Profession an Fransa

Ën Fransa, na profession o n’occupassion a ven sovens ciamà ën métier. Sta parola a peul dì un travaj ëd man, un servissi, un mesté tecnic, na cariera d’ufissi, n’atività artistica o un camp ëd profession stabilì. La vita ëd travaj franseisa a comprenda dipendënt salarià, fonssionari public, artigian, comerciant, profesion ëd pratica libera, contadin e d’autr travajador indipendënt. Un travaj simil a peul a vëdde statut legal diferent. Certi mesté a l’han ëd percors professionaj precis via na scòla, un sentro ëd formation o n’aprendissagi. D’autri a acetò na formation pi larga e a dòno pi pes a l’esperiense, ai portfolio, a le prove pratiche o a la formation ëd l’ëmpiegador. N’aprendissagi, o apprentissage, a combina leession con travaj pagà sota un contrat. D’autri percors ëd travaj e studi, sovens rangé sot alternance, a ligò la formation a la pratica regular an ël pòst ëd travaj. Na profession réglementée a l’é controlà përchè ël so travaj a toca camp com la salùt, la sicurëssa, la giustissia o la fiducia publica. Na persona a peul avej da buté un diploma riconossù, registrassion, aprovassion professionala o n’autra autorisassion formala prima ëd podè praticé o dovré un tìtol protet. Le qualifiche forestere a l’han pa na sola via universala për esse riconossùe. La procedura giusta a dipend da si ël métier a l’é regola, dal pais d’origine, da la qualifica e da l’autorità responsàbil për cola profession. La formation professionale, ciamà formation professionnelle, a peul giuté le persone a guadagné na competensa, agiornè le cognossense o passè a n’occupassion neuva. Un cambi ëd cariera a ven comunament ciamà reconversion professionnelle. I tìtoj ëd travaj a l’han pa sempre esattament ël midem significà për tuti i datori ëd travaj o tuti ij pais. I candidat a dovrìo confronté le mansion real, ël livel richest, j’utensil, la responsabilità e le condission ëd travaj, anvece ëd fidasse mach d’un tìtol tradut. Ogni métier a l’ha condission pratiche e requisit d’entrada. A peulo esse le richeste fisiche, j’orari, ël contat con ij client, i viagi, la pression emossional, ij ris-c ëd sicurëssa e la responsabilità për d’autri. Na bona selession ëd ocupassion a unissa tre ciamade: che travaj la persona a peul fé, che travaj a peul imparé ëd manera realista, e andova ij datori ëd travaj o ij client a cerco cola atività. Prové la selession con n’osservassion o n’esperiense ën pòst ëd travaj a smorza le sorprese.