بازرگانی لە عێراق

بازرگانی کاڵا یان خزمەتگوزاری بۆ کڕیار ڕێکدەخات بەرامبەر داهات. لە عێراق، زۆر بازرگانی وەک چالاکییەکی بچوکی خێزانی، پیشەی تاکەکەسی، دوکان، کارگە، کێڵگە، خزمەتگوزاریی گواستنەوە یان پیشەی پیشەیی دەست پێ دەکەن. شێوەی یاسایی دیاری دەکات کێ خاوەندارە، کێ بڕیار دەدات و کێ بەرپرسی قەرزە. هەڵبژاردە گشتییە باوەکان بریتین لە بەڕێوەبردنی تاکەکەسی، دروستکردنی هاوبەشی یان دامەزراندنی کۆمپانیا بە ناسنامەی یاساییی جیاواز. کۆمپانیا زۆرجار پێویستی بە بەڵگەنامەی دامەزراندنی فەرمی، خاوەن یان پشکدارانی ناونراو، ڕێکخستنی بەڕێوەبەرایەتی، ناونیشان و تۆمارکردن لەلایەن دەزگا پەیوەندیدارەکانەوە هەیە. ڕێکاری ورد بەپێی شێوە، چالاکی و ئەوەی کۆمپانیاکە لە عێراقی فیدراڵی یان هەرێمی کوردستان دادەمەزرێت جیاوازە. تۆمارکردن بە خۆی ڕێگە بە هەموو چالاکییەک نادات. ڕەزامەندیی شارەوانی، پەسەندیی کەرت، مۆڵەتی پیشەیی، پشکنینی تەندروستی یان سەلامەتی، ڕێکخستنی هاوردە یان مۆڵەتی دیکەش لەوانەیە پەیوەندیدار بن. بازرگانی، تەنانەت ئەگەر زۆر بچووکیش بێت، پێویستی بە تۆماری ژمێریاریی متمانەپێکراو هەیە. فرۆشتن، کڕین، نەقد، قەرز، کەلوپەل، مووچە، پارەوەرگرتنی خاوەن، باژ و سامانەکانی بازرگانی لە خەرجیی ماڵ جیاواز تۆمار بکە. گرێبەست نرخ، کوالێتی، گەیاندن، پارەدان، بەرپرسیاری و چارەسەری ناکۆکی دیاری دەکات. بەڵگەی نووسراو بە تایبەتی کاتێک بەسوودە کە کاڵا بە قەرز دەدرێت، کار بە قۆناغ جێبەجێ دەکرێت یان چەند هاوبەشێک پارە دەخەنە ناو. بە دامەزراندنی کارمەند ئەرکێک دروست دەبێت کە لە کڕین و فرۆشتنی ئاسایی زیاترە. بازرگانی پێویستە ڕێککەوتنی گونجاوی کار، تۆماری مووچە، ڕێکاری سەلامەتی و هەر تۆمارکردنێکی پێویستی کار یان بیمەی کۆمەڵایەتی بەکاربهێنێت. بۆ دامەزراوەیەکی نوێ دابینکردنی خزمەتگوزاریی بانکی و دارایی لەوانەیە قورس بێت، بۆیە زۆر خاوەنکار بە پاشەکەوت، سەرمایەی خێزانی، قەرزی دابینکەر یان هاوبەشیی بچووک دەست پێ دەکەن. هەر سەرچاوەیەکی دارایی مەترسیی هەیە و قەرزی خێزانیی ناڕوون دواتر دەتوانێت ببێتە ناکۆکییەکی گەورە. سەرکەوتن پەیوەستە بە چارەسەرکردنی کێشەیەکی ڕاستەقینەی کڕیار بە نرخێک کە هەموو تێچووەکان دابپۆشێت. تاقیکردنەوەیەکی بچووک، تۆماری ورد و گەشەکردنی هێواش زۆرجار سەلامەتترن لە پابەندکردنی پارەی گەورە پێش دڵنیابوون لە داواکاری.