შეფასება იწყება საქონლისა და მომსახურების ყველა დაგეგმილი მიწოდებისა და მათთვის მოსალოდნელი ანაზღაურების ჩამონათვალით. თითოეული ოპერაციისთვის უნდა განისაზღვროს მიწოდების ადგილი, იბეგრება თუ არა ის და შეიძლება თუ არა მასზე შეღავათის გავრცელება. რეგისტრაციის ზღვრის დასადგენად მათ შეკრებამდე დასაბეგრი მიწოდებები უნდა გაიმიჯნოს გათავისუფლებული მიწოდებებისა და დაუბეგრავი ოპერაციებისგან. დღგ-ის ზოგადი ვალდებულება შეიძლება წარმოიშვას, როდესაც შესაბამისი ბრუნვა მოძრავი 12-თვიანი პერიოდის განმავლობაში 100,000 GEL-ს გადააჭარბებს. გარკვეულმა ოპერაციებმა შეიძლება ამ ბრუნვის ზღვრის მიუხედავად წარმოშვას სპეციალური რეგისტრაციის ან საგადასახადო ვალდებულება. დასაბეგრ მიწოდებებზე, როგორც წესი, დღგ-ის სტანდარტული 18-პროცენტიანი განაკვეთი ვრცელდება. კანონით გათვალისწინებულია აგრეთვე შეღავათები, როგორც ჩასათვლელი დღგ-ის გამოქვითვის უფლებით, ისე მის გარეშე; ნულოვანი განაკვეთის გამოყენებისთვის კი საჭიროა მითითებული დამადასტურებელი მტკიცებულებები. ჩასათვლელი დღგ-ის გამოქვითვის უფლება დამოკიდებულია რეგისტრაციაზე, შეძენის ბიზნესსაქმიანობისთვის გამოყენებასა და სათანადო საგადასახადო დოკუმენტის არსებობაზე. ამიტომ, დამწყები ბიზნესის ხარჯებისთვისაც კი უნდა განისაზღვროს ინვოისის მიმღები, შეძენის დაგეგმილი გამოყენება და შემდგომი მიწოდების ტიპი. თუ შეძენა ნაწილობრივ ბიზნესსაქმიანობისთვის, ნაწილობრივ კი პირადი მიზნებისთვის ან მიწოდების სხვადასხვა ტიპისთვის გამოიყენება, ჩასათვლელი დღგ-ის შესაძლო გამოქვითვა ცალ-ცალკე უნდა განისაზღვროს. საქონლის იმპორტის, ექსპორტისა და შემომავალი თუ გამავალი მომსახურების შემთხვევაში უნდა შემოწმდეს საქონლის გადაადგილება, მიწოდების ადგილი, ბიზნესპარტნიორის სტატუსი და უკუდაბეგვრის შესაძლო ვალდებულებები. საქმიანობის დაწყებამდე ასევე უნდა გადაწყდეს, აქვს თუ არა აზრი ნებაყოფლობით რეგისტრაციას, ან მოსალოდნელია თუ არა სავალდებულო რეგისტრაცია. რეგისტრაციის საფუძველი, დოკუმენტები, განაცხადის წარდგენის გზა და ძალაში შესვლის თარიღი უნდა შეთანხმდეს ინვოისების გამოწერისა და ჩასათვლელი დღგ-ის დაგეგმვასთან. სააღრიცხვო კოდები, დღგ-ის ჩანაწერები, ვადების კონტროლი და პასუხისმგებლობები ისე უნდა განისაზღვროს, რომ თითოეული ოპერაცია მიეკუთვნოს საგადასახადო პერიოდს, მიწოდების კატეგორიას, საგადასახადო ბაზასა და დოკუმენტირებულ საგადასახადო რეჟიმს.
საქართველოში ბიზნესის დაწყებამდე დღგ-ის შეფასება
საქართველოში ბიზნესის დაწყებამდე შეაფასეთ დაგეგმილი ბრუნვა, 100,000 GEL-ის ზღვარი და დღგ-ის რეგისტრაციის სპეციალური მოთხოვნები. საგადასახადო განაკვეთი, შეღავათები, ჩასათვლელი დღგ-ის გამოქვითვა და რეგისტრაციის თარიღი გავლენას ახდენს ფასებზე, ინვოისებზე და ლიკვიდობაზე.
დღგ-ის დაგეგმვა ფასების დადგენამდე და ინვოისების გამოწერამდე უნდა მოხდეს, რადგან საგადასახადო რეჟიმის ტიპი, ჩასათვლელი დღგ-ის გამოქვითვა და რეგისტრაციის თარიღი პირდაპირ მოქმედებს მარჟასა და ლიკვიდობაზე. 100,000 GEL-ის ზღვარი მოძრავი 12-თვიანი პერიოდის მიხედვით უნდა გაკონტროლდეს და არა მხოლოდ კალენდარული წლის ჭრილში. საზღვრისპირა ან სპეციალურმა ოპერაციებმა შეიძლება ზღვრის მიუხედავად წარმოშვას ცალკე ვალდებულებები.
დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის ვალდებულების შემოწმება
საქართველოში ბიზნესის დაწყებამდე საჭიროა შემოწმდეს, დაგეგმილი ბიზნესოპერაციებიდან რომელი ითვლება დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის ვალდებულებისთვის რელევანტურ ბრუნვად და როდის შეიძლება ამ ბრუნვამ 100 000 GEL-ის ზღვარს გადააჭარბოს. ამ ზოგადი ზღვრის გარდა, გარკვეულმა ოპერაციებმა შეიძლება ბრუნვის ოდენობის მიუხედავად წარმოშვას რეგისტრაციის სპეციალური ვალდებულება.
ბრუნვის შემოწმება
საქართველოში დღგ-ის მიზნებისთვის დაგეგმილი სამეწარმეო ბრუნვა უნდა კლასიფიცირდეს გარიგების ტიპის, მიწოდების ადგილის, ანაზღაურებისა და ნებისმიერი მოქმედი შეღავათის მიხედვით. საქონლისა და მომსახურების დასაბეგრი მიწოდება უნდა გაიმიჯნოს გათავისუფლებული ბრუნვისა და დღგ-ის მოქმედების სფეროს გარეთ მოქცეული გარიგებებისგან.
განაკვეთის შეფასება
საქართველოში დაგეგმილი ბიზნესგარიგებებისთვის მნიშვნელოვანია ერთმანეთისგან განვასხვაოთ დღგ-ის სტანდარტული 18-პროცენტიანი განაკვეთი, ჩათვლის უფლებით გათავისუფლება და ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლება. ნულოვანი განაკვეთით დაბეგვრის სახელით ცნობილი რეჟიმი ვრცელდება მხოლოდ კანონით განსაზღვრულ გარიგებებზე, როდესაც დოკუმენტაციის ყველა მოთხოვნა სრულად არის დაკმაყოფილებული.
შესყიდვებზე გადახდილი დღგ-ის დაგეგმვა
საქართველოში დაგეგმილ ბიზნესშესყიდვებზე გადახდილი დღგ-ის ჩათვლა დამოკიდებულია დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციაზე, შესყიდვების ბიზნესსაქმიანობაში ფაქტობრივ გამოყენებასა და სათანადო საგადასახადო დოკუმენტაციაზე. ამიტომ ბიზნესის დაწყებამდე კომპანიის დაფუძნების ხარჯები და შერეული გამოყენების შესყიდვები უნდა კლასიფიცირდეს ინვოისის მიმღებისა და გარიგების განზრახული ტიპის მიხედვით.
ტრანსსასაზღვრო გარიგებები
საქართველოში ტრანსსასაზღვრო ბიზნესგარიგებები უნდა დაიგეგმოს საქონლის გადაადგილების ან მიწოდების ადგილის, ბიზნესპარტნიორის სტატუსისა და დღგ-ით დაბეგვრის წესის გათვალისწინებით. საქონლის იმპორტმა და ექსპორტმა, ისევე როგორც მომსახურების მიღებამ და გაწევამ, შესაძლოა წარმოშვას განსხვავებული საგადასახადო, უკუდაბეგვრისა და დოკუმენტაციის ვალდებულებები.
რეგისტრაციის დაგეგმვა
საქართველოში ბიზნესის დაწყებამდე უნდა გადაწყდეს, დღგ-ის გადამხდელად ნებაყოფლობით დარეგისტრირება სჯობს თუ რეგისტრაცია კანონით სავალდებულოა. დროულად უნდა დაიგეგმოს რეგისტრაციის მიზეზი, დოკუმენტები, განაცხადის წარდგენის გზა და ძალაში შესვლის თარიღი, რათა მომზადდეს ინვოისების გამოწერა, ჩასათვლელი დღგ-ის გამოქვითვა და პერიოდული დეკლარაციების წარდგენა.
სისტემის გამართვა
საქართველოში ბიზნესის დაწყებამდე უნდა გამართოთ ბუღალტრული ანგარიშების კოდები, დღგ-ის აღრიცხვა, ვადების კონტროლი და თანამშრომელთა პასუხისმგებლობები. ეს შესაძლებელს უნდა ხდიდეს, რომ თითოეული ბიზნესგარიგება მიეკუთვნოს საგადასახადო პერიოდს, შემოსავლის კატეგორიას, საგადასახადო ბაზასა და დოკუმენტურად დასაბუთებულ საგადასახადო რეჟიმს.
VivAVia can make mistakes. Check important information.