ၵႃႈၽႃးၼႂ်း India

ပိူင်ၵႃႈၽႃးၼႂ်း India မီးလၢႆၸၼ်ႉ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ Union၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း၊ လႄႈၸုမ်းပိုၼ်ႉတီႈ မီးဢမ်းၼၢတ်ႈၵဵပ်းၵႃႈၽႃးလႄႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇၸတ်းၵၢၼ်ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်။ ၵႃႈၽႃးငိုၼ်းၶဝ်ႈၵႆႉၵဵဝ်ႇၵပ်းငိုၼ်းၶဝ်ႈဢၼ်ထုၵ်ႇၵဵပ်းၵႃႈၽႃး ၶွင်ၵူၼ်းလႄႈၸုမ်းၵၢၼ်။ ငိုၼ်းလိူၼ်၊ ငိုၼ်းၶဝ်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ဢမ်ႇၼၼ်ပၢႆးၸၢင်ႈ၊ ငိုၼ်းၶဝ်ႈၶူဝ်းၶွင်၊ ၽွၼ်းလီတီႈၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း၊ လႄႈငိုၼ်းၶဝ်ႈတၢင်ႇမဵဝ်း ၸၢင်ႈထုၵ်ႇတူၺ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်။ Permanent Account Number (PAN) ပဵၼ်မၢႆယိုၼ်ယၼ်ၵႃႈၽႃးဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ။ ၶေႃႈမုၼ်းတူဝ်တူဝ်လႄႈမၢႆပၢၼ်ႇၸီႇဢၼ်မႅၼ်ႈ ၸွႆႈႁႂ်ႈၽိုၼ်မၢႆၵႃႈၽႃး၊ ငိုၼ်းဢၼ်ႁၢင်ႇဝႆႉ၊ လႄႈၽိုၼ်တၢင်ႇ တေၵွင်ႉၵၢႆႇၸွမ်းၵူၼ်းၵေႃႉမႅၼ်ႈ။ Tax Deducted at Source (TDS) ပွင်ႇဝႃႈၽူႈၸၢႆႇႁၢင်ႇငိုၼ်းၵႃႈၽႃးတီႈၵၢၼ်ၸၢႆႇမၢင်မဵဝ်း လႄႈသူင်ႇပၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႂ်းၸိုဝ်ႈၵူၼ်းႁပ်ႉငိုၼ်း။ ၽူႈႁပ်ႉငိုၼ်းထုၵ်ႇတႅၵ်ႈၽိုၼ်မၢႆၵၢၼ်ႁၢင်ႇၵႃႈၽႃးတင်းၽိုၼ်ငိုၼ်းလိူၼ်၊ ၽိုၼ်ယိုၼ်ယၼ်၊ မၢႆၼႂ်းပၢၼ်ႇၸီႇ၊ လႄႈၽိုၼ်ၵႃႈၽႃး။ Goods and Services Tax (GST) ပဵၼ်ၵႃႈၽႃးဢၼ်ၸႂ်ႉၵၢင်ၼႂ်းသၢႆၵၢၼ်ၸတ်းသူင်ႇပၼ်တႃႇၶူဝ်းၶွင်လႄႈၵၢၼ်ပၢၼ်လၢႆမဵဝ်း။ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႆႉႁၼ်မၼ်းၼႂ်းၵႃႈၶၢႆလႄႈၽိုၼ်ႁၢင်ႈၵႃႈ၊ ၽွင်းၸုမ်းၵၢၼ်ဢၼ်မီးလိၵ်ႈမၢႆတၢင်ႇ ၸၢင်ႈမီးၼႃႈတီႈၵဵပ်း၊ ယွမ်းၵႃႈၽႃး၊ သိမ်းၽိုၼ်မၢႆ၊ လႄႈတၢင်ႇၽိုၼ်။ ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းလႄႈၶူဝ်းၶွင်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵၢၼ်ၵႃႈၽႃး ၽွၼ်းတႅၼ်း၊ ပၼ်သူး၊ ငိုၼ်းႁိူၼ်း၊ ၵၢၼ်ၶၢႆ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၽွၼ်းလီၵႃႈၶၢႆ။ ၵၢၼ်တူၺ်းၵႃႈၽႃးၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈယူႇတီႈၶူဝ်းၶွင်၊ ၵၢၼ်၊ ၽူႈပိုင်ႈ၊ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း၊ လႄႈၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ပိုင်ႈ။ ၵႃႈၽႃးပိုၼ်ႉတီႈၸၢင်ႈၵဵပ်းၵွင်တီႈၶူဝ်းၶွင်လႄႈၵၢၼ်ဝဵင်း၊ ၽွင်းၵႃႈၽႃးၸၼ်ႉမိူင်းၸၢင်ႈမီးၼႂ်းၵၢၼ်မိူၼ်ၼင်ႇတၢင်ႇၽိုၼ်ပိုင်ႈၶူဝ်းၶွင်။ ၼႃႈတီႈၸိူဝ်းၼႆႉပႅၵ်ႇပိူင်ႈတင်းၵၢၼ်တၢင်ႇၵႃႈၽႃးငိုၼ်းၶဝ်ႈပၵ်းပိူင်။ ပိူင်ၵႃႈၽႃးလႄႈပိူင်တၢင်ႇၽိုၼ်ၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸတ်းၽိုၼ်မၢႆပၵ်းပိူင်ယုမ်ႇယမ်လႆႈလိူဝ်တွင်းၸမ်ႈ။ သိမ်းလၵ်းထၢၼ်ငိုၼ်းၶဝ်ႈ၊ ငိုၼ်းယွမ်း၊ ၵႃႈၽႃးဢၼ်ၸၢႆႇယဝ်ႉ၊ ၵၢၼ်သိုဝ်ႉယႂ်ႇ၊ ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း၊ လႄႈၽိုၼ်တၢင်ႇၵႃႈၽႃး၊ လႄႈႁႃၽူႈၸွႆႈၽၢႆႇၵႃႈၽႃးဢၼ်မီးၵုင်ႇၵူၼ်းမိူဝ်ႈလွင်ႈၸၢမ်းၸႂ်ယၢပ်ႇ။