Siyaset Fransa'da

Fransa, Avrupa'da demokratik bir cumhuriyettir. Günümüzdeki anayasal sistemi yaygın olarak Beşinci Cumhuriyet (Cinquième République) olarak adlandırılır. Anayasa, demokratik yönetimi ve hukuk devletini korurken kamu yetkisini ulusal kurumlar arasında dağıtır. Cumhuriyet Cumhurbaşkanı devletin başıdır ve yurttaşlar tarafından doğrudan seçilir. Cumhurbaşkanı Başbakanı atar; ulusal liderlik, dış ilişkiler ve savunma alanlarında önemli sorumluluklara sahiptir ve anayasanın verdiği başka yetkileri de kullanabilir. Cumhurbaşkanının gücü geniştir, ancak sınırsız değildir. Başbakan, politikaları hazırlayan ve ulusal yönetimi yöneten Hükümete başkanlık eder. Bakanlar eğitim, maliye, adalet, sağlık ve çevre gibi alanlardan sorumludur. Hükümet Anayasa ve yasalar çerçevesinde çalışmalı ve Ulusal Meclise karşı siyasi olarak hesap vermelidir. Fransa Parlamentosu iki meclisten oluşur. Doğrudan seçilen Ulusal Meclis (Assemblée nationale), Hükümetin görevde kalmasının söz konusu olduğu durumlarda belirleyici role sahiptir. Senato (Sénat), Fransa'nın yerel ve bölgesel topluluklarını temsil eder ve yasaların incelenmesine ve kabul edilmesine katılır. Siyasi yaşamda cumhurbaşkanlığı, parlamento, yerel ve Avrupa seçimleri yer alır. Önemli birçok seçimde iki turlu sistem kullanılır: İlk tur gerekli sonucu ortaya çıkarmazsa, önde gelen adaylar ikinci tura devam eder. Bu durum çoğu zaman partiler ve adaylar arasında ittifakları teşvik eder. Fransa'da yalnızca iki kalıcı siyasi kamp değil, çeşitli siyasi gelenekler vardır. Partiler ve hareketler sol, merkez, sağ, çevreci siyaset, milliyetçilik veya başka fikirlerle özdeşleşebilir. Hiçbir grup Ulusal Mecliste tek başına çoğunluğa sahip olmadığında koalisyonlar ve parlamento anlaşmaları özellikle önem kazanır. Cumhurbaşkanı ile parlamento çoğunluğunun karşıt siyasi kamplardan geldiği durumlarda özel bir durum olan kohabitasyon (cohabitation) ortaya çıkabilir. Cumhurbaşkanı, Ulusal Meclisin desteğine güvenebilecek bir Başbakan atamak zorunda kalır. Uygulamada iç siyasetteki liderlik daha güçlü biçimde Başbakana ve Hükümete kayar. Kamu yetkisi ulusal düzeyin altında da bulunur. Komünler (communes), departmanlar (departments) ve bölgeler (regions) seçilmiş konseylere sahiptir ve belirlenmiş yerel veya bölgesel sorumlulukları yürütür; valiler ise bölgesel alanlarda ulusal devleti temsil eder. Fransa üniter bir devlet olmaya devam eder; bu nedenle bu makamlar ulusal hukuk çerçevesinde kendilerine verilen yetkileri kullanır. Yurttaşlar oy vermenin yanı sıra derneklere, partilere veya sendikalara katılarak, seçilmiş yetkililerle iletişime geçerek, yasal kamusal toplantılara katılarak, dilekçe imzalayarak ve barışçıl gösteriler düzenleyerek de katılım sağlayabilir. Bağımsız mahkemeler, anayasal denetim, gazetecilik ve örgütlü sivil toplum kamu gücünü sorgulamaya veya sınırlamaya yardımcı olur. Bu nedenle Fransa'da siyaset hem resmi kurumları hem de etkin kamusal tartışmayı kapsar.