตั้งแต่การผลิตจนถึงการแปรรูป การค้า และการบริโภค กฎหมายความปลอดภัยอาหารของกัมพูชาประกาศใช้เมื่อ 8 มิถุนายน 2022 กระทรวงพาณิชย์และกรมคุ้มครองผู้บริโภค การแข่งขัน และปราบปรามการฉ้อโกง รวมถึงกระทรวงที่เกี่ยวข้องและหน่วยงานท้องถิ่น ตรวจสอบอาหารและจัดการสินค้าไม่ปลอดภัย การโฆษณาที่ทำให้เข้าใจผิด และการฉ้อโกง อาหารนำเข้าอาจต้องมีใบรับรองและเอกสารอื่น ประกาศร่วมระหว่างกระทรวงเลขที่ 868 เกี่ยวกับอาหารเชิงพาณิชย์ และไม่ครอบคลุมอาหารสำหรับครอบครัวและกิจกรรมสันทนาการ การปนเปื้อน สุขอนามัยที่ไม่ดี น้ำไม่ปลอดภัย สารตกค้างจากยาฆ่าแมลง การเก็บรักษาความเย็นที่ไม่เพียงพอ และการจัดการหลังเก็บเกี่ยวสร้างความเสี่ยงในทางปฏิบัติ การดื่มน้ำบรรจุขวดและรับประทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่และเสิร์ฟร้อนเป็นข้อควรระวังทั่วไป ส่วนอาหารดิบหรือแช่เย็นไม่เพียงพอต้องตรวจสอบใกล้ชิดขึ้น ผู้บริโภคมีสิทธิเรียกร้องอาหารที่ปลอดภัยและเป็นไปตามมาตรฐานคุณภาพ ผู้ให้บริการยังรับผิดชอบด้านสุขอนามัย การปฏิบัติตามข้อกำหนด การตรวจสอบ กฎการนำเข้า และฉลากที่ถูกต้อง สามารถส่งข้อร้องเรียนเกี่ยวกับสินค้า การกล่าวอ้างที่ทำให้เข้าใจผิด หรือข้อสงสัยเรื่องการฉ้อโกงผ่านช่องทางคุ้มครองผู้บริโภคและหน่วยงานรัฐที่รับผิดชอบ ข้าวและน้ำตาลให้พลังงานประมาณ 80% ของแคลอรีในกัมพูชา ครัวเรือนประมาณ 16% ไม่สามารถซื้ออาหารที่ดีต่อสุขภาพได้ และเด็กอายุ 6 ถึง 23 เดือนประมาณ 42% ได้รับอาหารขั้นต่ำที่ยอมรับได้ อาหารอาจขาดโปรตีน ผลไม้ ผัก ถั่ว นม และไข่ ขณะเดียวกันยังมีภาวะทุพโภชนาการและการขาดสารอาหารรองควบคู่กับปัญหาน้ำหนักเกินที่เพิ่มขึ้น อาหารที่หลากหลายขึ้นจึงควรผสมอาหารหลักกับปลา เนื้อสัตว์ ไข่ ถั่ว ผัก และผลไม้เมื่อทรัพยากรครัวเรือนเอื้ออำนวย แนวปฏิบัติด้านอาหารยังมีความหมายทางสังคม การรับประทานอาหารร่วมกันในครอบครัว การต้อนรับของหมู่บ้าน และอาหารอย่าง Samlor Prorhal ในงานฉลองหรืองานศาสนาเชื่อมโยงการกินกับชีวิตชุมชน การวางแผนระบบอาหารรวมถึงอาหารสุขภาพ ความปลอดภัยอาหาร ห่วงโซ่มูลค่าที่เข้มแข็ง ความยืดหยุ่นต่อสภาพภูมิอากาศ และการคุ้มครองทางสังคม แผนที่นำทางระบบอาหารเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนปี 2030 ของกัมพูชาและยุทธศาสตร์แห่งชาติฉบับที่สามว่าด้วยความมั่นคงทางอาหารและโภชนาการปี 2024–2028 สนับสนุนมาตรการ เช่น การผลิตข้าวที่รับมือสภาพภูมิอากาศและปล่อยก๊าซต่ำ การปล่อยน้ำสลับให้แห้ง เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำและเลี้ยงปศุสัตว์ที่ยืดหยุ่น วนเกษตร ประมงชุมชน เขตสงวนพันธุ์ปลาในชุมชน และการคุ้มครองถิ่นอาศัยกับป่าชายเลน มาตรการเหล่านี้ต้องรักษาสมดุลระหว่างผลผลิต รายได้จากการส่งออก ความสามารถในการซื้อ ความหลากหลายทางชีวภาพ การใช้น้ำ และความเสี่ยงด้านภูมิอากาศ