Dini katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo

Hakuna sensa rasmi ya sasa ya dini iliyorekodiwa kwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Makadirio ya 2020 ya Hifadhidata ya Dini Duniani yanakadiria takriban asilimia 95.1 ya watu kuwa Wakristo, asilimia 1.5 Waislamu na asilimia 2.5 kutokuwa na dini. Makadirio ya Pew ya 2010 yaligawa idadi ya Wakristo kuwa takriban asilimia 48.1 Waprotestanti, wakiwemo makanisa ya kiinjilisti na Kimbangu, na asilimia 47.3 Wakatoliki wa Roma. Makadirio hayo yametumia mbinu tofauti. Katika jumuiya nyingi, imani za Kikristo na za jadi huchanganywa. Jumuiya kubwa za kidini ni pamoja na Kanisa Katoliki, makanisa ya Kiprotestanti yaliyo katika mwavuli wa Kanisa la Kristo Kongo (Eglise du Christ au Congo, ECC), makanisa ya kiinjilisti na uamsho, Kanisa la Kimbangu, makanisa ya Kiorthodoksi, Jeshi la Wokovu na jumuiya ya Waislamu. Makundi mengine ni pamoja na Mashahidi wa Yehova, Kanisa la Yesu Kristo la Watakatifu wa Siku za Mwisho, na jumuiya ndogo za Kihindu, Kiyahudi, Kibuddha, Bahá’í na za Asili. Mkutano wa Kitaifa wa Maaskofu wa Kongo (CENCO), mkutano wa maaskofu Wakatoliki, na ECC huwakilisha mitandao mikuu ya makanisa. Mashirika ya Kiislamu na mengine ya kidini pia hushiriki katika mazungumzo na mipango ya amani. Kifungu cha 22 cha Katiba kinalinda uhuru wa mawazo, dhamiri na dini. Hii inajumuisha ibada ya hadharani na ya faragha, mafundisho ya dini, desturi, taratibu na maisha ya kidini. Vizuizi lazima viwe vimewekwa na sheria kwa misingi ya utulivu wa umma, maadili ya umma au haki za wengine; hata katika hali ya hatari au ya kuzingirwa, haki hii haiwezi kusimamishwa. Chini ya Kifungu cha 46 cha Sheria 004/2001, hakuna dini ya serikali. Shirika la kidini hupangwa kisheria kama chama kisicho cha faida cha kidini (ASBL), yaani chama chenye madhumuni ya kidini. Waziri wa Sheria hulipa utu wa kisheria baada ya kupata maoni ya wizara husika. Masharti ya kufanya kazi kwa muda ni pamoja na angalau wanachama saba halisi, mwanzilishi au mwakilishi wa kisheria mwenye umri wa angalau miaka 30, rekodi safi, kutokuwa na hukumu inayozuia na kuwa na sifa ya elimu ya dini ya juu au inayolingana. Mahali pa ibada au mkutano lazima yatimize masharti ya usalama na utulivu wa umma. ASBL ya kidini ya kigeni huhitaji idhini ya awali ya Rais kwa pendekezo la Waziri wa Sheria. Kukubali michango kabla ya kupata utu wa kisheria au idhini ya muda ya kufanya kazi kunaweza kuwa na matokeo ya jinai. Lengo la kisheria la kuamua ombi kamili la usajili ni miezi sita; baada ya hapo, kutokujibu huchukuliwa kuwa usajili umekubaliwa. Hata hivyo, ripoti ya 2023 ilisema hakuna idhini ya mwisho ya usajili wa dini iliyotolewa tangu 2014. Jumuiya za ndani zilizokuwa na maombi yanayosubiri kwa jumla ziliweza kuendelea kufanya kazi; pia ilielezwa kwamba mashirika ya kigeni yanaweza kufanya kazi kwa vitendo, lakini hali yake ya kisheria na kiutawala haifanani. Hakuna jedwali la ada la kitaifa linaloaminika lililorekodiwa kwa uanachama, sherehe za dini au jumuiya za eneo husika. Mfumo wa shule za umma unatofautisha shule zisizo za kawaida na shule za kawaida zinazoendeshwa na mashirika ya kidini kwa ushirikiano na serikali. Mkataba mpya wa shule ulikubaliwa mwaka 2022 baada ya miaka 45; waliosaini ni pamoja na jumuiya ya Waislamu, Jeshi la Wokovu, Waadventista Wasabato, makanisa ya uamsho, Kanisa la Kimbangu na mitandao mingine ya kidini. Shule za umma zinazoendeshwa na mashirika ya kidini zinaweza kutoa mafundisho ya dini. Shule za serikali nazo zinaweza kutoa dini, lakini kwa jumla haziwezi kulazimisha; ombi la mzazi linahitajika. Usimamizi na ada hutofautiana kulingana na mtandao wa shule na jimbo. Orodha ya kitaifa ya sikukuu za kisheria inajumuisha Desemba 25 kama Krismasi. Orodha ya kitaifa iliyokaguliwa hairekodi sikukuu nyingine ya jumla ya kisheria inayolingana na Eid, Pasaka au sikukuu nyingine za kidini. Kwa hiyo, jumuiya hupanga pia ibada na sherehe zao kulingana na kalenda husika ya dhehebu. Jumuiya za kidini hushiriki katika kujenga amani, maridhiano na mipango ya mashirika ya kiraia. CENCO, ECC, jumuiya ya Waislamu na imani nyingine hushirikiana katika eneo hili. Baraza la Waumini Wakristo na Waislamu wa Kongo (COLCIC) ni jukwaa la mazungumzo ya Kikristo na Kiislamu. Katika warsha iliyoungwa mkono na Ujumbe wa Umoja wa Mataifa wa Kuleta Utulivu katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (MONUSCO) mjini Goma mwezi Aprili 2026, viongozi 47 wa dini walishiriki majadiliano kuhusu amani, maridhiano na mshikamano wa kijamii. Ufikiaji na athari halisi ya mazungumzo kama hayo hutofautiana kulingana na eneo. Ubatizo, kipaimara, komunyo, ndoa ya kidini na taratibu za mazishi hutegemea jumuiya husika. Ndoa ya kidini pekee haichukui nafasi ya ndoa ya kiraia na haina athari inayolingana ya sheria ya kiraia chini ya Kifungu cha 333 cha Kanuni ya Familia. Ndoa lazima isajiliwe mbele ya msajili wa kiraia; Kifungu cha 370 kwa kawaida kinaweka muda wa mwezi mmoja kwa usajili. Umri wa chini wa kiserikali wa kufunga ndoa ni miaka 18 kwa jinsia zote. Kuzaliwa na vifo pia husajiliwa chini ya sheria ya kiraia na havihitaji sherehe ya kidini. Kwa kawaida, upatikanaji wa ibada za kidini hupitia kanisa, msikiti au jumuiya ya eneo husika. Hali ya usalama wa kikanda huathiri sana upatikanaji huu, hasa mashariki mwa nchi. Katika shambulio la 2023 kwenye kanisa la Kipentekoste la Lubiriha karibu na Kasindi, watu 16 waliuawa na angalau 62 kujeruhiwa. Mashahidi wa Yehova pia waliripoti ukatili wa eneo husika na kutengwa katika shughuli za shule zinazoendeshwa na mashirika ya kidini. Vizuizi vya ziada vya serikali au vinavyohusiana na usalama kwa makundi fulani vinaweza kuhusishwa na kanuni za mikusanyiko na utulivu wa umma.