Verkiezingen in Duitsland

Verkiezingen geven stemgerechtigden in Duitsland de mogelijkheid om politieke vertegenwoordigers te kiezen. Er wordt onder meer gekozen voor de Bondsdag, deelstaatparlementen, gemeentelijke vertegenwoordigingen en het Europees Parlement. Elk van deze verkiezingen betreft een ander politiek niveau. Democratische verkiezingen volgen fundamentele verkiezingsbeginselen. Ze moeten algemeen, rechtstreeks, vrij, gelijk en geheim zijn. Niemand mag worden gedwongen om op een bepaalde persoon of partij te stemmen of de eigen keuze bekend te maken. Bij verkiezingen voor de Bondsdag combineert het Duitse stelsel de keuze van personen met de keuze van partijen. Op het stembiljet staan daarvoor een eerste stem en een tweede stem. De eerste stem is voor een persoon in het kiesdistrict, terwijl de tweede stem vooral bepalend is voor de samenstelling van de Bondsdag naar partijverhouding. Bij deelstaatverkiezingen kiezen stemgerechtigden het parlement van hun deelstaat. De precieze inrichting van het kiesrecht kan per deelstaat verschillen. Daarom moet de officiële toelichting op het betreffende stembiljet worden gevolgd. Gemeenteraadsverkiezingen betreffen politieke vertegenwoordigingen ter plaatse, bijvoorbeeld in gemeenten, steden of districten. Afhankelijk van de deelstaat kunnen kiezers meerdere stemmen hebben en die over verschillende personen verdelen. Ook lokale functies, zoals die van burgemeester, kunnen rechtstreeks worden gekozen. Bij de Europese verkiezingen worden de Duitse leden van het Europees Parlement gekozen. Deze verkiezing betreft politieke besluiten van de Europese Unie. Ze moet worden onderscheiden van verkiezingen voor de Bondsdag, deelstaatparlementen en gemeenten. Voor een verkiezing ontvangen geregistreerde stemgerechtigden doorgaans een stempas. Daarop staan het stemlokaal en organisatorische aanwijzingen. Stemmen kan in het stemlokaal of volgens de geldende regels per brief. In het stemlokaal wordt de stem buiten het zicht van anderen uitgebracht. Het ingevulde stembiljet gaat in de stembus en wordt later samen met de andere stemmen geteld. Verkiezingsmedewerkers zorgen ervoor dat de procedure ordelijk en controleerbaar verloopt. Verkiezingen maken vreedzame machtswisselingen mogelijk en geven politieke besluiten democratische legitimiteit. Ze garanderen echter niet dat elke afzonderlijke mening wordt overgenomen. Meerderheden, rechten van minderheden, coalities en parlementair overleg horen daarom ook bij het democratische stelsel. Wie niet mag of wil stemmen, kan politieke discussies toch volgen en zich op andere vreedzame manieren inzetten. Kinderen en jongeren kunnen bijvoorbeeld gebruikmaken van jongerenvertegenwoordigingen, leerlingenraden of inspraakmogelijkheden ter plaatse. Een weloverwogen keuze begint met het onderscheiden van de taken van het betreffende niveau en verschillende politieke voorstellen.