کارکردن لە عێراق

کارکردن ئەو کاتە دروست دەبێت کە کەسێک بۆ خاوەنکارێک کار دەکات، خاوەنکارەکە ئەرکەکان ڕێک دەخات و مووچە دەدات. ئەمە لە خۆکارکردنی ڕاستەقینە جیاوازە؛ لە خۆکارکردندا کرێکار بە شێوەی ئاسایی خۆی خزمەتگوزارییەکە کۆنترۆڵ دەکات، مەترسیی بازرگانی هەڵدەگرێت و سەربەخۆ بۆ کڕیاران کار دەکات. کارکردنی حکومی لە ڕێگەی دامەزراوە و سیستەمە کارگێڕییەکانی دەوڵەتەوە ڕێک دەخرێت. کارکردنی تایبەت کۆمپانیا، دوکان، کارگە، نووسینگە، کێڵگە، بیناسازی، خزمەتگوزاری و زۆر کاروباری بچووک دەگرێتەوە. پەیوەندیی کاری فەرمی بە شێوەی ئاسایی بە گرێبەست، تۆماری کارمەند، تۆماری مووچە و هەر تۆمارکردنێکی پێویست پشتگیری دەکرێت. کاری نافەرمی دەتوانێت داهات دابین بکات، بەڵام زۆرجار بەڵگەی لاوازتری بۆ مووچە، ماوەی کار، مۆڵەت، برینداربوون یان دەرکردن هەیە. گرێبەستێکی بەسوود ناسنامەی هەردوو لایەن دیاری دەکات و کار، شوێنی کار، ڕێککەوتنی دەستپێکردن، کاتی کار، مووچە، شێوازی پارەدان، مۆڵەت، تاقیکردنەوە ئەگەر جێبەجێ بێت و یاساکانی کۆتاییهێنان بە کار دەخاتەڕوو. کارمەند دەبێت کۆپییەکی وەربگرێت و بیپارێزێت. مووچە دەتوانێت مانگانە، ڕۆژانە، کاتژمێری یان بە پێی تەواوکردنی کار بێت. کارمەند دەبێت بڕی پێش کەمکردنەوەکان، هەر کەمکردنەوەیەکی یاسایی، ڕۆژی پارەدان، دراو، ڕێککەوتنی کارکردنی زیادە و بەڵگەی پارەدان بزانێت. بە شێوەی گشتی چاوەڕوان دەکرێت کارمەندان ئەرکە ڕێککەوتووەکان جێبەجێ بکەن، گوێڕایەڵی ڕێنماییە یاساییەکانی شوێنی کار بن، پارێزگاری لە سامان بکەن و یاساکانی سەلامەتی پەیڕەو بکەن. چاوەڕوان دەکرێت خاوەنکاران مووچەی ڕێککەوتوو بدەن، بارودۆخی گونجاو دابین بکەن و پاراستنە کارییە جێبەجێبووەکان ڕەچاو بکەن. بارودۆخی بیمەی کۆمەڵایەتی یان خانەنشینی بەستراوە بە کەرت، دۆخ و سیستەمی پەیوەندیداری عێراق یان هەرێمی کوردستان. کرێکار دەبێت بپرسێت ئایا تۆمارکردن پێویستە و داوای بەڵگە بکات، نەک وا دابنێت خۆکارانە ئەنجام دراوە. ناکۆکییەکان زۆرجار لە ئەرکی ناڕوون، دواخستنی مووچە، تۆمارنەکردنی ئامادەبوون یان کۆتاییهێنانی لەناکاو بە کارەوە دەست پێ دەکەن. گرێبەست، نامە، تۆماری ئامادەبوون، پسووڵەی مووچە و زانیاریی شایەتان دەتوانن یارمەتیدەر بن بۆ ڕوونکردنەوەی ڕووداوەکە. هاووڵاتیانی بیانی و هەندێک کرێکاری پسپۆڕ لەوانەیە بۆ کارکردنی یاسایی پێویستیان بە مۆڵەتی جیاواز هەبێت. بەڵێنی خاوەنکار جێگەی پشکنینی پرۆسەی کارگێڕیی پەیوەندیدار ناگرێتەوە.