Քրեական իրավունք Իրանում

Իրանի քրեական իրավունքը հիմնականում ամրագրված է քրեական օրենսդրության և քրեական դատավարության մեջ՝ իսլամական իրավունքի կարևոր հիմքերով։ Վարքագիծը կարող է քրեական համարվել նույնիսկ այն դեպքում, երբ մեկ այլ երկրում նույն արարքը այլ կերպ է դիտարկվում։ Իրանական իրավական եզրաբանությունը տարբերակում է պատժի մի քանի լայն կատեգորիա։ Դրանք ներառում են կրոնականորեն սահմանված պատիժները, քիսաս կոչվող հատուցումը, դիյա կոչվող դրամական փոխհատուցումը և թազիր կոչվող հայեցողական պատիժները։ Քիսասը և դիյան հատկապես կապված են կյանքի կամ մարմնական վնասի որոշ դեպքերի հետ։ Այդ գործերում տուժածի կամ զոհի ընտանիքի իրավունքներն ու որոշումները կարող են առանձնահատուկ իրավական նշանակություն ունենալ՝ հանրային վարույթին զուգահեռ։ Քրեական գործը կարող է սկսվել բողոքով, ոստիկանության հաղորդումով կամ պաշտոնական քննությամբ։ Քննիչներն ու դատախազները հավաքում են ապացույցներ, հարցաքննում համապատասխան անձանց և որոշում՝ գործը պետք է փոխանցվի՞ իրավասու դատարան։ Դատարանը քննում է մեղադրանքը, ապացույցները, կիրառելի օրենքն ու պաշտպանությունը։ Կախված գործից՝ վճիռը կարող է վերանայվել բողոքարկման կամ օրենքով սահմանված այլ ընթացակարգով։ Ապացույցների թվում կարող են լինել ցուցմունքներ, վկաների պատմածը, փաստաթղթեր, բժշկական եզրակացություններ, փորձագիտական աշխատանք, նյութական ապացույցներ և էլեկտրոնային գրառումներ։ Յուրաքանչյուրի իրավական նշանակությունն ու թույլատրելիությունը կախված են հանցագործությունից և դատավարական կանոններից։ Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պետք է հասկանա մեղադրանքը և իրավաբանական խորհրդատվություն ստանա։ Ընտրված փաստաբանի ծառայություններից օգտվելու հնարավորությունը կարող է կախված լինել վարույթի փուլից ու տեսակից, ուստի կարևոր է վաղ դիմել Իրանի քրեական գործերի փորձ ունեցող փաստաբանի։ Հանրային վարքը, ալկոհոլը, թմրանյութերը, սեռական վարքը, կրոնական հարցերը, քաղաքական գործունեությունը, լուսանկարելը, լրատվամիջոցներն ու առցանց հաղորդակցությունը կարող են ռիսկեր պարունակել, որոնք այցելուներին ծանոթ չեն։ Արտասահմանյան օրենքների հիման վրա ենթադրություններ չանելը կանխարգելման կարևոր մաս է։