ပၢႆးສິລະປະၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး

ပၢႆးသၢင်ႈပၢႆးသိလ်ၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ဢမ်ႇၸႂ်ႈၽၢင်ႈလၢႆးလဵဝ် ႁိုဝ် တၢင်းပိုၼ်းသၢႆလဵဝ်။ မၼ်းပႃးပၢႆးသိလ်ၸုမ်းၸၼ်ႉသုင်၊ ၵူၼ်းၼမ်၊ သႃႇသၼႃ၊ ၼႃႈႁိူၼ်း၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ပိုၼ်ႉမိူင်း၊ ၸၼ်ႉၸွမ်းၾိင်ႈ၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ လႄႈ ၵၢၼ်ၸၢမ်းႁဵတ်းမႂ်ႇ။ ပၢႆးသၢင်ႈတึกတၢင်း လႄႈ ပၢႆးထုၵ်ႇႁၢင်ႈ မီးတီႈဝတ်ႉ၊ သထူပ၊ မတ်ႉသျိတ်ႉ၊ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈသႃႇသၼႃ၊ ၵွင်း၊ ဝဵင်းၵႅၼ်ႇ၊ ႁေႃ၊ တึกတၢင်းၵူၼ်းၼမ် လႄႈ တီႈပၢၼ်မႂ်ႇ။ ၽၢင်ႈၶဝ်ၼႄပၼ်လွင်ႈၸဝ်ႈၵမ်ႉထႅမ်၊ ပၢႆးၸၢင်ႈ၊ လွင်ႈယုမ်ႇယမ် လႄႈ ပစ္စည်းၼႃႈလိၼ် ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃး။ ၾိင်ႈပၢႆးတႅမ်ႈႁၢင်ႈ မီးတင်ႈတႄႇႁၢင်ႈပၢင်ႇၽႃ လႄႈ ႁၢင်ႈၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ၊ တေႃႇထိုင်ႁၢင်ႈယွႆႈမူဝ်ႇၵႃႇ လႄႈ ၼႃႈလိၼ်၊ ႁၢင်ႈပိုၼ်ႉမိူင်း၊ ပၢႆးသိလ်မႂ်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉၶိူင်ႈၸီႇတီႇတႃႇ။ ႁၢင်ႈၸၢင်ႈမၢႆထိုင်ပၢႆးလိူင်ႈ၊ လွင်ႈတၢင်းယုမ်ႇယမ်၊ တၼ်းႁဵင်း၊ သၽႃႇဝ၊ လွင်ႈသၢၼ်ႇၶတ်း ႁိုဝ် လွင်ႈထူပ်းႁၼ်သုၼ်ႇတူဝ်။ ပၢႆးသိလ်ၵူႈဝၼ်း လႄႈ ပၢႆးသိလ်ၸွမ်းပွႆး ပႃး rangoli၊ ႁၢင်ႈတႅမ်ႈတီႈပိုၼ်ႉၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်၊ ၽႃႈ၊ မေႃႈ၊ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၼုင်ႈ၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းမႆႉ၊ ၶိူင်ႈလဵၵ်း၊ ၵၢၼ်ၶႅၼ်ႈၽႃႈ လႄႈ ၵၢၼ်သၢၼ်ၸၢၵ်ႇ။ ၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵႆႉသိုပ်ႇပၼ်ပၢႆးႁူႉၼႃႈလိၼ်ၽၢၼ်ႇၼႃႈႁိူၼ်း လႄႈ ၸုမ်းၽူႈႁဵတ်းမိုဝ်းပၢႆးသိလ်။ ၵၢၼ်ၵႃႈၸွမ်းၾိင်ႈၸၼ်ႉသုင်ၶွင်ဢိၼ်းတီးယႃး ႁူမ်ႈလွင်ႈၶူင်ႉၶႂ်ႈ၊ ၸังหวะ၊ ၸိၼ်းမိုဝ်း၊ လွင်ႈၼႄဢารมณ์၊ ၶူဝ်းၼုင်ႈ လႄႈ လွင်ႈလၢတ်ႈပၢႆးလိူင်ႈ။ ၵၢၼ်ၵႃႈပိုၼ်ႉမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ၵႃႈၸုမ်းၵူၼ်းၵေႃႈ လွင်ႈယႂ်ႇမိူၼ်ၵၼ်၊ ၵႆႉၵဵဝ်ႇၵပ်းၶၢဝ်း၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ မင်ႇၵလႃႇၸွမ်းၵၢၼ်တႄႇၼႃႈႁိူၼ်း ႁိုဝ် ပွႆး။ ၽဵင်းၵႂၢမ်းမီးတင်းလၢႆးၸၼ်ႉသုင် Hindustani လႄႈ Carnatic၊ တင်းၽဵင်းၵႂၢမ်းယုမ်ႇယမ်၊ ပိုၼ်ႉမိူင်း၊ ၽဵင်းၸၢတ်ႈငဝ်း၊ လွတ်ႈလႅဝ်း လႄႈ ၵူၼ်းၼမ်။ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈၵႂၢမ်းၵႆႉမီးၵၢၼ်ႁဵၼ်းမီးလၢႆး လႄႈ လွင်ႈၸွမ်းၸႂ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ ႁူမ်ႈၵၼ်။ လိၵ်ႈႁူင်း၊ ၸိူဝ်းႁၢင်ႈၸၵ်း၊ လွင်ႈလၢတ်ႈပၢႆးလိူင်ႈ လႄႈ ႁၢင်ႈငဝ်း ႁူမ်ႈပၢႆးႁၢင်ႈ၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်း၊ ၽႃႇသႃႇ လႄႈ ၵၢၼ်ၼႄ။ ႁူင်းငဝ်းၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး မီးလၢႆၽႃႇသႃႇ လႄႈ ၽၢၵ်ႈ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမီးၵူၺ်းႁူင်းငဝ်းၽႃႇသႃႇႁိၼ်ႇတီႇ။ ၽူႈသၢင်ႈပၢႆးသိလ်ပၢၼ်မႂ်ႇ လၢတ်ႈလွင်ႈတူဝ်တူၼ်၊ သၽႃႇဝ၊ ပၢႆးၸၢင်ႈ၊ လွင်ႈဢမ်ႇတဵင်ႈတဵမ်၊ တၢင်းၸจำ လႄႈ ၸၢတ်ႈၵူႈမိူင်း။ ၶေႃႈထၢမ်လွင်ႈၵႃႈၸၢင်ႈၽဵင်ႈၽဵင်ႈ၊ သုၼ်ႇၶွင်ၾိင်ႈထုင်း၊ ၵၢၼ်ထိင်းသိမ်း လႄႈ လွင်ႈၶဝ်ႈထိုင် ၸၢင်ႈမီးၽွၼ်းတေႃႇလၢႆးသၢင်ႈ လႄႈ လၢႆးၸႅၵ်ႇပၼ်ပၢႆးသိလ်။