Արվեստը Իրանում

Իրանական արվեստը զարգացել է արքունիքներում, կրոնական հաստատություններում, արհեստանոցներում, գյուղերում, ընտանիքներում, դպրոցներում և ժամանակակից արվեստանոցներում։ Այն թե՛ պատմության վկայություն է, թե՛ առօրյա կյանքի կենդանի մաս։ Ճարտարապետությունը դրա ամենատեսանելի ձևերից է։ Ներքին բակերը, այգիները, գմբեթները, կամարները, հողմորսիչները, աղյուսագործությունը, հայելիները, սվաղը և գունավոր սալիկները արձագանքում են կլիմային, հավատքին, գեղեցկության ըմբռնմանը և սոցիալական կարիքներին։ Գեղագրությունը գրավոր լեզվին տեսողական ձև է տալիս։ Պարսկական ու արաբական գրերը հանդիպում են գրքերում, շենքերում, նկարներում, վկայականներում, ցուցանակներում և ժամանակակից դիզայնում։ Պարսկական մանրանկարչության մեջ կան նուրբ մանրամասներ, շերտավոր տարածություններ, հարուստ գույներ և գրական թեմաներ։ Այն հաճախ ուղեկցել է ձեռագրերին՝ մեծ, ինքնուրույն պատի նկարի փոխարեն։ Գորգագործությունն ու տեքստիլ արվեստները համատեղում են գործնական կիրառությունն ու բարդ նախշերը։ Նախշերը կարող են մատնանշել տարածաշրջան, արհեստանոց, ցեղ, ընտանեկան ավանդույթ կամ գեղարվեստական ժամանակաշրջան։ Կարևոր արհեստագործական ավանդույթներ են մետաղագործությունը, խեցեգործությունը, փայտագործությունը, ներդիրազարդումը, ապակեգործությունը, ասեղնագործությունն ու տպագրված գործվածքները։ Հմտությունները սովորաբար ձեռք են բերվում փորձառու վարպետների մոտ կրկնվող վարժանքի միջոցով։ Երաժշտությունը ներառում է դասական ռադիֆի ավանդույթները, տարածաշրջանային երաժշտությունը, կրոնական կատարումները, հանրամատչելի ոճերն ու ընտանեկան երգերը։ Գործիքները, ռիթմերն ու երգեցողության ոճերը Իրանում լայնորեն տարբերվում են։ Պոեզիան ու տեսողական արվեստը հաճախ միահյուսվում են, քանի որ հայտնի պատմություններն ու բանաստեղծությունները ոգեշնչում են պատկերներ, կատարումներ ու դեկորատիվ առարկաներ։ Իմաստը կարող է կախված լինել գրականությունից կամ կրոնից ծանոթ խորհրդանիշներից։ Ժամանակակից իրանական արվեստը ներառում է գեղանկարչություն, քանդակագործություն, գրաֆիկական դիզայն, լուսանկարչություն, ինստալյացիա, անիմացիա, թատրոն և միջազգային ճանաչում ունեցող կինո։ Արվեստագետները կարող են անդրադառնալ ընտանեկան կյանքին, հիշողությանը, ինքնությանը, սոցիալական սահմանափակումներին, հումորին կամ առօրյա գոյատևմանը։ Արվեստի ազատությունն ու հանդիսատեսին հասնելու հնարավորությունները կարող են սահմանափակվել հաստատություններով, սոցիալական ակնկալիքներով, ծախսերով և կարգավորումներով։ Այդուհանդերձ, արվեստագետները հնարավորություններ են գտնում դասավանդման, համագործակցության, մասնավոր տարածքների, հանրային հաստատությունների և թվային ձևաչափերի միջոցով։