Prawo karne w Kanadzie

Podstawowe prawo karne Kanady jest federalne i w dużej mierze zawarte w Kodeksie karnym (Criminal Code) oraz powiązanych ustawach. Prowincje i terytoria administrują wieloma sądami, służbami policyjnymi, systemami penitencjarnymi i postępowaniami oskarżycielskimi w ramach tych ogólnokrajowych zasad. Sprawa karna często zaczyna się od zgłoszenia, dochodzenia lub zaobserwowania zdarzenia przez policję. Policja gromadzi dowody i może przesłuchiwać osoby, występować o zgodę sądu, zatrzymać podejrzanego lub postawić zarzuty zgodnie z właściwą procedurą. Kanadyjska Karta Praw i Wolności (Canadian Charter of Rights and Freedoms) chroni ludzi podczas dochodzeń karnych. Ważne gwarancje dotyczą nieuzasadnionych przeszukań, arbitralnego zatrzymania, podania powodów aresztowania lub zatrzymania, dostępu do prawnika i rzetelnego postępowania. Po postawieniu zarzutu oskarżony otrzymuje informacje o zarzucanym czynie i staje przed sądem. Może zostać zwolniony na warunkach, natomiast zatrzymanie przed procesem wymaga zgodnej z prawem decyzji w ramach systemu zwolnienia za kaucją. Oskarżenie prowadzi Korona (the Crown) w imieniu społeczeństwa, a nie osoba, która zgłosiła zdarzenie. Korona musi udowodnić każdy wymagany element przestępstwa ponad uzasadnioną wątpliwość; oskarżonego uznaje się za niewinnego. Procedura zależy od klasyfikacji niektórych przestępstw i wyboru Korony. Może to wpływać na właściwy sąd, dostępne procedury i możliwe konsekwencje. Dowodami mogą być zeznania świadków, dokumenty, przedmioty, nagrania, opinie ekspertów i informacje cyfrowe. Sądy rozstrzygają o dopuszczalności dowodów i ich wartości. Sprawa może zakończyć się wycofaniem zarzutów, skierowaniem do dostępnego programu alternatywnego, przyznaniem się do winy, rozstrzygnięciem po procesie lub innym dopuszczonym prawem sposobem. Przyznanie się do winy powinno być świadome, dobrowolne i oparte na zrozumieniu konsekwencji. Wymiar kary może służyć takim celom jak pociągnięcie do odpowiedzialności, odstraszanie, resocjalizacja, naprawienie szkody i bezpieczeństwo publiczne. Możliwe konsekwencje obejmują warunkowe odstąpienie od skazania, jeśli prawo na to pozwala, nadzór kuratorski, grzywny, sankcje wykonywane w społeczności lub pozbawienie wolności. Postępowanie karne może chronić społeczeństwo i weryfikować zarzuty w rzetelnej procedurze, ale może poważnie wpłynąć na wolność, zatrudnienie, podróże, życie rodzinne i status imigracyjny. Dlatego szczególnie ważne jest uzyskanie porady prawnej na wczesnym etapie.