भारतमा बैंकहरू

भारतमा वाणिज्य बैंक, सहकारी बैंक, साना वित्त बैंक, भुक्तानी बैंक र फरक भूमिका भएका अन्य नियमन गरिएका वित्तीय संस्था छन्। तिनका सेवा, पहुँच, योग्यता नियम र उत्पादनका सीमा एउटै हुँदैनन्। बचत खाता व्यक्तिले आम्दानी प्राप्त गर्न, भुक्तानी गर्न र पहुँचमा रहने पैसा राख्न सामान्यतया प्रयोग गर्छन्। चालु खाता प्रायः व्यवसाय वा धेरै कारोबार गर्ने व्यक्तिका लागि बनाइएको हुन्छ। बैंकले ग्राहकको पहिचान र ठेगाना ग्राहक पहिचान प्रमाणीकरण (Know Your Customer—KYC) भनिने प्रक्रियाबाट जाँच गर्छन्। सेवाअनुसार ग्राहकसँग मान्य पहिचान, ठेगाना, कर, सम्पर्क र तस्बिरसम्बन्धी विवरण मागिन सक्छ। नगद जम्मा, चेक, कार्ड, एकीकृत भुक्तानी इन्टरफेस (UPI) र NEFT, RTGS तथा IMPS जस्ता बैंक स्थानान्तरण प्रणालीबाट पैसा पठाउन सकिन्छ। प्रत्येक माध्यमको छुट्टै प्रयोजन, प्रशोधन प्रक्रिया र सुरक्षा उपाय हुन्छ। मुद्दती निक्षेपमा सहमति भएको अवधिका लागि रकम राखिन्छ भने आवर्ती निक्षेपमा नियमित योगदान गरेर बचत बढाइन्छ। यीमध्ये कुनै उत्पादन खोल्नुअघि समयअगावै रकम झिक्ने नियम, ब्याजको व्यवहार र नवीकरण निर्देशन बुझөхुपर्छ। बैंकले घर, शिक्षा, सवारी, व्यक्तिगत, कृषि र व्यवसायका लागि ऋण दिन सक्छन्। स्वीकृति सामान्यतया पहिचान, आम्दानी वा नगद प्रवाह, चुक्ता गर्ने क्षमता, ऋण इतिहास र कहिलेकाहीँ धितो वा जमानतमा निर्भर हुन्छ। खातावालाले न्यूनतम मौज्दातका सर्त, सेवा शुल्क, मनोनीत व्यक्ति, विवरणपत्र, गुनासो गर्ने माध्यम र निष्क्रिय खातासम्बन्धी नियम बुझ्नुपर्छ। खाता खोल्न र चलाउन सजिलो भए पनि खाताका सर्त महत्त्वपूर्ण हुन्छन्। ठगीमा नक्कली फोन, लिङ्क, भुक्तानी अनुरोध, टाढाबाट नियन्त्रण गर्ने एप वा बैंक कर्मचारी भएको बहाना गर्ने व्यक्ति संलग्न हुन सक्छन्। पैसा प्राप्त गर्न पासवर्ड, एकपटक प्रयोग हुने पासकोड (OTP), कार्डको गोप्य नम्बर वा UPI व्यक्तिगत पहिचान नम्बर (PIN) बाँड्नु पर्दैन।