Impilo yamasiko e-Eswatini ihlanganisa imikhuba eyadluliselwa ezizukulwaneni ezedlule nemfundo, umsebenzi, abezindaba, ubuciko nezikhungo zomphakathi zanamuhla. Imithwalo yemfanelo yomndeni nobudala kunomthelela ezigabeni ezisukela ebuntwaneni nasemfundweni ziye emsebenzini, ekwakheni umndeni, ekuthatheni umhlalaphansi nasekunakekelweni lapho usukhulile. Inkumbulo yomlando ihlanganisa imisebenzi yabantu yasendulo, izizukulwane ezilandiswa ngomlomo, amarekhodi enkathi yobukoloni, ukuthuthuka kombuso wanamuhla kanye nokuthola inkululeko ngo-1968. IHhohho, iManzini, iLubombo neShiselweni kunezimo zazo zomlando nezenhlalo ezihlukile. Ukuvezwa kobuciko kuhlanganisa umculo, umdanso, imisebenzi yezandla, ubuciko obubonakalayo, izincwadi, ifilimu, ithiyetha, ukuthwebula izithombe, ukuklama nokukhiqiza kwedijithali. I-Eswatini National Council of Arts and Culture (uMkhandlu Kazwelonke Wezobuciko Namasiko wase-Eswatini), eyaziwa ngokuthi i-ENCAC, isekela ukuqoshwa kolwazi, ukukhuthazwa nokuthuthukiswa kwamaciko, kuyilapho izikole, imikhosi, iminyuziyamu, izinhlangano nabahlinzeki abazimele benikeza amathuba ahlukahlukene. Ukutholakala kwezinto zokusebenza, ukuqeqeshwa noxhaso kuyehluka kuye ngohlobo lobuciko nesikhungo. UbuKristu bunethonya elikhulu empilweni yomphakathi, ezikoleni nasemaholide asemthethweni; ukubalwa kwabantu kwango-2017 kwaveza ukuthi u-89.25% wabantu ungowobuKristu kanti u-7.40% wabika ukuthi awunayo inkolo. Imiphakathi emincane yamaSulumane, yamaHindu, yamaJuda, yamaBaháʼí, yamaRastafarian neyokholo Lwendabuko nayo iyingxenye yesimo samasiko ezwe. IsiSwati, esibhalwa nangokuthi Siswati, siwulimi olubalulekile ekukhulumisaneni kwansuku zonke, ekuvezeni amasiko nasekubonakaliseni ubuzwe, kuyilapho isiNgisi sisetshenziswa kakhulu kwezokuphatha, emfundweni, kwezamabhizinisi nasemisebenzini yamazwe ngamazwe. Imikhosi yomphakathi efana ne-Incwala, i-Umhlanga ne-Buganu ixhumanisa umculo, izingubo, ubunjalo bomndeni, ukubamba iqhaza komphakathi negunya. Imikhuba yomshado, yokulila neminye yomndeni ingahlelwa ngemizi, izinhlaka zobukhosi bendawo, amasonto nemindeni eyandisiwe. Ezindaweni zasemakhaya nasezindaweni eziseduze namadolobha, izinhlaka zobukhosi bendawo nama-Tinkhundla kungaba izindlela zokuxhumana zendawo; ezindaweni zasemadolobheni, amaTown Board, amaTown Council namaMunicipal Council asingatha izindaba eziningi zomphakathi. Amalungelo omthethosisekelo, imithetho yokuthula nokuhleleka komphakathi, imithetho yomasipala nemiyalelo evela egunyeni elifanele kungathinta ukubamba iqhaza nokuziphatha. Ngakho umkhuba kufanele uqondwe esimweni sendawo yawo, kunokuba kuthathwe ngokuthi uyafana kulo lonke elase-Eswatini.
Amasiko e-Eswatini
Amasiko ase-Eswatini ayindlela okwabelwana ngayo neshintshayo abantu abaveza ngayo ubunjalo babo, bahlele ubudlelwano, bakhumbule umlando futhi bahlanganyele empilweni yomphakathi. Axhumanisa izigaba zokuphila, umlando, ubuciko, inkolo, ulimi, amasiko nemikhuba kanye nokuhlalisana. Imikhuba iyahlukahluka ngokwesifunda, umndeni, ukholo, ubudala, indawo yasemakhaya noma yasemadolobheni, kanye negunya lomphakathi elifanele.
Bheka amasiko ase-Eswatini njengancike esimweni esithile, hhayi njengemithetho efanayo kuyo yonke indawo. Thola umphakathi, indawo, igunya elifanele, ulimi nokuziphatha okulindelekile ngaphambi kokuya emcimbini, ukusebenzisa isevisi noma ukuxazulula udaba lwendawo. Lokhu kunciphisa ukungaqondani okungagwemeka ngaphandle kokucabanga ukuthi umndeni owodwa, isifunda noma umphakathi wokholo umele izwe lonke.
