Грузиядә сайлаулар

Грузиядә сайлаулар конституция принципларына һәм сайлау кануннарына нигезләнә. Төп принципларга хокукы булган гражданнарның гомуми һәм тигез катнашуы, тавыш бирү сере, даими сайлаулар һәм процессның ачык идарә ителүе керә. Парламент сайлауларында илнең Парламент әгъзалары сайлана. Сәяси партияләр кандидатлар исемлеген тәкъдим итә, сайлаучылар сайлау вариантын хуплый, ә урыннар шул сайлау өчен гамәлдә булган кагыйдәләр буенча бүленә. Муниципаль сайлауларда җирле вәкиллек органнары һәм җирле җитәкчеләр сайлана. Сайлаучылар муниципаль совет — сакребуло — һәм мэр өчен аерым сайлау вариантлары белән очрашырга мөмкин, чөнки бу ике аерым вазыйфа. Грузия Президенты гадәти бөтенхалык тавыш бирүе белән түгел, ә турыдан-туры булмаган конституция процессында сайлана. Бу Грузиянең парламент системасын чагылдыра: Премьер-министр җитәкләгән хөкүмәт көндәлек башкарма сәясәтне алып бара. Сайлауларны идарә итүнең берничә баскычы бар. Үзәк сайлау комиссиясе, еш кына ҮСК дип кыскартыла, илкүләм системаны күзәтә; түбән баскычтагы комиссияләр округларны, сайлау участокларын, тавыш бирүне, санауны һәм рәсми язмаларны оештыра. Тавыш бирер алдыннан граждан гадәттә сайлаучылар исемлегендә теркәлүен һәм билгеләнгән участогын тикшерә. Участокта хезмәткәрләр хокукны раслый, тиешле бюллетень бирә, тавыш серен саклый һәм тутырылган бюллетеньнәрне сакланган тавыш бирү системасына кертә. Участоклар ябылгач, сайлау хезмәткәрләре бюллетеньнәрне саный һәм рәсми нәтиҗәләр язмаларын әзерли. Партияләр, вәкаләтле күзәтүчеләр һәм сайлау хезмәткәрләре тәртипләрне күзәтә ала; шикаятьләр һәм бәхәсләр билгеләнгән административ яки суд каналлары аша карала. Сайлаулар җитәкчеләрне тыныч юл белән сайларга, программаларны чагыштырырга һәм вазыйфадагыларның хисаплылыгын таләп итәргә мөмкинлек бирә. Аларның әһәмияте мәгълүматлы сайлаучыларга, чын көндәшлеккә, яшерен тавыш бирүгә, ышанычлы идарәгә һәм хаталарны яки хокук бозуларны законлы тикшерү юлларына бәйле.