بانکەکان لە عێراق

بانکی ناوەندیی عێراق لە ناوەندی سیستەمی بانکداری و پارەیی عێراق دایە. خزمەتگوزارییە بازرگانییەکانی بانکداری لەلایەن دامەزراوە گشتی و تایبەتەکانەوە پێشکەش دەکرێن، لەوانە بانکە ئاسایی و ئیسلامییەکان. هەژماری جاری یان مامەڵە بۆ وەرگرتن و گواستنەوەی پارە دانراوە. هەژماری پاشەکەوت یان سپاردە زیاتر بۆ پاراستنی پارەیە، هەرچەندە یاساکانی دەستگەیشتن و داهات بەرهەمەکە دیارییان دەکات. کردنەوەی هەژمار بە شێوەی ئاسایی پێویستی بە بەڵگەی ناسنامە و زانیارییەکی تری کڕیار هەیە. بانکەکە هەروەها لەوانەیە زانیاری لەبارەی ناونیشان، کار، داهات، دۆخی باج، یان سەرچاوە و مەبەستی چاوەڕوانکراوی پارەکان داوا بکات. هەژمارەکان دەتوانن پارەدانی مووچە، گواستنەوە، کارتی پارەدان، ڕاکێشانی نەختینە و پارەدانی پسوڵە پشتیوانی بکەن. لقەکان، ئامێرە ئۆتۆماتیکییەکانی وەرگرتنی نەختینە (automated teller machines)، ئەپەکان و ئامرازە ئەلیکترۆنییەکانی پارەدان لە هەموو شوێنێکدا هەمان کارکردیان نییە. بانکداریی ئیسلامی شێوازەکانی بەکاردەهێنێت کە ئامانجیان خۆپاراستن لە قەرزی ئاسایی بە سوودە. لە جیاتی ئەوە، دارایی لەوانەیە لە ڕێگەی فرۆشتن، بەکرێدان، هاوبەشی یان گرێبەستێکی تردا بێت؛ بۆیە کڕیار دەبێت نرخی تەواو و پابەندییەکان بپشکنێت، نەک تەنها پشت بە ناوی بەرهەم ببەستێت. گواستنەوە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەکان پێویستیان بە زانیاریی دروستی وەرگر و هۆکارێکی ڕوونی پارەدان هەیە. مامەڵە سنووربەزێنەکان لەوانەیە پشکنینی زیاتر، دامەزراوە ناوبژیوانەکان، گۆڕینی دراو و بەڵگەنامەی پشتگیر بخوازن. هەژماری بانک دەتوانێت هەندێک مەترسیی پاراستنی بڕێکی زۆر نەختینە کەم بکاتەوە. بەڵام هەموو مەترسییەکان لانا‌بات، چونکە کرێ، کێشەی دەستگەیشتن، فێڵ، پچڕانی خزمەتگوزاری و مەرجەکانی گرێبەست هێشتا گرنگن. کڕیاران دەبێت دەستگەیشتن بە هەژمار، تێچووی گشتی، هەڵبژاردەکانی ڕاکێشان، توانای گواستنەوە، ڕێکارەکانی سکاڵا و ئاسایش بەراورد بکەن. پێش ئەوەی پارە یان بەڵگەنامەی کەسی بدرێت، دەبێت ناسنامەی یاسایی بانکەکە پشتڕاست بکرێتەوە. بەڕێوەبردنی باشی هەژمار واتە پشکنینی ڕاپۆرتەکان، پاراستنی کۆدەکان، نوێکردنەوەی زانیاریی پەیوەندی و خێرا ڕاپۆرتکردنی چالاکیی ناناسراو. ڕێنمایی و سکاڵای گرنگ دەبێت بە نووسراوی تۆمار بکرێن.