Izigaba zempilo
Izigaba zempilo e-Eswatini zithonywa iminyaka yobudala, imfundo, umsebenzi, izibopho zasekhaya, izidingo zokunakekelwa nokufinyelela ekwesekweni komphakathi noma kukahulumeni. Ubuntwana ngokuvamile buhlanganisa abangaphansi kweminyaka engu-18, inqubomgomo yentsha ihlanganisa abaneminyaka engu-15 kuya kwengu-35, kanti umuntu omdala uthathwa njengomuntu oneminyaka engu-60 noma ngaphezulu. Izinguquko ezibalulekile zihlanganisa ukubhaliswa kokuzalwa, ukunakekelwa kwasekuqaleni, isikole, ukuqeqeshwa kwamakhono, ukuqashwa, ukwakha umndeni, ukuthatha umhlalaphansi nokwesekwa kwasebudaleni. Ubumpofu, ibanga lasemaphandleni, ukukhubazeka, ukuba yintandane, ukukhulelwa, ukungasebenzi nokuhlukana komndeni kungaphazamisa lezi zinguquko.
Umlando
Umlando waseSwatini ulandisa ngokuthuthuka kwemiphakathi, izindawo, izikhungo nobuzwe bayo kusukela emisebenzini yabantu yakudala kuze kube manje. Uhlanganisa ubufakazi bemivubukulo, izinhlu zozalo ezidluliselwa ngomlomo, amarekhodi enkathi yobukoloni, ukwakhiwa kombuso wanamuhla, inkululeko yango-1968 kanye nezinkulumo-mpikiswano eziqhubekayo ngomhlaba, amandla nenkumbulo yomlando. Izifunda ezine zezwe—iHhohho, iManzini, iLubombo neShiselweni—zinezindima ezehlukene kule ntuthuko.
Ubuciko
Ubuciko e-Eswatini buhlanganisa ubuciko obubonwayo, imisebenzi yezandla, umculo, izincwadi, ifilimu, umdanso, ithiyetha, ukuthwebula izithombe, ukuklama, umsebenzi wamafa amasiko nokukhiqiza kwedijithali. Lo mkhakha uhlakazekile: i-Eswatini National Council of Arts and Culture (ENCAC) ixhumanisa ukwesekwa, ukubhalwa kwamarekhodi, ukukhuthazwa nokuthuthukiswa kwamaciko, kuyilapho izikole, izikhungo zezifunda, izinhlangano, imikhosi, iminyuziyamu nabahlinzeki abazimele benegalelo ekwenzeni ubuciko nasekufinyeleleni kubo. Amathuba, uxhaso, izinto zokusebenza nokuqeqeshwa kobungcweti kuyehluka kakhulu kuye ngohlobo lobuciko nesikhungo.
Inkolo
Inkolo e-Eswatini inobuKristu njengenkolo egcwele abantu abaningi; ukubalwa kwabantu kwango-2017 kwabhalisa u-89.25% wabantu njengamaKristu, kwathi u-7.40% wathi awunankolo. Imiphakathi yamaZionist, yama-Evangelical neyamaPentecostal isabalele kakhulu, kuyilapho imiphakathi yamaSulumane, yamaHindu, yamaJuda, yamaBaháʼí, yamaRastafarian neyenkolo yomdabu imincane. UMthethosisekelo uvikela inkululeko yokucabanga, kanembeza, yenkolo neyokukhonza, kodwa impilo yomphakathi, izikole namaholide asemthethweni kusathonywa kakhulu ubuKristu.
Lulwimi
eSwatini kunetilwimi letimbili letisemtsetfweni: siSwati, lesibuye sibhalwe ngekutsi Siswati, kanye nesiNgisi. SiSwati sisetjentiswa kakhulu emphilweni yansuku tonkhe, ekukhombiseni emasiko nasekwakheni bunjalo besive, kantsi siNgisi sibalulekile ekuphatsweni kwahulumende, emfundvweni, etemabhizinisi nasemisebentini yemave emhlaba. Atisebenta totimbili ePhalamende, kodvwa abukho bufakazi bemfuneko lejwayelekile yekutsi wonkhe umtsetfo noma yonkhe insita yahulumende itfolakale ngaletilwimi totimbili.
Emasiko
Emasiko aseSwatini yimikhuba yelifa ledluliselwa emphakatsini nekumndeni lehlobene nemicimbi yemnyaka, imicimbi yemindeni, inkholo, timphahla, umculo, buciko kanye nemphilo yetifundza. Incwala, Umhlanga neBuganu yimicimbi lemikhulu yemphakatsi, kantsi umshado, kulila nemasiko emndeni kuvame kuhlelwa ngemakhaya, tindvuna, emasontfo nemindeni lebanzi. Kuhlanganyela, timphahla, sikhatsi nekufinyelela kuya ngemicimbi, mphakatsi nemiyalelo yetiphatsimandla letifanele.
Ukuhlala ndawonye
Ukuhlala ndawonye kwansuku zonke eSwatini kuthonywa izakhiwo zendawo zesintu, ukuphathwa kwezifunda neziphathimandla zasemadolobheni, hhayi ihhovisi elilodwa lezwe lonke elibhekele ukuhlala ndawonye. Izinduna nezindawo ezibizwa ngamaTinkhundla ziyizindawo zokuxhumana zendawo ezindaweni zasemakhaya nezisemaphethelweni amadolobha, kanti amaBhodi AmaDolobha, amaMkhandlu AmaDolobha namaMkhandlu Omasipala aphatha izindaba eziningi zasemadolobheni. Amalungelo omthethosisekelo, imithetho yokuhleleka komphakathi, imithetho kamasipala nezingxoxo ezingokoqobo konke kuthinta indlela abantu ababelana ngayo ngemiphakathi nezindawo zomphakathi.
VivAVia can make mistakes. Check important information.

