İranda seçkilər

İranda seçkilər entekhabat adlanır. Onlar bir sıra vəzifəli şəxslərin seçilməsində ictimaiyyətə rol verir, lakin İslam Respublikasının konstitusiya quruluşu daxilində keçirilir. Vətəndaşlar icra hakimiyyətinə rəhbərlik edən prezidenti seçirlər. İlk turda prezidentliyə namizədlərdən heç biri tələb olunan dəstək səviyyəsini əldə etməzsə, ən çox səs toplamış namizədlər arasında ikinci tur keçirilə bilər. Vətəndaşlar İranın milli parlamenti olan Məclisin üzvlərini də seçirlər. Parlament seçkiləri dairələr üzrə təşkil olunur, buna görə seçicilər konkret coğrafi ərazilər və icmalarla əlaqəli nümayəndələrə səs verirlər. Ekspertlər Məclisi seçilən başqa bir milli orqandır. Onun üzvləri dini hüquqşünaslardır və bu orqanın Konstitusiyaya əsasən Ali Lideri seçmək və ona nəzarət etmək vəzifəsi var. Şəhər və kənd şurası seçkiləri yerli idarəetmə ilə bağlıdır. Bu şuralar müəyyən yerli məsələləri həll edir, bələdiyyə rəhbərliyinin seçilməsi və ona nəzarətdə iştirak edirlər. Seçilən vəzifəyə namizəd olmaq istəyən şəxslər qeydiyyatdan keçməli və tətbiq olunan uyğunluq prosedurundan keçməlidirlər. Əsas milli seçkilərdə namizədlərin yoxlanılmasında Konstitusiya Keşikçiləri Şurası mərkəzi rol oynayır və bu, yekun bülletenə düşə biləcək şəxslərin sayını məhdudlaşdırır. Seçkilərin təşkili qeydiyyatı, təşviqatı, səsverməni, səslərin sayılmasını, nəticələrin elan edilməsini və rəsmi kanallar vasitəsilə etirazlara baxılmasını əhatə edir. Dəqiq prosedurlar seçkidən asılı olaraq dəyişə bilər, buna görə seçicilər və namizədlər həmin seçki üçün verilən təlimatlara əməl etməlidirlər. Seçkilər icra hakimiyyətinin prioritetlərinə, parlament müzakirələrinə və yerli idarəetməyə təsir edə bilər. Məhdudiyyətlərə namizədlərin yoxlanılması, seçkili vəzifələrin məhdud səlahiyyətləri və ümumi seçicilər tərəfindən birbaşa seçilməyən qurumların güclü rolu daxildir.