Peyva farisî ya tabiatî “tabiat” a, û bi نوشتنê طبیعت yena nivîsîyayış. Îran de tabiat bi mesafeyê kin û dirêj de zaf bedilîyeno, çike bilindî, baran, germî, erd û gihîştışê avî zaf nehevseng ê. Çiyayê Alborz başûrê Deryaya Xezar ra bilind beno, o wext ke rêza Zagrosî seranserê rojavayê û başûrê rojavayê Îranî de dirêj beno. Çiya berf û baran kom keno, çem û kaniyan têde dano, çayirê havînî pêşkêş keno û di bilindiyanê cîya de cayanê cuyayışî virazeno. Herêma bakurê Xezarî de kêlekê nemdar û daristanê pelgiranê fireh est ê, ke tim daristanê Hirkanya yena vatış. Na erdêza verde ji deştê zaf hişk cuda ya û rê erd, av, heywanê kovî, çandinî û kêfê derve girîng a. Herêma merkezî û rojhilatî ya Îranî de erdê hişkê fireh est ê, mîyanê wan de Dasht-e Kavir û Dasht-e Lut. Biyaban ekosîstemê zindî yê, ke giyay û heywanê xwe yê taybetî est ê, la germî, dûrî, xwê, erdê nerm û kêmîya avî seyahatî xeternak keno. Îran de deşt, nîv-biyaban, newalê çeman, gol, merzê avî û merzê avî yê demsalî jî est ê. Merzê avî cayanê zindebûnê rê teyranê mayî û koçer pêşkêş keno, avê depo keno yan paqij keno û civatê nêzdî piştgirî keno; la dema kêmbaranî û bikaranîşê avî peydaatê wan kêm keno, ew dikarin biçûk bibin. Perçeyê bakurê Deryaya Xezarî ji perçeyê başûrê Kendava Farisî û Kendava Ummanî cuda ya. Pergalê tebîî yê başûrî de deştê germê perçeyê deryayî, cayanê pêl û paşveçûnê avî, daristanê mangrovî li cayanê guncayî, adadan, komên koralî û cayanê zindebûna deryayî est ê. Heywanê kovî yê Îranî mamalê mezin, heywanê çiyan, cureyê biyabanî, teyr, xezal û zindebûna dewlemend a giyayan vîrê xo dano. Hin cureyî cayanê zindebûnê yê fireh û pêwendîdar û cayanê bêdeng yê zayînî dixwazin; ji ber vê yekê zexta nêçîrê, rê, qirêjî û perçekirinê cayanê zindebûnî fikarên girîng ê. Cayê parastî armanc û astê qedexeyanê cîya est ê, mîyanê wan de parkê neteweyî, penagehê heywanê kovî, herêmê parastî û abîdeyê tebîî est ê. Qanûnê gihîştışê herêmî kontrol biker, çike cayek ke vala xuya keno jî dikaro ji aliyê ekolojîk ve nazik yan qedexe bibo. Tabiat xwarin, av, siya, parastişê erdî, turîzm, hînkerdiş, bedewî û wateya kulturî dano. Sînorê xo rast ê, çike giyayê erdê hişk yê zerar dîyayî, ava qirêj, heywanê kovî yê rahêşiyayî û erdê aşîtî dikarin gelek serran rê xoş bibin.
Îran de Nature
Îran de tabiat de kar kewe, xoşki biyaban, dara verdeya pêşe û Xezar, deşt, merzê avî, adadan û du perçeyê deryayî yê zaf cuda ra pêk yena. Na erdêzemi rê giyayanê taybet, heywananê kovî, toreya kewtışê erdî û cuyayışê derve piştgirî keno. Gelek cayanê tebîî nazik ê, çike av, erd, nebatan û heywanan piştî zerarî hêdî xoş beno.
VivAVia can make mistakes. Check important information.