بێکاری لە عێراق

بێکاری لە هەڵبژاردنی نەگەڕان بەدوای کاردا و لە کارکردن بە کاتژمێری زۆر کەم جیاوازە. کەسێکیش دەتوانێت ژێرکار بێت، واتە هەندێک کاری هەیە بەڵام کاتژمێر، داهات یان بەکارهێنانی شارەزاییەکانی بەشی پێویستی نییە. لە عێراق بێکاری پەیوەندیی نزیکی بە ژمارەی زۆری گەنجانی گەڕان بەدوای کاردا، پشتبەستن بە کاری گشتی، نایەکسانیی وەبەرهێنانی تایبەت، جیاوازیی ناوچەیی و ناگونجانی نێوان خوێندن و کارە بەردەستەکانەوە هەیە. شەڕ، ئاوارەبوون، گواستنەوە، ئەرکی چاودێری و کەمئەندامی دەتوانن بەربەستی زیاتر دروست بکەن. زۆر کەس هیوا بە پۆستی حکومی دەبەستن، چونکە بە جێگیرییەوە پەیوەندییان پێوە هەیە. بەڵام ئەو پۆستانە سنووردارن و چاوەڕوانی تەنها بۆ دامەزراندنی گشتی دەتوانێت ماوەی بێکاری درێژتر بکات. شوێنی کاری تایبەت لە ڕێگەی کارخوازان، ئاگادارکردنەوەی دامەزراندن، کەناڵە دیجیتاڵییەکان، ناوەندە پیشەییەکان، زانکۆکان، یەکێتییە پیشەییەکان و تۆڕی کەسی دەدۆزرێنەوە. هەندێک دەرفەت بە فراوانی ڕاناگەیەنرێن، بۆیە پەیوەندیی ڕاستەوخۆ بەسوودە. ئۆفیسە گشتییەکانی کار یان دامەزراندن لەو شوێنانەی خزمەتگوزارییان هەیە، لەوانەیە تۆمارکردن، زانیاریی شوێنی کار، گونجاندن یان پەیوەندی بە ڕاهێنان دابین بکەن. خزمەتگوزاریی دیاریکراو و ئاسانگەیشتن پێی دەتوانێت بە پێی پارێزگا و لە نێوان عێراقی فیدراڵی و هەرێمی کوردستان جیاواز بێت. عێراق لە هەموو شوێنێک وەک وڵاتێک کار ناکات کە سیستەمێکی گشتی و خۆکاری بیمەی بێکاری بۆ هەموو گەڕانکارانی کار هەبێت. لەبری ئەوە، یارمەتی دەتوانێت لە پاراستنی کۆمەڵایەتیی ئامانجدار، پشتیوانیی خێزان، بەرنامە مرۆییەکان، کاری کاتی یان خزمەتگوزاری بۆ گرووپە دیاریکراوەکانەوە بێت. ڕاهێنان زۆرترین سوودی هەیە ئەگەر ببێتە هۆی فێربوونی شارەزاییەک کە کارخوازان یان کڕیاران بتوانن بەکاری بهێنن. پیشەی کرداری، زمان، شارەزایی دیجیتاڵ، فرۆشتن، دفتەرداری، چاککردنەوە و ڕەفتاری شوێنی کار دەتوانن بەسوود بن، بەڵام پێویستە سەرەتا داواکاریی ناوخۆیی بپشکنرێت. گەڕانکارانی کار دەبێت ئاگاداری فێڵ بن؛ لەوانە داواکاریی پارەی زۆر بۆ دامەزراندن، بەڵێنی ساختەی پۆستی حکومی و داوای بەڵگەنامەی ئەسڵی. دەرفەتێکی ڕاستەقینە دەبێت کارخوازێکی ناسراو، پۆستی ڕوون و شوێنی کار یان کەناڵێکی فەرمیی پشتڕاستکراوی هەبێت. گەڕانێکی بەرهەمدار ڕۆتینێکی هەفتانە، چەند کەناڵێک و بەدواداچوونی نووسراوی بەکاردەهێنێت. پڕۆژە بچووکە بەمووچەکان، خۆبەخشین بە سنووری ڕوون و کارکردن لەسەر پۆرتفۆلیۆ دەتوانن بەڵگەی توانایی دابین بکەن لە کاتێکدا گەڕان بەردەوامە.