భారతదేశం అనేక వాతావరణ, భూదృశ్య మండలాల్లో విస్తరించి ఉంది. మంచుతో కప్పబడిన పర్వతాలు, ఉష్ణమండల అడవులు, పొడి పొదల భూములు, వరద మైదానాలు, మడ అడవులు, పగడపు ప్రాంతాలు, సముద్ర తీరాలు—ప్రతి ఒక్కటి వేర్వేరు జీవరాశులకు మద్దతునిస్తాయి. జీవవైవిధ్యం అంటే మొక్కలు, జంతువులు, శిలీంధ్రాలు, ఇతర జీవుల వైవిధ్యంతో పాటు అవి ఏర్పరచే పర్యావరణ వ్యవస్థలు. భారతదేశంలో విస్తృతంగా కనిపించే జాతులతో పాటు, ముఖ్యంగా పశ్చిమ కనుమలు, హిమాలయాలు, దీవుల పర్యావరణ వ్యవస్థల వంటి జీవసంపద గల ప్రాంతాల్లో పరిమిత ప్రాంతాలకే చెందిన జాతులూ ఉన్నాయి. అడవులన్నీ ఒకేలా ఉండవు. సతతహరిత అడవి, ఆకురాల్చే అడవి, ముల్ల పొదల అడవి, పర్వత అడవి, మడ అడవి, సముదాయాలకు చెందిన చెట్ల భూములు—ఇవన్నీ వేర్వేరు నివాసస్థలాలు, ప్రయోజనాలు అందిస్తాయి. గడ్డి భూములు, ఎడారులు, చిత్తడి నేలలు, పొదల భూములు ఖాళీ ప్రదేశాలు కావు; ఇవి విలువైన సహజ వ్యవస్థలు. ప్రత్యేక వన్యజీవులు, పశువుల మేత, భూగర్భజలాల పునర్భరణ, వరద నియంత్రణ, జంతువుల ఋతుపరమైన సంచారానికి ఇవి తోడ్పడతాయి. నదులు, చిత్తడి నేలలు దూర ప్రాంతాల భూదృశ్యాలను కలుపుతాయి. అవి నీరు, అవక్షేపాలను మోసుకెళ్లి, చేపలు, పక్షులకు మద్దతునిచ్చి, భూగర్భజలాలను నింపి, వ్యవసాయం, నివాసాలను నిలబెడతాయి. అయితే ఆనకట్టలు, నీటి వెలికితీత, కాలుష్యం, ఆక్రమణ జాతులు, దెబ్బతిన్న గట్లు ఈ విధులను మార్చవచ్చు. భారతదేశంలో తరతరాలుగా ప్రజలు ప్రకృతిని మలిచారు, కాపాడారు. పవిత్ర వనాలు, సముదాయ అడవులు, పశుపోషకుల మార్గాలు, గ్రామ చెరువులు, సంప్రదాయ వ్యవసాయ భూదృశ్యాలు—సాంస్కృతిక ఆచారాలు, జీవనోపాధికి మద్దతునిస్తూనే నివాసస్థలాలను సంరక్షించవచ్చు. జాతీయ ఉద్యానవనాలు, వన్యజీవ సంరక్షణ కేంద్రాలు, పరిరక్షణ రిజర్వులు, సముదాయ రిజర్వులు, అటవీ నిర్వహణ, స్థానిక పరిరక్షణ వంటి అనేక రూపాల్లో ప్రకృతి రక్షణ జరుగుతుంది. ప్రదేశాన్ని బట్టి ప్రవేశం, అనుమతించిన కార్యకలాపాలు మారుతాయి; అందువల్ల సూచికలు, బాధ్యతగల అధికారుల ఆదేశాలను పాటించాలి. నివాసస్థలాల నష్టం, వన్యజీవుల మార్గాలు విడిపోవడం, కాలుష్యం, అతిగా వినియోగం, ఆక్రమణ జాతులు, అగ్నిప్రమాదాలు, వాతావరణ మార్పు ప్రధాన ఒత్తిళ్లు. ప్రజలు, పశువులు, వన్యజీవులు ఒకే భూమి లేదా నీటి కోసం పోటీపడినప్పుడు సంఘర్షణ తలెత్తవచ్చు. నివాసస్థలాలు అనుసంధానంగా ఉండి, సమీప ప్రజలు నిర్ణయాలు, ప్రయోజనాల్లో భాగస్వాములైనప్పుడు ప్రకృతి పరిరక్షణ మెరుగ్గా పనిచేస్తుంది. పునరుద్ధరణ, బాధ్యతాయుత పర్యాటకం, జాగ్రత్తగల వ్యవసాయం, స్థానిక నీటి వ్యవస్థల రక్షణ సహాయపడవచ్చు; అయితే వాటికి దీర్ఘకాల నిర్వహణ, స్థానిక పరిస్థితులపై వాస్తవిక అవగాహన అవసరం.
భారతదేశంలోని ప్రకృతి
భారతదేశ ప్రకృతిలో హిమాలయ ప్రాంతాల నివాసస్థలాలు, అడవులు, గడ్డి భూములు, ఎడారులు, చిత్తడి నేలలు, నదులు, తీరప్రాంతాలు, దీవులు, వ్యవసాయ భూములు ఉన్నాయి. ఇవి విశేషమైన జీవవైవిధ్యానికి తోడ్పడటంతో పాటు నీరు, ఆహారం, నీడ, నేల రక్షణ, జీవనోపాధిని అందిస్తాయి. భారతదేశ ప్రకృతిని కాపాడటంలో స్థానిక పర్యావరణ వ్యవస్థలతో కలిసి జీవించే, వాటిపై ఆధారపడే సముదాయాలను గౌరవించడం కూడా భాగమే.
VivAVia can make mistakes. Check important information.