Грузия тарихы

Грузия грузинча Sakartvelo дип атала. Аның җирләре күптәннән Кара диңгезне, Кавказны, Анатолияне һәм көнчыгыштагы ераграк төбәкләрне тоташтырып торган. Көнбатыштагы борынгы Колхида һәм көнчыгыштагы Иберия, шулай ук Картли дип тә аталган, Грузиянең башлангыч дәүләтчелеге турындагы бәяннәрдә мөһим урын тота. Сәүдә һәм элемтә бу җирләрне күрше цивилизацияләр белән бәйләгән. Соңгы борынгы дәвердә христианлык зур көчкә әйләнгән. Соңрак чиркәүләр, монастырьлар, язма мәдәният һәм дини сәнгать тотрыксыз чорларда мәдәни үзенчәлекне сакларга ярдәм иткән. Грузиянең төрле җирләре кайвакыт көчле монархлар идарәсе астында берләшкән. Урта гасырлар, аеруча IV Давыт патша һәм Тамара патшабикә белән бәйле чор, милли хәтердә мөһим урын алып тора. Грузия кабат-кабат басып алуларны, эчке бүленешне һәм эре көчләр арасындагы көрәшне кичергән. Сәяси таркаулык төрле төбәк гореф-гадәтләрен тудырган, шул ук вакытта уртак идарәне какшаткан. XIX гасырда Грузия җирләре Орос империясенә нэгәтгэелгән. Бу идарә, белем, шәһәр тормышы һәм сәяси хәрәкәтләрне үзгәрткән, шул ук вакытта милли аңның яңа формаларына этәргеч биргән. Кыска вакыт бәйсез дәүләт булганнан соң, Грузия Советлар Союзы составына кергән. Совет идарәсе индустриализация һәм киңкүләм белем алып килгән, ләкин шулай ук репрессияләргә, контрольдәге сәясәткә һәм җәмгыять-мәдәният тормышына басымга китергән. Советлар Союзы таркалганда Грузия бәйсезлеген яңадан торгызган. Аннан соң дәүләт төзү, икътисади авырлыклар, эчке низаглар, күчеп китү, реформалар һәм үзенчәлек белән илнең киләчәк юнәлеше турында дәвамлы бәхәсләр булган. Грузия тарихының бер генә гади аңлатмасы юк. Этник һәм дини азчылыклар, төрле төбәкләр, күчеп китәргә мәҗбүр булган җәмгыятьләр һәм күрше халыклар бер үк чорны төрлечә искә алырга мөмкин.