Li ser erdên Yewnana îroyîn, delîlên civakên pêşîtorîk hene, di nav de çandên Cycladic, Minoan û Mycenaean. Ev çand neteweyeke nûjen pêk neanîn, lê ew dîroka destpêkê ya herêmê şekil dan. Civakên kevnar ên Yewnanî bi gelemperî dewletên bajaran ên serbixwe bûn, ne welatekî yekgirtî. Atîna, Sparta, Corinth û navendên din sîstemên siyasî, hevalbendî, huner û kevneşopiyên leşkerî yên cuda pêş xistin. Di serdema Helenîstîk de, berfirehbûna Makedonyayê ziman û çanda Yewnanî li herêmeke fireh belav kir. Paşê desthilatdariya Romayî herêmên Yewnanîaxêv bi cîhana Romayê ve girê da. Împaratoriya Romayî ya rojhilatî, an jî Împaratoriya Bizantînî, bû navendeke girîng ji bo nasnameya dîrokî ya Yewnanî. Zimanê Yewnanî û Xirîstiyaniya Ortodoks di dîroka wê ya dirêj û guhêrbar de girîng bûn. Piştî dagirkirina Osmaniyan, civakên Ortodoks ên Yewnanîaxêv di nav împaratoriyeke pirreng de dijiyan. Tecrûbeyên wan li gorî herêm, girav, komên civakî û serdemê gelekî diguherîn. Şerê Serxwebûna Yewnanê di sedsala nozdehan de bû sedema avabûna dewleteke nûjen ku di qada navneteweyî de hat nasîn. Xaka wê û dezgehên wê hêdî hêdî pêş ketin; ew ne yekcarî di forma îroyîn de derketin holê. Sedsala bîstemîn şer, tevgerên nifûsê, dagirkerî, pevçûna navxweyî, dîktatorî, koçberî û vegera demokrasiyê bi xwe re anî. Ev tecrûbe hîn jî bandorê li çîrokên malbatan û bîra siyasî dikin. Yewnana nûjen dewleteke demokratîk a Ewropî ye ku hem bi mîrata kevnar hem jî bi dîroka nêz ve girêdayî ye. Arkeolojî girîng e, lê ji bo famkirina welêt dîroka civakî ya nûjen jî bi heman awayî pêwîst e.
Dîrok li Yewnanê de
Dîroka Yewnanê ji şaristaniyên kevnar dest pê dike û heta serdemên Romayî, Bizantînî, Osmanî û nûjen digihîje. Dewleta nûjen a Yewnanê di sedsala nozdehan de, di encama têkoşîna serxwebûnê de derket holê û paşê bi şer, koçberî, nakokiyên siyasî û yekbûna Ewropî gelekî guhert. Bîra dîrokî di xwezeyê, ziman, rojên betlaneyê yên giştî û nasnameya herêmî de xuya dibe.
VivAVia can make mistakes. Check important information.